'Bịt mắt' cả một thị trấn

Miền đất thuở chỉ có 'luật rừng'

Thập niên đá đỏ những năm 90 thế kỷ trước gắn liền với những cuộc rượt đuổi kinh hoàng, chém giết, tranh giành giữa các băng nhóm liên tục xẩy ra. Vậy mà ít vụ án nào được đưa ra ánh sáng vì không có, hoặc có quá ít bằng chứng…

Khi nạn khai thác đá rộ lên, cướp bóc, tranh giành giữa các băng nhóm tại hai điểm nóng Quỳ Châu (Nghệ An), Lục Yên (Yên Bái) cũng diễn ra khốc liệt. Đêm nào cũng có đâm chém, cướp bóc trong các bãi. Dân đào sa khoáng đối xử với nhau bằng luật rừng, đội mạnh ăn cướp của đội yếu, pháp luật chẳng thể giúp họ tìm thấy công bình.

Ngang nhiên cướp, giết

Thời đó hỗn mang, các băng nhóm đua nhau mọc lên và hàng trăm vụ thanh trừng đẫm máu để tranh giành địa bàn, cướp giết liên tục xẩy ra.

Gây nhiều nỗi kinh hoàng ở Châu Quỳ khi đó là băng Gia Đua, đêm nào cũng tiến hành các vụ cướp giết tại các bãi đào. “Sinh ra, lớn lên trên mảnh đất này và đã gắn bó với đá đỏ từ những ngày đầu, tôi chứng kiến nhiều vụ cướp kinh hoàng. Đêm nào cũng có máu đổ, dân đào đá chẳng ai được yên thân cả. Băng Giá Đua từng chém hàng chục người, cướp của hàng trăm người” – anh Phan Đình Hiếu, một thợ đá 20 năm nay vẫn gắn bó với đất Quỳ Châu kể.

Ngã ba từ đường 48 vào đồi Tỷ, nơi đây từng được coi là “lãnh địa máu” của nhiều băng nhóm.

Liều lĩnh và táo tợn hơn cả là băng cướp Cờ Đỏ do Long “mặt chai” cầm đầu. Chúng không chỉ tiến hành trăm vụ đâm chém, cướp, giết tại các bãi sa xung quanh hai ngọn đồi Tỷ và đồi Triệu, mà còn dùng uy để ép dân đào, cướp đá, thu phế những người không cung phụng…. Những cái tên như Hùng “cùi”, Thành “lợn”, Huế “mặt trâu”, Hùng “trố”; Cao Văn Vĩ, Phong “điên”… đã trở thành nỗi khiếp sợ với dân đào đá tại đây. Người nào chống đối chúng phải trả giá bằng máu và thậm chí là mạng sống.

Nhưng trong hàng chục băng, nhóm tại Quỳ Châu, khét tiếng nhất vẫn là băng do Ph. “trọc” (SN 1968) cầm đầu. Băng này trang bị súng AK, nhiều lựu đạn, lê, kiếm. Có những đêm chúng nghênh ngang đi giữa đường với đủ loại hung khí trên tay. Suốt những năm đầu của thập niên đá đỏ, băng Ph. “trọc” tiến hành hàng trăm vụ cướp bóc đẫm máu. Có khi chỉ cần vài chai bia tàu xanh lè là Ph. sẵn sàng vác kiếm chặn đường cướp của, chém người. “Tiền nó kiếm được cũng chỉ đổ vào bia rượu, gái gú hết. Có lần tụi nó vào một gia đình người địa phương, cướp đá, trói bố lại và thay nhau hãm hiếp con gái” – chị H., một người dân địa phương cho hay.

Trong khi đó, trận chiến giành bãi kinh hoàng nhất diễn ra tại vùng đá Lục Yên (Yên Bái) là giữa hai “đội” Yên Bái và Phố Lu (Lào Cai) vào năm 1993. Hàng chục người lao vào nhau đâm chém, tiếng hung khí, những tiếng thét đau đớn tạo nên cảnh hỗn mang. Trận chiến chỉ dừng lại khi vài người gục xuống, bất động trên những vũng máu tươi.

Anh Nguyễn Duy Bảo, hiện sở hữu một cửa hàng tại số 1 Hàng Bạc, chuyên mua bán và chế tác đá quý.

“Có chết người cũng chẳng ai đi tù”?!

