Sai người đánh nhau làm trò mua vui ngay trong cung điện, ghét ai thì bắt giết… Hoàng đế hiếu sát thì làm sao thiên hạ nuôi lòng trung trinh nhân từ?
Lê Uy Mục (1505-1509) có tên húy Lê Tuấn, là vị hoàng đế thứ 8 của nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam. Sách Đại Việt sử ký toàn thư ghi: “Vua nghiện rượu, hiếu sát, hoang dâm, thích ra oai, tàn hại người tông thất, giết ngầm tổ mẫu, họ ngoại hoành hành, trăm họ oán giận, người bấy giờ gọi là Quỷ vương, điềm loạn đã xuất hiện từ đấy".
Ưa vũ lực, ghét là... giết
Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép: Tính khí nhà vua rất ưa vũ lực. Một hôm, nhân đi tế đàn Nam Giao trở về, Vua cưỡi voi vào cửa Đông Hoa, sai các Ti và quân các Vệ trong Ngũ Phủ, đem voi công đến cho Vua tuyển chọn. Sau đó, Vua lại sai các trấn chọn voi đem về kinh đô để lựa thêm lần nữa, cốt sao đủ đặt hai Ti là Ngự Tượng và Ngự Mã. Vua cho bọn quân sĩ ở ti Ngự Tượng đội mũ màu thủy ngân, trên vẽ hoa hồng quỳ. Mỗi ngày, Vua sai hai tên giám quân đấu sức với nhau. Hai tên cầm gậy đánh nhau từ cửa Thanh Dương đến ngoài cửa Thái Miếu cho Vua xem. Vua lấy đó làm thích, ban thưởng tiền lụa cho họ.
Từ khi lên ngôi, Lê Uy Mục chỉ cùng cung nhân uống rượu vui say quá độ. Khi say, liền giết cung nhân đi. Chưa kể, lúc bấy giờ, quyền bính đều về hết ở bọn ngoại thích. Mặt đông có bọn ngoại thích ở Hoa Làng; mặt Nam có bọn ngoại thích ở vùng Nhân Mục; còn mặt Bắc thì có bọn ngoại thích ở Phù Chẩn. Bọn chúng cậy quyền cậy thế ức hiếp trăm quan, tìm mánh khóe để lấy của báu trong thiên hạ và man rợ hơn là giết hại sinh dân, tước đoạt hết của cải trong dân gian, trăm họ oán hờn mà nhà vua không biết.
Hoàng đế thường đem lòng nghi ngờ ghen ghét bầy tôi, kẻ nào trước không chịu phụ họa cho mình (được lên ngôi) thì bắt giết. Hoàng đế bí mật sai người trong cung là Nguyễn Đình Khoa thân đi dò xét hết anh em, chú bác, khiến Kính Vương (tên thật là Kiện, con út của Lê Thánh Tông, em của Lê Hiến Tông, chú của Lê Uy Mục) sợ mang vạ mà trốn tránh không tìm ra tông tích; Giản Tu Công Oánh (cháu Lê Thánh Tông, con Kiến Vương Tân, tức Tương Dực đế) là chỗ con chú con bác cũng bị bắt giam vào ngục. Ai ai cũng lo nguy hiểm cho tính mạng của mình, chỉ rắp tâm nổi loạn.
Lê Uy Mục còn ra lệnh cho giết hết những người Chiêm bị bắt làm gia nô trong các điền trang của các thế gia, công thần. Tuy nhiên, sự tàn độc đó chưa phải điển hình. Vào tháng 3 năm Đoan Khánh thứ nhất (1505), tức ngay khi vừa lên ngôi báu, nhà vua đã ngấm ngầm sai kẻ hầu cận giết bà nội - Thái hoàng thái hậu, Trường Lạc hoàng hậu của vua Lê Thánh Tông. Sử sách chỉ viết rất vắn tắt: "Nhà vua bèn sai người bí mật giết Thái hoàng thái hậu, rồi hạ lệnh nghỉ thiết triều bảy ngày". Nguyên do là Thái hoàng thái hậu không bằng lòng việc Lê Uy Mục lên ngôi vì bà cho rằng, mẹ của Lê Uy Mục là người thấp hèn thì sinh và nuôi dạy con làm sao tử tế được.
