Nghỉ rồi sẽ đánh tiếp chăng?

[S9g*]

Tổng Thống Zelensky đưa ra lời kêu gọi cho ngừng bắn dọc theo chiến tuyến sau cuộc hội đàm với Tổng Thống Trump tại Tòa Bạch Ốc hôm 17/10.

Ông Zelensky cho biết, ông đồng ý với đề xuất của ông Trump về lệnh đình chiến ngay lập tức với Nga. Tổng Thống Trump nói: "Đã có đủ máu rơi. Hai bên nên dừng lại ở vị trí hiện tại". Người ta không rõ ý của ông Trump là hai bên nên ngừng bắn vĩnh viễn khi nói ra như vậy, hay chỉ là chuyện ngừng bắn tạm thời. Nhưng khi ông có nói thêm rằng, "Hãy để hai bên cùng tuyên bố chiến thắng" thì rõ ràng ông muốn thấy chiến tranh nên kết thúc ngay bây giờ để cho máu không tiếp tục đổ nữa. Những lời tiếp theo của ông Trump càng khẳng định điều này: "Hãy để cho lịch sử phán xét. Không còn tiếng súng, không còn cái chết, không còn những khoản tiền khổng lồ bị chi tiêu ra nữa".

Thế nhưng, người ta cũng ghi nhận rằng, Tổng Thống Zelensky, khi cho biết ông đồng ý với đề xuất của ông Trump, chỉ xem đó là cơ hội để cho các bên có thể "bàn bạc về những bước tiếp theo hướng đến một thỏa thuận về hòa bình bền vững".

Vậy có thể nói rằng, trước mắt cả phía Washington và Kyiv đều đồng ý về một lệnh ngừng bắn dọc theo chiến tuyến, dù đó có nhiều khả năng chỉ là chuyện ngừng bắn tạm thời theo ý của Kyiv. Vấn đề ở đây là liệu rằng Moscow có đồng ý với đề xuất này của ông Trump hay không, bởi vì từ bấy lâu nay Moscow luôn từ chối bất cứ lệnh ngừng bắn nào nếu Kyiv không chấp nhận phải nhượng bộ Nga về vấn đề lãnh thổ.

Có nhiều khả năng là Moscow lần này sẽ phải chấp thuận một lệnh ngừng bắn như vậy, nếu không phải ngay bây giờ thì cũng vào lúc họp Thượng đỉnh Budapest sẽ diễn ra trong 2 tuần nữa. Đơn giản là vì Nga đang thực sự lâm vào thế khó đủ bề. Việc Moscow cương quyết phản đối Washington trao hỏa tiển Tomahawk cho Kyiv cho thấy Moscow không còn cố sức được nữa, dù vẫn muốn "cố đấm ăn xôi".

Hoàn toàn có thể tin bà Cao ủy phụ trách Đối Ngoại và An Ninh EU Kaja Kallas đã nói đúng khi cho rằng cả quân đội và nền kinh tế Nga đang có dấu hiệu bị kiệt quệ trầm trọng. Theo bà, thời gian từng đứng về phía Nga nhưng giờ đây đã đứng về phía Ukraine.

Được biết sau cuộc hội đàm với Tổng Thống Trump, ông Zelensky đã có cuộc họp trực tuyến với một số vị đúng đầu của EU và NATO. Có thể tin các vị nguyên thủ quốc gia này cũng đồng ý với quan điểm của ông Zelensky về việc xem một cuộc đình chiến tạm thời giữa Nga và Ukraine dọc theo chiến tuyến là tiền đề cho những cuộc hòa đàm trong tương lai.

Trong cuộc gặp vừa rồi với Tổng Thống Zelensky, ông Trump cho rằng "gởi Tomahawk cho Ukraine sẽ là một bước leo thang nhưng chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận về việc này". Việc mà ông Trump đến nay chưa nói "không" cũng chưa nói "có" về việc gởi hỏa tiển Tomahawk cho Kyiv có thể được hiểu là ông muốn sử dụng Tomahawk làm quân bài để mặc cả với Putin ở Budapest.

Về phần mình, ông Zelensky cho rằng việc đàm phán có liên quan đến lãnh thổ Ukraine sẽ là "phần khó khăn nhất trong tiến trình kết thúc cuộc chiến". Và khi ông nhấn mạnh rằng, "Không ai có thể kết thúc cuộc chiến nếu không có mặt Ukraine", rõ ràng ông Zelensky có ý cảnh cáo ông Trump không được bàn về vấn đề lãnh thổ Ukraine với Putin ở Budapest. Nghĩa là ông Zelensky muốn chặn họng ông Trump trước. Nói thẳng ra, một khi Kyiv cương quyết không nhượng bộ Moscow về vấn đề lãnh thổ thì nhiều khả năng cuộc chiến sẽ không mau chóng kết thúc như ông Trump từng mong muốn và hứa hẹn "lèo".

Một chuyện tạm gọi là bên lề, đó là Tổng Thống Trump cho biết sẽ xem xét một đề xuất do Nga đưa ra: Xây dựng đường hầm dưới biển dài 110 km nối đất liền Nga với Mỹ. Ông Trump xem đây là một đề xuất "thú vị". Phía Nga cho rằng, đường hầm này là "biểu tượng cho sự kết nối giữa Nga và Mỹ". Thế nhưng, Tổng Thống Zelensky khi được ông Trump hỏi ý kiến về đề xuất của Nga, đã đáp ngắn gọn rằng, "Tôi không thấy vui về chuyện này".

Xem ra đây là cách trả lời lịch sự của ông Zelensky. Sẽ rất đáng cho ông Trump suy ngẫm nếu ông Zelensky đáp rằng: "Cái đường hầm này làm tôi nghĩ đến những đường hầm mà bọn khủng bố Hamas đã cho đào ở Gaza".

Vậy là xong, Tòa Bạch Ốc thông báo cuộc họp ở Hungary đã bị đình hoãn vì Ukraine và Nga vẫn còn khác biệt quá lớn về lập trường để giải quyết cuộc xung đột. Hơn nữa, Ba Lan tuyên bố sẽ cho bắt giữ Putin, tên tội phạm chiến tranh nếu máy bay Nga chở Putin bay qua không phận của nước này khiến cho cuộc gặp gỡ lâm vào tình cảnh bế tắc.