Làm nhiệm vụ bảo vệ đồi Triệu, đồi Tỷ, ông Tăng cho hay có nhiều đêm, hàng ngàn chiếc đèn pin của dân đào đãi cùng chiếc sáng rực dưới chân đồi, chực chờ phản ứng của lực lượng CSCĐ để xông lên cướp bãi. Sau 6 tháng, 2 quả đồi được ví như 2 quả lựu, bửa ra là nhặt đá ở vùng Châu Bình được bàn giao lại cho lực lượng bộ đội biên phòng quản lý.

Lang bạt khắp các mỏ đá Lục Yên (Yên Bái), chàng “bưởng trưởng” người Lục Yên tên Nguyễn Duy Bảo, sớm nhận ra sự bạc bẽo của việc kiếm tiền từ những “giọt máu” đào từ lòng đất. Sau 20 năm sống trong cảnh “cá lớn nuốt cá bé”, Bảo đã tìm đường về Hà Nội gây dựng lấy cho mình một tương lai bền vững, ít khốc liệt hơn từ chút vốn ít ỏi và kinh nghiệm tích lũy được trong những năm gắn bó với đá.

Với sự điềm tĩnh của một tay hảo hán từng vào sinh ra tử trong bãi đá đầy rẫy anh chị, anh Bảo kể lại: “Trong số hàng trăm người dạt về vùng Lục Yên khai thác đá ruby và trụ lại được đến ngày nay, đều là đao búa, bị truy nã, tù tội không có chỗ nào để đi. Những con người sống ngoài vòng pháp luật này, dù sẵn sàng đổ máu, nhưng cũng rất biết lấy tình nghĩa làm trọng”.

Bãi đá Lục Yên thuở chưa xa ấy được phân theo địa giới rõ ràng: bãi Hà Nội (chỉ có người Hà Nội tụ họp lại), bãi Nam Định (chỉ có người Nam Định góp mặt khai thác), bãi Thái Bình, bãi Hải Phòng… Không ít lần những bãi đá này nhuốm máu tươi bởi những cuộc hỗn chiến. “Sau các trận chiến, các đội tự lấy xác đưa về các gia đình thôi chứ chẳng biết ai mà bắt. Có chết người cũng chẳng ai bị đi tù cả”, anh Bảo nói.

Trên diện tích hàng ngàn hécta ở vùng đất Châu Bình (Qùy Châu, Nghệ An), nhiều vụ giết người xẩy ra chẳng để lại một chút manh mối nào. “Riêng băng Ph. ‘trọc’, có lần nó chém một lúc 20 người, nhưng không ai bị đi tù cả, vì pháp luật không thể quản lý hết lớp dân hỗn tạp từ các tỉnh đổ về đây. Mà nếu xác minh cũng khó có thể tìm thấy bằng chứng. Giết người xong, chúng vùi xuống đất mỏ, có trời mà tìm”, anh Hiếu chua xót tâm sự.

Chuyện dân buôn bị bắn chết, cướp của là chuyện thường ngày, bởi khi lên bãi họ thường mang trong mình lượng lớn tiền và đá. “Nhiều dân buôn từ các tỉnh lân cận đến đây bị bọn đầu gấu dùng súng AK bắn chết, cướp hết tài sản của họ mang theo”, anh Bảo cho hay.

“Lực lượng công an lúc đó mỏng, nên chẳng thể ngăn được hàng vạn dân đào đãi. Nhiệm vụ của chúng tôi lúc đó chỉ tập trung bảo vệ, đẩy đuổi không cho dân khai thác tự phát tại khu vực đồi Triệu, đồi Tỷ thôi”, Đại tá Lê Hữu Tăng, lúc đó là Phó phòng phụ trách cảnh sát cơ động tỉnh Nghệ Tĩnh, đã dẫn hơn 40 cán bộ chiến sĩ lên vùng Châu Bình, kể lại.

Trong 6 tháng đóng quân tại Quỳ Châu, đại tá Tăng vẫn không thể quên hình ảnh những hố sâu đường kính chưa đầy 1m, nhưng sâu 20m, người yếu tim không dám nhìn xuống nhưng dân thì vẫn thi nhau đào, bám theo vỉa sa, rồi chen nhau vào lấy.

Đá quý đào mãi rồi cũng dần cạn kiệt. Đến khi không thể đào được lộc trời, thì xuất hiện những trò lừa đảo của dân tứ chiếng. Dân đá đỏ Quỳ Châu cười bảo: “Hết đá đỏ thì quay sang đá lẫn nhau”.

