Tổng thống Mỹ D. Trump đề cập khả năng thỏa thuận với Iran

[Romano]

Cộng đồng quốc tế tiếp tục có những phản ứng mạnh mẽ trước diễn biến leo thang tại Trung Đông sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, kéo theo các hành động trả đũa từ Tehran, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng.Phát biểu với tờ The Telegraph, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng lãnh đạo Iran hiện “thực sự muốn đạt được thỏa thuận” với Washington trong bối cảnh các đòn tấn công đang diễn ra. Ông Trump nói rằng Tehran “đáng lẽ nên đạt thỏa thuận từ 1 tuần trước”, đồng thời cho biết Mỹ dự kiến chiến dịch nhằm vào một phần giới lãnh đạo Iran có thể kéo dài từ 2-3 tuần.

Trong khi đó, Trung Quốc kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự tại Trung Đông. Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị, trong các cuộc điện đàm với người đồng cấp Oman, Iran và Pháp, nhấn mạnh ưu tiên cấp bách là ngăn chặn xung đột lan rộng. Ông khẳng định chiến tranh không phục vụ lợi ích căn bản và lâu dài của các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời tái khẳng định Trung Quốc ủng hộ Iran bảo vệ chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ. Bắc Kinh cũng bày tỏ tin tưởng Tehran có thể duy trì ổn định xã hội và lưu ý đến những quan ngại hợp lý của các nước láng giềng.Về phần mình, Liên minh châu Âu (EU) lên án các cuộc tấn công của Iran nhằm vào một số quốc gia trong khu vực, coi đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và làm gia tăng căng thẳng. Sau cuộc họp khẩn cấp của các ngoại trưởng tại Brussels, EU kêu gọi Tehran chấm dứt các cuộc không kích và để ngỏ khả năng áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt. Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại và an ninh của EU Kaja Kallas nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ dân thường, tuân thủ luật pháp quốc tế, bảo đảm an toàn hạt nhân và tự do hàng hải.

Trong khi đó, Đức tuyên bố sẽ không tham gia các hoạt động quân sự đang diễn ra tại Trung Đông. Ngoại trưởng Johann Wadephul khẳng định Berlin không có ý định tham gia chiến dịch quân sự chống Iran, đồng thời nhấn mạnh Đức không có các căn cứ quân sự trong khu vực như Anh - quốc gia đã cho phép Mỹ sử dụng căn cứ để tấn công các tên lửa và bệ phóng của Iran. Ông Wadephul cho biết Đức cũng không có phương tiện phù hợp và không có chủ trương tham gia bất kỳ chiến dịch nào ngoài quyền tự vệ của binh sĩ nếu bị tấn công. Ngoại trưởng Wadephul cho biết Đức sẽ điều máy bay tới Riyadh (Saudi Arabia - Arập Xêút) và Muscat (Oman) sớm nhất có thể để sơ tán các nhóm công dân dễ bị tổn thương đang mắc kẹt do xung đột. Ông cho biết đang làm việc với hãng hàng không quốc gia Lufthansa để sắp xếp các chuyến bay.Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, Nga thể hiện quan điểm chỉ trích hành động quân sự của Mỹ và Israel. Trong các cuộc điện đàm với Tổng thống Các Tiểu Vương quốc Arập Thống nhất (UAE) Mohammed bin Zayed Al Nahyan và Quốc vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào Iran là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Các bên nhấn mạnh sự cần thiết của một lệnh ngừng bắn sớm và quay trở lại tiến trình chính trị, ngoại giao. Lãnh đạo UAE cho biết các đòn trả đũa của Iran đã ảnh hưởng trực tiếp đến nước này, gây thiệt hại và đe dọa dân thường, dù UAE không sử dụng lãnh thổ của mình để tấn công Iran.

Tại châu Á, Hàn Quốc bày tỏ “quan ngại sâu sắc” và kêu gọi khôi phục đối thoại nhằm tái lập hòa bình, an ninh khu vực. Thủ tướng Kim Min Seok yêu cầu chính phủ chuẩn bị cho “mọi kịch bản có thể xảy ra”, trong bối cảnh giá dầu và thị trường tài chính biến động mạnh. Seoul cho biết đã dự trữ lượng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ đủ dùng trong 208 ngày, đồng thời theo dõi sát tình hình của khoảng 17.000 công dân Hàn Quốc đang sinh sống tại khu vực Trung Đông.

Malaysia và Afghanistan lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cho rằng đây là hành động vi phạm chủ quyền và luật pháp quốc tế, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế, quay trở lại con đường ngoại giao.

Tại vùng Vịnh, Ngoại trưởng Kuwait Sheikh Jarrah Jaber Al Ahmad Al Sabah đã điện đàm với người đồng cấp Bangladesh Khalilur Rahman, trong đó hai bên thảo luận về các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Kuwait và các nước trong khu vực. Hai bộ trưởng lên án các cuộc tấn công và khẳng định quyền của các quốc gia bị ảnh hưởng được thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

Tại Ai Cập, Tổng thống Abdel Fattah El-Sisi cảnh báo căng thẳng leo thang sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh và ổn định khu vực, đời sống người dân cũng như kinh tế, đặc biệt là giá năng lượng và hoạt động hàng hải tại Biển Đỏ. Trong cuộc gặp Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga, ông El-Sisi tái khẳng định lập trường nhất quán của Cairo là giải quyết khủng hoảng bằng biện pháp hòa bình.

Trước những diễn biến phức tạp và khó lường, nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đồng loạt kêu gọi các bên kiềm chế tối đa, bảo vệ dân thường, tuân thủ luật pháp quốc tế và sớm nối lại tiến trình đàm phán nhằm ngăn chặn nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông.