Đă có thời điểm cả làng, cả xă gọi lăo Tuyến là "thằng điên". Mà cũng đúng vậy, chỉ có người "có vấn đề" mới bỏ ra tiền tỷ đi mua những ngôi mộ, xác chết không thân thích, mang về xây đắp khang trang rồi suốt ngày hương khói.
Chuyện về gă nhà giàu này cứ hư hư, thực thực, không nh́n tận mắt chắc sẽ rất ít người tin những giai thoại về việc mà gă đă làm.
Nhưng rồi, mọi lời đồn đại, những câu chuyện đàm tiếu, thậm chí là những lời độc mồm, độc miệng đều dừng lại ở phía sau. Giờ đây, những ǵ mọi người nh́n thấy đó là hai khu nghĩa trang mồ côi khang trang với hơn 1.500 nấm mồ nằm cạnh nhau. Đó là thành quả mà theo như lời lăo như vậy cũng coi như ḿnh đă làm được một việc có ích cho đời.
Bỏ tiền của mua thứ "giời ơi đất hỡi"
Lăo tên Lâm Văn Tuyến, người làng Tân Lư, xă Trực Hùng (Trực Ninh-Nam Định). Những người sống quanh khu vực này thường gọi lăo là đại gia v́ xét ra gia đ́nh lăo cũng thuộc dạng khá giả trong vùng. Nhưng để có được cơ ngơi như ngày hôm nay, lăo cũng đă phải đổ mồ hôi ṛng ră trong suốt vài chục năm liền.
Khi đă có tiền, có thể sống một cuộc sống thanh b́nh, giản dị, có nhiều thời gian để nghỉ ngơi th́ lăo lại nghĩ đến việc khác. Đi mua mộ, hài cốt mồ côi về hương khói. Lăo nghĩ, ḿnh có được như ngày hôm cũng nhờ trời đất phù hộ, được hưởng phúc lộc của cuộc đời th́ cũng phải biết sẻ chia với những số phận hẩm hiu khác. Lăo nghĩ là làm. Dành trọn cái tâm cho công việc của ḿnh, chẳng phải v́ vụ lợi điều ǵ mà tất cả chỉ là bởi lăo nghĩ ḿnh nên làm như vậy…
 |
| Ông Lâm Văn Tuyến bên nghĩa trang mồ côi. |
Lăo Tuyến vốn sinh ra trong một gia đ́nh đông con. Giữa một mảnh đất thuần nông, cha mẹ lại mất sớm nên anh em lăo sớm phải đi lao động và mưu sinh. Tuổi thơ của lăo gắn liền với những kư ức cơ cực và những ngày tháng khổ ải lao động. Nhưng rồi mọi thứ cũng đều đi qua. Lăo cố gắng hết sức làm việc, kiếm tiền để thêm thắt vào sinh hoạt gia đ́nh. Rồi lăo có vợ, có con.
Khi đă có gia đ́nh riêng, lăo tự biết rằng nếu như chỉ dựa vào sức lao động quanh nghề nông sẽ chẳng bao giờ đủ ăn. Vậy là lăo tư duy phải kiếm t́m một ngành nghề ǵ khác, chứ không thể măi trông vào vài sào ruộng. Dân sống trong huyện có một bộ phận thường xuyên đi biển đánh bắt hải sản. Mỗi lần ra khơi, những người ngư dân lại phải bỏ ra một khoản tiền đầu tư không nhỏ để mua thừng chăo. Lăo nh́n thứ đó và tự ḿnh có thể làm được những loại thừng, loại chăo như vậy. Lăo nghĩ rằng, ḿnh cũng có thể làm ra, tội ǵ phải đi mua ở những nơi xa xôi mà giá cả đắt đỏ…
Nghĩ là làm, lăo bắt tay ngay vào việc tết thừng, tết chăo. Lăo miệt mài se từng đoạn dây, vặn thật kỹ càng để làm sao ít nhất phải đảm bảo chất lượng như loại mà ngư dân vẫn mua. Sản phẩm lăo làm ra ban đầu chỉ là dân trong xă, rồi tiếng lành đồn xa ngư dân ở các vùng khác cứ lũ lượt đến cơ sở sản xuất của lăo để mua thừng chăo. Công việc sản xuất loại mặt hàng này của lăo Tuyến nhờ đó mà ngày một phát triển.
Sản phẩm làm ra không đủ nhu cầu. Ban đầu chỉ là người trong gia đ́nh làm, rồi lăo phải đi thuê người về làm để đủ sản phẩm bán. Sản phẩm của lăo rẻ hơn rất nhiều so với ngoài thị trường hơn nữa chất lượng lại rất đảm bảo. Vậy là lăo bắt đầu ăn nên làm ra. Kinh tế gia đ́nh cứ thế mà đi lên. Suốt vài chục năm, lăo gắn bó với nghề bện thừng chăo và cũng nhờ cái nghề này mà lăo đă có được một cơ ngơi rất khá giả.
Khi đă lui về tuổi xế chiều, lăo Tuyến nghĩ ḿnh nên dành thời gian nghỉ ngơi. Nhưng cũng chính lúc này, khi không c̣n vướng bịu với những công việc kinh doanh, lăo lại muốn thực hiện ư tưởng khi minh c̣n trẻ vẫn ấp ủ, đó là đi gom những ngôi mộ mồ côi về để hương hỏa. Lăo nhớ dạo vẫn c̣n làm ruộng, mỗi khi đi cày bừa lăo thường vướng vào những mảnh gỗ quan tài hoặc những mảnh sành tiểu. Biết đó là những ngôi mộ đă mất tích lăo lại tự ḿnh cuốc đất đắp thành những nấm mồ.
Nhưng rồi, do quá tŕnh làm nông nghiệp mà rất nhiều nấm mồ lăo đắp đă bị san bằng. Lúc đó, lăo muốn tập hợp những ngôi mộ đó lại nhưng chẳng thể làm được v́ không có tiền và cũng chẳng có thời gian. Suốt những tháng ngày về sau đó lăo thường xuyên bị ám ảnh bởi những suy nghĩ xung quanh các nấm mộ mồ côi. Và trong suy nghĩ, lăo vẫn ấp ủ ư tưởng đến một ngày nào đó sẽ phải tập hợp những ngôi mộ đó lại…
Khi đă có tiền và có thời gian, lăo bắt đầu thực hiện dự án của ḿnh. Ban đầu lăo viết đơn xin đất của chính quyền. Nhiều người nghĩ lăo đang mưu mô chiếm đoạt đất đai. Mặc kệ tất cả, lăo bắt đầu thuê người đi t́m mộ, rồi đào lên mang về an táng. Khi đă có đất xă cấp, lăo bắt đầu xây nghĩa trang. Những nấm mồ dần dần mọc lên, hàng chục, hàng trăm rồi cho đến hàng ngh́n ngôi mộ và khu nghĩa địa có tên "Nghĩa trang mồ côi" của lăo Tuyền ngày một khang trang lên. Ngày nào người ta cũng thấy lăo ra quét dọn, hương khói cho khu nghĩa trang. Đến lúc này nhiều người lại nói lăo dở hơi, mang công sức, tiền của đi mua thứ giời ơi, đất hỡi. Nhưng lăo vẫn chẳng đoái hoài tới những điều đó. Việc lăo th́ lăo cứ làm. Chẳng ảnh hưởng đến ai là được rồi.
Nợ đời trả biết bao giờ cho hết
Rồi khi việc của lăo Tuyến làm đă được nh́n nhận một cách đúng đắn hơn th́ người đời lại dành cho lăo sự khen ngợi nức lời. Tiếng thơm từ công việc lăo làm cứ thế mà bay cao, bay xa đến nhiều khu vực khác. Giờ đây những người sống quanh khu vực xă Trực Hùng hễ ở đâu người dân phát hiện ra những ngôi mộ lang thang lại báo tin gấp cho lăo Tuyến. Thông tin về những ngôi mộ hoang, không người thân cứ đến với lăo ngày một dồn dập hơn. Lăo Tuyến đă thuê riêng cho ḿnh một đội bốc mộ chuyên nghiệp để lo phần đào t́m và an táng cho các nấm mồ.