Kiều Anh - Đoàn Tân
ĐVO

Những đường quyền ngoạn mục

Chỉ một viên đá đỏ bằng củ lạc, sau một lúc dùng đèn pin, kính lúp, cân nhỏ săm soi, cân nhắc nặng nhẹ, hai bên ngã giá 43 triệu đồng.

Chỉ trong thời gian chưa đầy 4 năm (1990 - 1993), cơn lốc đỏ cuốn qua vùng Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn (Nghệ An), kéo theo không chỉ là cảnh cướp bóc, trấn lột, sập hầm chết người, mà còn những người dùng toàn bộ tài sản tích cóp cả đời đi buôn đá, để rồi trở thành nạn nhân của những “đường quyền” lừa đảo ngoạn mục.

Nếu trộn hai loại đá vào nhau, ngay cả những dân buôn sành sỏi cũng khó có thể phát hiện được đâu là đá tự nhiên, đâu là nhân tạo.

20 năm sau, nạn nhân của những đường quyền ngày đó mới có thể cất lời, lộ diện, mà như họ nói là “kể xong để thấy nhẹ lòng nhiều”.

Bủa lưới vây đại gia

Năm 1991, ở thị trấn Thái Hòa (nay là thị xã Thái Hòa, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An), Tuấn Hùng nổi lên như một đại gia trẻ có tiếng ở mảnh đất vùng cao miền Tây xứ Nghệ. Từ năm 1987, Hùng theo nghề buôn bán gỗ, thu gom từ các huyện lân cận, chất đầy xe thì chở ra Hà Nội hoặc vùng Thường Tín (Hà Tây cũ) bán kiếm lời.

Làm ăn có uy tín, tiết kiệm, không cờ bạc chơi bời, vài năm Hùng đã có trong tay vài trăm triệu đồng, nhà cửa đàng hoàng, một xe Dream mới cóng. Lúc bấy giờ, cơn bão đá đỏ cuốn tới thị trấn bình yên này, dọc đường quốc lộ 48 với hàng vạn người mải miết nối đuôi nhau tìm về vùng Châu Bình, cách nơi Hùng ở chỉ vài chục km đường đất bụi mù mịt.

Thị trấn Thái Hòa, với lợi thế về giao thông, sớm trở thành trung tâm giao thương của những người buôn bán đá đỏ. Một buổi chiều giữa năm 1991, có một phụ nữ đi cùng 2 người đàn ông, một người ăn mặc sang trọng nói thứ tiếng Hùng chưa bao giờ nghe, một người thì dơ bẩn như vừa chui từ dưới hầm bùn lên, ghé vào nhà Hùng mượn chỗ thương lượng mua bán đá.

Những hố đào còn trơ khấc lại dưới chân đồi Triệu hôm nay ở xã Châu Bình (huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An).

Thuở ban đầu, kèm với đá thật được mua bán, là những đường quyền lừa đảo cũng được dân tứ chiếng mang về vùng đất này. Trước đó, Hùng có nghe đến những cuộc mua bán tiền tỷ về đá nhưng cũng chẳng đoái hoài, cứ mải miết chú tâm theo nghề gỗ của mình. Nay, phần vì tò mò, phần vì tính cách nghĩa hiệp của một ông chủ gỗ vùng cao, Hùng chẳng ngần ngại mở cửa đón họ vào nhà. Bởi, Hùng hiểu những người khách này rất sợ bị cướp hoặc bị bắt khi mua bán ngoài đường cái như vậy.

Chỉ một viên đá đỏ bằng củ lạc, sau một lúc dùng đèn pin, kính lúp, cân nhỏ săm soi, cân nhắc nặng nhẹ, hai bên ngã giá 43 triệu đồng. Cuộc mua bán hoàn tất, người phụ nữ tặng Hùng 2 triệu đồng tiền trà nước, kèm theo gợi ý là nhà Hùng ở ngay mặt đường, nên treo biển mua bán đá đỏ. Hùng cho hay rằng mình chỉ sành nghề buôn bán gỗ, còn đá đỏ thì hoàn toàn mù tịt. Bà chị nói tiếng Hà Nội rộng rãi chẳng ngần ngại gì mà không ngửa bài rằng những người mua, bán đá như họ luôn cầm theo tiền tỷ, mỗi lần giao dịch thì cần ở trong nhà, mới an tâm. Nhưng họ là khách ở xa tới, nếu Hùng giúp thì họ sẽ dạy Hùng nghề đá đỏ, cách nhận biết, định giá và trả tiền thuê địa điểm giao dịch đàng hoàng cho Hùng.