Theo sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục, liên quan tới ngai vàng, Lê Uy Mục còn có mối thâm thù sâu nặng với quan Lễ bộ thượng thư Đàm Văn Lễ và quan Đô ngự sử Nguyễn Quang Bật. Chuyện rằng, khi Hiến Tông đau nặng, bà Kính Phi (nhận Uy Mục làm con nuôi sau khi thân mẫu ông mất sớm) có ý muốn giành ngôi báu cho Uy Mục , đã đem vàng bạc đút lót cho Đàm Văn Lễ (là một trong hai cận thần của Vua Lê Hiến Tông) nhưng Lễ không chịu nhận. Kịp khi Lê Hiến Tông lâm bệnh quá nguy kịch, Văn Lễ cùng với Quang Bật nhận di chiếu lập Thái tử lên ngôi. Lúc ấy, các hoàng tử tranh nhau để được làm vua, Văn Lễ sợ biến loạn có thể xảy ra bất kỳ, bèn vào nhà tẩm điện lấy ấn truyền quốc đem về nhà mình cất, rồi cùng các đại thần lập Lê Túc Tông, khiến Lê Uy Mục rất oán giận.
Vào tháng 4 năm 1505, Lê Uy Mục đã dùng mưu kế của bọn Khương Trùng và Nguyễn Nhữ Vi, vờ truất chức Văn Lễ và Quang Bật, cho họ đi làm chức Thừa chính sứ ở đạo Quảng Nam và nhân cả hai trên đường đi nhận chức, hoàng đế sai người đuổi theo, đến bờ sông Chân Phúc thì bắt họ phải uống thuốc độc mà chết. Bầy tôi trong triều cho rằng, hai người ấy vô tội nên dâng lời can ngăn. Hoàng đế đổ lỗi cho Nhữ Vi, giết luôn cả Nhữ Vi…
Biệt danh Quỷ Vương từ đâu?
Năm 1507, Lê Uy Mục làm vua được 3 năm, lấy hiệu là Đoan Khánh. Nhà Minh sai chánh sứ là Hàn lâm viện biên tu Thẩm Đào và phó sứ Hứa Thiên Tích mang chiếu thư sang phong cho Lê Tuấn làm An Nam Quốc vương, đồng thời ban một bộ mũ áo quan võ bằng da và một bộ thường phục.
Nhìn thấy vị hoàng đế trẻ ngồi trên ngai vàng tiếp chuyện đoàn sứ giả, Hứa Thiên Tích đã lẩm bẩm một câu thơ với người xung quanh, rồi chẳng mấy chốc, đã lan truyền tới tất cả triều thần. Đó là: An Nam tứ bách vận ưu trường/ Thiên ý như hà giáng quỷ vương? Tạm dịch: Vận nước An Nam còn dài bốn trăm năm/ Không biết lòng trời thế nào mà lại giáng cho một ông vua quỷ sứ.
Một số sử gia bàn rằng, với việc xemhoàng đế trẻ Lê Uy Mục là một tên quỷ sứ, có lẽ vị sứ giả nhà Minh nhìn thấy ông có vẻ dữ tợn, ngổ ngáo. Tuy nhiên, cứ nhìn vào những điều ông đã làm trong suốt thời gian trị vì, thì nhận xét này quả chẳng sai chút nào...
Bàn về đức độ của vị hoàng đế thứ 8 nhà Hậu Lê, các sử gia đương thời cho rằng, Lê Uy Mục coi rẻ mạng sống của cung nữ, tất sẽ có ngày thiên hạ coi rẻ mạng hoàng đế. Và đúng là ở đời nhân nào quả ấy, hoàng đế đã chết quá thảm. Sau khi bị ép uống thuốc độc tự tử, Giản Tu công vì việc trước đây Lê Uy Mục giết hại cha mẹ, anh chị em mình thảm khốc, mới căm giận chưa nguôi, sai người dùng súng lớn, để xác vua vào miệng súng, cho nổ tan hết hài cốt, chỉ lấy ít tro tàn về chôn tại An Lăng ở quê mẹ là làng Phù Chẩn và giáng làm Mẫn Lệ Công.
Vietbf @ Sưu tầm