Để mọi người tiện thông báo, lăo Tuyến c̣n nghĩ ra cách ghi tên và số điện thoại của ḿnh ngay ở nghĩa trang với ḍng chữ: "Ai phát hiện ra hài cốt mồ côi ở ruộng, g̣ xin báo cho ông Tuyến. Xin cảm ơn"… Công việc của lăo cứ triền miên ngày này qua ngày khác, lăo cứ triền miên qua những đợt đi kiếm t́m mộ lang thang.
Dự án của lăo mới đi được gần 4 năm nhưng hơn 1.500 ngôi mộ mồ côi đă được lăo tập hợp và xây mới. Hai khu nghĩa trang rộng lớn nằm ở cánh đồng thôn Tân Lư giờ chẳng c̣n một chỗ trống. Lăo Tuyến lại đau đáu t́m một chỗ đất mới để xây những ngôi mộ tiếp theo v́ càng ngày lăo càng t́m được nhiều hài cốt mồ côi hơn.
Nhưng mọi chuyện lăo sẽ tính dần dần, trước mắt lăo vẫn chỉ tập trung vào việc đi t́m kiếm những ngôi mộ mới. Mỗi lần t́m được một bộ hài cốt là ḷng lăo lại rộn lên nhiều suy nghĩ khác nhau. Lăo thấy vui v́ ḿnh đă giúp được một linh hồn khỏi cảnh lang thang, bơ vơ.
Nhưng có lần t́m được cả vài chục ngôi mộ liền một lúc lăo lại thấy ḷng ḿnh buồn vô cùng. Những lúc như vậy, lăo Tuyến hiểu rằng, trên đời này c̣n rất nhiều những ngôi mộ mồ côi cần được an táng. Dù lăo có t́m được cả ngh́n, thậm chí cả vạn bộ hài cốt đi chăng nữa th́ cũng chẳng thấm tháp vào đâu. Lăo tự nghĩ ḿnh mang một kiếp nợ đời, việc lăo t́m những ngôi mộ mồ côi cũng chỉ coi như trả nợ thôi, chẳng có ǵ đáng nói cả…
Việc lăo Tuyến làm ngày một bay cao, bay xa hơn. Bây giờ, nghĩa trang mồ côi của lăo thường xuyên có nhiều người đến thăm nom, thắp hương. Có những người c̣n nhận rằng, hài cốt người thân của họ đang nằm ở nghĩa trang này. Họ muốn xin lăo Tuyến cho mang về để hương khói. Nhưng lăo một mực từ chối. Từ khi lăo bắt tay vào thực hiện dự án xây nghĩa trang mồ côi này, có một nguyên tắc bất dịch mà lăo đề ra đó là những ngôi mộ đă được quy tập ở đây th́ bằng mọi giá sẽ không bao giờ được chuyển đi đâu. Có rất nhiều người giàu có, đi xe ô tô cáu cạnh về xin lăo Tuyến cho mang mộ đi, thậm chí t́nh nguyện tặng tiền để ủng hộ công việc xây dựng nghĩa trang nhưng lăo vẫn từ chối. Nguyên tắc vẫn măi mà nguyên tắc. Có hay chăng mộ đă xây rồi, có thời gian cứ về để hương khói…
Cánh đồng thôn Tân Lư bây giờ lúc nào cũng có mùi hương ngan ngát trong làng gió. Dường như những bộ hài cốt mồ côi được lăo Tuyến an táng đă bớt đi phần cô quạnh khi đă được quy tập ở một nơi rất khang trang. Ngoài những ngày đi t́m mộ, chẳng hôm nào lăo Tuyến không ra khu nghĩa trang. Những ngôi mộ không bia chữ dường như làm ḷng lăo nhẹ nhơm hơn nhiều. Lăo thấy vui khi ngày có nhiều ngôi mộ mồ côi được xây mới dù mồ hôi, công sức, tiền bạc của lăo vẫn chảy ra rất nhiều…
Theo Cảnh sát toàn cầu