Thả mồi câu cá lớn

Tò mò, lẫn tâm lý của một thương gia mới phất, cũng chẳng muốn để họ đi vì sợ sẽ có người cuỗm mất 2 vị khách đáng giá, Hùng mở rộng cửa đón 2 vị khách quý vào nhà. Sau một đêm cơm no rượu say, Hùng mới biết người phụ nữ đó tên Hồng, ở Hà Nội, còn người đàn ông đi cùng là một sếp người Thái Lan. Mỗi lần giao dịch đá, bà Hồng làm phiên dịch. Ngay ngày hôm sau, trước cửa nhà Hùng xuất hiện tấm biển “Tuấn Hùng - chuyên thu mua đá đỏ”. Đúng như bà Hồng dự đoán, khi treo tấm biển thu mua đá đỏ lên thì nhà Hùng nườm nượp khách tới giao dịch.

Bà Hồng vùng ông người Thái Lan ở nhà Tuấn Hùng gần 1 tháng. Mỗi lần giao dịch được một bát đá thì bà Hồng gọi xe tới, chậm nhất là 24g, xe lấy hàng có mặt. Có những viên đá bà Hồng mua 30 triệu đồng, rồi bán ngay với giá 110 triệu đồng. Sau một thời gian ngắn, Hùng trở thành một chuyên gia sành sỏi về đá nhờ 2 sư phụ chỉ giáo những chiêu thức phân biệt đá, giá trị đá, thậm chí cả cách để ép giá những người dân đào đãi theo phong trào may mắn vớ được cục đá từ trong bãi trở ra.

“Công sức” của hàng vạn người những năm 90 thế kỷ trước đã san phẳng luôn đồi Triệu nằm ven quốc lộ 48 thuộc huyện Quỳ Châu (Nghệ An), đào khoét chân đồi thành hồ nước, giúp cho xe ô tô 20 năm sau đã có thể bon bon trèo lên tận đỉnh đồi.

Mỗi lần giao dịch Hùng phải tạm ứng tiền, vì sếp Thái Lan lẫn bà Hồng chỉ có tiền USD. Giá trị đô lúc bấy giờ 100USD ăn 1,1 triệu. Lần nào giao dịch hơn 100 tới vài trăm triệu, thì Hùng lại khệ nệ xách xe máy “ôm” vài chục ngàn USD chạy từ thị trấn Thái Hòa (Nghĩa Đàn), đi gần 100km về Vinh để đổi tiền Việt.

Sau một tháng, tiền hoa hồng từ 2 vị sư phụ, cộng với những viên đá Hùng mua bán kín “sau lưng” sư phụ đã giúp Hùng có lãi hơn 100 triệu, một khoản tiền lãi trong mơ đối với dân chuyên chạy gỗ thu gom theo chuyến như Hùng.

Hùng ngày càng nổi tiếng với biệt danh “ông chủ trẻ” của vùng đất này. Thời bấy giờ thông tin khan hiếm, thấy một phụ nữ nói tiếng Hà Nội, phong cách sang trọng, đài các như một quý bà, lẫn một chuyên gia Thái Lan một chữ tiếng Việt bẻ đôi không biết, suốt ngày xì xồ thứ ngôn ngữ đâu đâu nhưng ngó đá thì định giá như thần, càng giúp uy tín của Hùng càng lên tới “đỉnh”. Dân tình ở thị trấn Thái Hòa, lan truyền vào tận bãi đá Châu Bình đồn nhau: Tuấn Hùng có người nhà tận Hà Nội giới thiệu, thừa tiền nuôi cả chuyên gia đá quý trong nhà, để giúp Hùng mua bán đá đỏ. Lượng khách nườm nượp đổ tới. Uy tín của Hùng lên ngất trời. Kiến thức của Hùng về đá cũng khiến Hùng ngộp thở, có cảm giác mình sắp thành chuyên gia đá đỏ đến nơi.

Sau một thời gian, khi nhà nước ngăn cấm và lượng đá giao dịch ngày càng ít đi, còn khách mua buôn cũng ngày càng tăng lên. Hàng hiếm, con mồi đã nuôi béo, mẻ lưới được sư phụ, sư mẫu giăng kín đã tới ngày cất vó. Kỳ 5: “Bịt mắt” cả một thị trấn (Vào một buổi chiều đẹp trời cuối thu đầu đông năm 1991, có 2 thanh niên và một phụ nữ ăn mặc lôi thôi lếch thếch, lấm la lấm lét tìm tới nhà Hùng lúc xế chiều, bán cho Hùng một lô đá quý...).

Trường Minh - Kiều Anh
ĐVO

'Bịt mắt' cả một thị trấn

Vào một buổi chiều đẹp trời cuối thu đầu đông năm 1991, có 2 thanh niên và một phụ nữ ăn mặc lôi thôi lếch thếch, lấm la lấm lét tìm tới nhà Hùng, bán cho Hùng một lô đá quý.

Sau khi đưa cho Hùng 6 viên đá cực đẹp, như anh nhớ lại thì cả cuộc đời mua bán đá (từ khi học việc tới mãi bây giờ - khi đang ngồi nhớ lại cú đòn đau cách đây 20 năm), chưa bao giờ được nhìn thấy “đẹp”, “có lửa” như vậy.

6 viên đá công nghiệp có đủ “lửa”, đẹp tuyệt vời… đang bày bán ở HN hiện nay.

Những sản phẩm như thế này gần 20 năm trước đã được các cao thủ tứ chiếng sử dụng lừa “đại gia đá đỏ” Tuấn Hùng (Nghĩa Đàn, Nghệ An), trong một đêm vét gần sạch vốn kinh doanh của cả thị trấn Thái Hòa, tổng vốn tới 550 triệu đồng.

6 “giọt máu” cả đời chưa từng thấy

Sau khi mặc cả kín đáo nhưng cũng không kém phần “rắn” giá của một dân buôn đã có kinh nghiệm, Hùng chốt giá mỗi viên 70 triệu đồng. Tuy nhiên, đội phu phen đá đỏ này chê rẻ, chỉ bán 1 viên “lấy tiền đi đường”, còn 5 viên thì gói cất đi. Tỏ ra tin cậy ngài đại gia đá đỏ biết người, biết vật quý, họ nhờ Hùng tìm cho một nơi nghỉ ngơi qua đêm “tuyệt đối an toàn”, để sáng hôm sau tìm đường về quê sớm. Quê quán của họ nghe nói đâu tận mạn Hà Nam Ninh.

Khi 3 vị thần tài vừa đi khỏi, thì sư phụ - sư mẫu đi công việc về. Hùng đem viên đá vừa mua ra hỏi ý kiến 2 thầy. Hai vị dạy nghề chẳng nói chẳng rằng khi nhìn thấy viên đá, sư phụ người Thái Lan móc kính lúp ra soi, rồi hỏi Hùng mua giá bao nhiêu. Hùng khai khống lên 85 triệu đồng/viên. Ngay lập tức, sư phụ quay sang thì thào với sư mẫu. Bà Hồng móc tiền mặt chồng ngay trước mặt Hùng 115 triệu đồng.

Anh Phan Đình Hiếu, một thương gia đã gắn bó với đá đỏ Quỳ Châu, khi vùng đất này chỉ mới có 15 hố đào đá. Anh mở lòng với PV Đất Việt về những quái chiêu của dân lừa đảo sau 20 năm.

Hùng tá hỏa vì thấy số tiền lãi khủng khiếp chỉ trong chưa đầy 2 tiếng đồng hồ, đã kiếm lời được 45 triệu đồng. Mặc dù cả quá trình dài học nghề, cũng kiếm được gần 100 triệu, nhưng so với khoản lãi lần này thì chỉ là cò con nhặt nhạnh. Hai vị tiền bối của Hùng bốc máy điện thoại bàn gọi đi ngay lập tức. Chỉ vài tiếng sau, một xe ô-tô phanh kít trước cửa nhà Hùng. Hai khách đàn ông bước vào, cùng là dân sành đá nên họ thỏa thuận rất nhanh chóng mức giá 190 triệu. Xui xẻo là 2 vị khách lại không mang đủ tiền mặt, nên thỏa thuận là sếp Thái Lan và bà Hồng sẽ cùng lên xe về TP.Vinh lấy tiền. Tuy nhiên, tỏ ra ngần ngại đường xa, lại mang theo hàng quý, sếp Thái Lan không chịu, bỏ vào trong nhà cầm theo viên đá quý giữ khư khư bên mình.

Lo sợ trong đêm sẽ tuột mất vật quý, 2 vị khách năn nỉ bà Hồng thuyết phục sếp Thái Lan lên xe, với lời hứa là ngoài số tiền 190 triệu mua đá, họ sẽ có tiền boa hậu hĩnh 5% nữa cho quý bà phiên dịch người Hà Nội tốt tính. Một lúc lâu sau, sếp Thái mới đồng ý cùng bà Hồng ôm theo viên đá quý về Vinh với 2 người khách biết người, biết của.

Những chiếc rích (sàng) đãi nằm rêu phong trên đồi Tỷ sau khi cơn bão đá đỏ tràn qua. Ảnh chụp tháng 5/2011.

Vét sạch cả thị trấn

Trước khi xe lăn bánh, chứng kiến từ đầu đến cuối cuộc mua bán chóng vánh với giá tiền “khủng” đó, đời một người chạy gỗ như Hùng cũng không bao giờ có thể nghĩ đến khoản lãi to tới vậy trong quãng thời gian ngắn ngủi vài tiếng đồng hồ. Bái phục 2 vị thầy sát đất, Hùng nhờ bà Hồng hỏi với sếp Thái Lan rằng “nếu Hùng mua được vài viên đẹp không thua như vậy nữa, giá cả sẽ thế nào?”

Cực kỳ hào phóng, qua lời phiên dịch của bà Hồng, sếp Thái Lan nói thẳng: “Nếu có đá đẹp như vậy, ông sẽ bán được với giá 190 triệu đồng”. Tuy nhiên, sếp chỉ lấy 10 triệu đồng tiền công, còn lại 180 triệu đồng là của Hùng. 70 triệu đồng tiền vốn/1 viên, bán sang tay mỗi viên lãi ngay 110 triệu đồng /viên. 5 viên đá quý, vị chi trong một đêm Hùng có trong tay cả gia sản 550 triệu đồng. Bài tính đơn giản của một con buôn lõi đời. Chiếc Dream liền nổ máy kéo ga hết tốc lực xuyên đường đêm tới ngay nhà nghỉ của 3 vị thần tài lưu trú.

Đường vào thị xã Thái Hòa (Nghĩa Đàn, Nghệ An) tháng 5.2011. Gần 20 năm trước, thị trấn Thái Hòa thời đó là một trung tâm mua bán đá đào được từ Châu Bình về, cũng là nơi diễn ra những đường quyền lừa đảo ngoạn mục của dân tứ chiếng, mà 20 năm sau những nạn nhân lúc bấy giờ mới có thể cất lời kể lại.

Rất may, 3 vị khách vẫn ở nơi nghỉ trọ Hùng thuê cho. Tuy nhiên, họ kiên quyết không bán cho Hùng số đá còn lại vì chê Hùng mua rẻ quá. Sau rất nhiều thời gian nằng nặc thuyết phục, ngã giá, số tiền được chốt là 110 triệu đồng/viên. Vị chi, mỗi viên đá Hùng vẫn còn lãi ròng 70 triệu đồng. Trong nhà không đủ tiền, Hùng, với uy tín của mình, kèm theo 2 đệ tử bảo vệ, xuyên đêm quơ khắp thị trấn Thái Hòa, cứ nhà nào có tiền là Hùng vay sạch, tín chấp chỉ bằng… mồm.

20 năm sau, Hùng khẳng định với chúng tôi, tại thời điểm đó, uy tín kinh doanh lẫn vốn liếng của Hùng tại thị trấn Thái Hòa là số 1, nên thấy anh Hùng đến lấy tiền là nhà nào cũng sẵn sàng dốc sạch két. Rạng sáng, cầm đủ 550 triệu đồng, Hùng hiên ngang dong xe đến nơi 3 vị khách đang chờ, tiền trao cháo múc, ung dung bọc 5 viên đá cẩn thận cho vào ngực áo, lên xe về nhà. Trắng đêm chạy ngược xuôi “quay” tiền, mí mắt sụp xuống, nhưng Hùng vẫn ngồi thần người ngắm 5 viên đá quá đẹp, “cả đời không nhìn thấy”, tưởng tượng số tiền lãi ròng 350 triệu đồng sắp chồng trước mặt mình.

Máu đổ, mất mạng, chém, cướp, những đường quyền lừa đảo quái chiêu… một thời từng tung hoành ở miền Tây Nghệ An, chỉ để đoạt lấy những viên đá như thế này.

Thèm ngủ, nhưng Hùng nói lúc đó sẵn sàng dùng tăm chống mí mắt lên để thức, đợi sư phụ, sư mẫu quay về Nghĩa Đàn. 24 giờ sau, vẫn chưa thấy 2 thầy về, Hùng mang một viên đá đến các tiệm kinh doanh đá quý khác, nơi có các chuyên gia đủ mọi quốc tịch: Singapore, Thái Lan, Israel… kiếm người mua, ý định bán bớt vài viên. Kết quả thẩm định qua một loạt cửa hàng khiến Hùng như muốn chôn sống mình: Đá giả, không chỉ một, mà là giả cả 5 viên. Đó là đá màu công nghiệp, lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường buôn đá đỏ ở Thái Hòa. 2 vị sư phụ, sư mẫu mà Hùng một mực tôn sùng đã không bao giờ ló mặt quay lại vùng đất này. 3 khách bán đá người Hà Nam Ninh cũng đã đi về một phương trời xa xăm nào đó. 2 ông khách sộp ở Vinh mua viên đá 190 triệu buổi chiều nhập nhoạng cuối thu đầu đông năm 1991 cũng biến mất không dấu vết…

Tuấn Hùng không chỉ là nạn nhân đầu tiên, cũng chẳng phải là cuối cùng của những đòn lừa ngoạn mục liên quan đến đá đỏ Quỳ Châu. Theo lời giới thiệu của Hùng, nhóm phóng viên chúng tôi theo đường 48 về Diễn Châu (Nghệ An), ra quốc lộ 1A xuôi Nam về Hà Tĩnh.

Kiều Anh – Trường Minh
ĐVO

Kỷ niệm là… cái còng số 8

Từ trưa tới chiều tối, Tú chịu còng tay vào hàng rào ven đường 48 chờ đợi, cứ nghĩ rằng với hành vi tàng trữ vũ khí trái phép, thì sớm muộn những người đó cũng quay trở lại bắt giữ mình.

Tuấn Hùng không chỉ là nạn nhân đầu tiên, cũng chẳng phải là cuối cùng của những đòn lừa ngoạn mục liên quan đến đá đỏ Quỳ Châu. Theo lời giới thiệu của Hùng, nhóm phóng viên chúng tôi theo đường 48 về Diễn Châu (Nghệ An), xuôi Nam về Hà Tĩnh.

Bạn Hùng tên Tứ, biệt danh Tứ khàn. Tứ vốn người Thạch Hà (Hà Tĩnh), thời điểm đá đỏ rộ những năm 90-93 đang làm ăn ở huyện Nghĩa Đàn (Nghệ An).

Bà chị hào phóng

Tứ khàn vốn làm nghề buôn bán gỗ từ Nghệ An ra Hà Nội. Sau một chuyến hàng ra Bắc về, gã sơn lâm gặp một người con gái ăn mặc ra dáng thị thành, ngọt ngào xin đi nhờ xe về vùng đất đá đỏ Quỳ Châu. Với bản tính thật thà của gã dân quê, cộng chút ga-lăng khi gặp gái trẻ thị thành, Tứ đồng ý. Người con gái đó nhờ hắn cho về vùng Châu Bình (Quỳ Châu, Nghệ An), đồng thời nhờ hắn lo luôn chỗ ăn, chỗ nghỉ ở vùng đất mới.

Một kẻ sơn lâm quanh năm đèo heo hút gió, nghe chuyện đá đỏ ở vùng đất quê mình nhưng chẳng hiểu mô tê gì, cộng với việc gặp một người đẹp trên đường nói chuyện về đá quý như một nghề làm ăn chưa ai biết, vì tò mò, Tứ nhiệt tình giúp đỡ người khách lạ lỡ đường. Người đẹp nhờ hắn giúp luôn việc làm xe ôm, hằng ngày chở lên vùng bãi đá Châu Bình mua bán, kiêm luôn nhiệm vụ vệ sỹ. Một thời gian dài sau, những chặng đường xuyên sơn hiểm nguy, những lạch đường men mép vực, những vòng cung luồn lách ven bãi đá đã khiến kẻ làm thuê và bà chủ gần nhau hơn.

Khu vực ngã 3 đường 48, đường vào đồi Tỷ ở Quỳ Châu yên bình 20 năm sau (tháng 5/2011).

Những đêm ngồi sau xe đi mua đá, bà chủ trẻ sẵn sàng giao luôn túi tiền hàng trăm triệu đồng cho chàng sơn lâm thật thà giữ hộ. Nhiều chuyến hàng lớn, Tú còn dùng chiếc Atech (xe máy Thái Lan thịnh hành lúc bấy giờ), chở bà chị xuống Vinh bán hàng. Những chuyến hàng như vậy, bà chị cũng rất rộng rãi chia chác cho thằng em siêng năng chút hoa hồng vài triệu.

Chuyến hàng định mệnh

Nhìn thấy lợi nhuận của việc buôn đá đỏ cao gấp mấy lần những lần đánh gỗ thuê lấy công làm lãi ra Bắc, khi nghe bà chị chỉ hơn mình vài tuổi đề nghị chung vốn, Tú về nhà góp sạch vốn liếng được 130 triệu, vay người thân bạn bè thêm 45 triệu nữa, “hùn” cổ phần 50-50% với bà chị, tổng vốn 2 người tròn 350 triệu, quyết định đánh chuyến lớn. Trước khi rời nhà, bà chị giao toàn bộ vốn liếng 2 người góp lại cho Tú giữ, vì Tú là đàn ông, quen thuộc thông thổ, đường sá. Cẩn thận hơn, khi ngồi lên xe, Tú đeo túi tiền vào người, bà chị còn rút túi dúi vào thắt lưng Tú khẩu K59, kèm một băng đạn đủ cơ số. Từng đi bộ đội, nhìn qua biết ngay là đồ dùng được, Tú nhét vào thắt lưng.

Trên đường đi, bà chị từng bao lâu đi cùng mới cho hay, chị vẫn mang súng theo để phòng thân. Nay, chung xuồng, chị giao cho Tú để còn phòng vệ cho cả 2 người, lẫn bảo đảm số vốn khá khủng khiếp lúc bấy giờ (giá vàng năm 1991 là 362.0000 đồng/chỉ; 100USD đổi được 1,1 triệu đồng). Trên đường từ Nghĩa Đàn lên vùng Châu Bình, gần tới khu vực bãi đá thì bị 2 người mặc sắc phục công an chặn đường yêu cầu kiểm tra vì vừa có một vụ cướp xảy ra. Khi khám xét, họ phát hiện khẩu K59 trong người Tú. Một chiếc còng số 8 bập vào tay, khóa nghiến Tú vào hàng rào ven đường, vì hành vi “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”. Khám xét bà chị đi cùng, không có tang vật gì khác, 2 người chặn xe đành thả ra.

Cầm 350 triệu đồng trong túi xách, khẩu K59 tang vật, 2 người “thi hành công vụ” dùng luôn chiếc Atech của Tú làm phương tiện đi tìm người vừa bị cướp để về đối chứng. Từ trưa tới chiều tối, Tú chịu còng tay vào hàng rào ven đường 48 chờ đợi, cứ nghĩ rằng với hành vi tàng trữ vũ khí trái phép, thì sớm muộn những người đó cũng quay trở lại bắt giữ mình.

Bị lừa số tiền khổng lồ vào năm 1991, Tú “khàn” còn bị hai người giả danh công an tra còng vào tay vì hành vi tàng trữ vũ khí trái phép. Chờ khát khô cổ họng, đến sẩm tối, những người đi nương về mới thấy tình cảnh tội nghiệp của hắn, chặt cành cây hàng rào giải thoát cho. Mang theo chiếc còng số 8, Tú khàn tìm về công an huyện Quỳ Hợp lẫn công an huyện Nghĩa Đàn để tự xưng tội, tìm người bắt và thu vũ khí, tiền vốn của mình trên đường, mới hay chẳng có 2 anh công an nào như Tú mô tả. Về truy tất cả mọi dấu vết, thì cũng chẳng còn chút dấu tích nào của bà chị buôn đá đi nhờ xe thời gian qua hằng ngày vẫn thường sát cánh, vừa chung vốn với mình.

Lúc đó, Tú mới ngã ngửa ra mình đã bị lừa, mất sạch số vốn bao năm tích cóp trên chặng đường làm gỗ.


Kỳ cuối: Ma trận trên những bãi đá (Từ thủa hồng hoang của thập niên đá đỏ, dân đào đã biết cách chiếm đoạt lừa đảo nhau hết sức thô sơ. Khi đá công nghiệp xuất hiện, hàng loạt cú lừa bạc tỷ diễn ra, khiến nhiều dân buôn khuynh gia bại sản).

Kiều Anh – Trường Minh
ĐVO