Đó là khẳng định của Đại đức Thích Chúc Tín, trụ tŕ chùa Bát Nhă (Đà Nẵng) về việc nhiều người đi chùa lễ Phật mua chim phóng sanh, dù nh́n bên ngoài việc làm đó tưởng như là một việc thiện!
Bài “Ác như… “chim tặc” mùa Vu lan” đăng trên Kenh13.info ngày 13/8 đă thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn đọc. Vấn đề được nhiều người đặt ra là, phóng sanh là một việc làm thiện, nhưng liệu chuyện mua chim để phóng sanh có phải là tiếp tay cho các đối tượng “chim tặc” gây ra điều ác hay không?.
Đại đức Thích Chúc Tín trụ tŕ chùa Bát Nhă (Đà Nẵng)
PV đă đem vấn đề này đến gặp Đại đức Thích Chúc Tín, trụ tŕ chùa Bát Nhă (số 176 Triệu Nữ Vương, phường Nam Dương, quận Hải Châu, Đà Nẵng). Ngôi chùa này trước đây thường có khá nhiều người đem chim đến bán cho những người đi lễ Phật mua để phóng sanh.
Thưa Đại đức, không hiểu sao bây giờ không c̣n thấy những người bán chim phóng sanh trước cổng chùa nữa?
Đại đức Thích Chúc Tín: Sao không thấy? Vẫn c̣n đó chứ. Họ đang ngồi chờ ở cái quán gần chùa, có ngày nào không có đâu, thậm chí c̣n nhiều hơn nữa. Khi nào có khách đến lễ Phật đông th́ họ lại xuất hiện. Chẳng qua nó không c̣n ồ ạt, giành giật như hồi trước.
Thưa Đại đức, t́nh h́nh hồi trước như thế nào, c̣n bây giờ như thế nào?
Đại đức Thích Chúc Tín: Hồi trước họ vào bán tận trong chùa, níu kéo khách đi lễ Phật, rồi giành giật, chửi bới hết sức phức tạp. Bây giờ th́ có đỡ hơn nhờ chùa có đề nghị công an và đội quy tắc đô thị của phường giúp giải toả t́nh trạng đó trong các dịp lễ lớn của nhà chùa, như lễ Vu lan hay lễ Phật đản. Nhưng đó là trong các ngày đại lễ, c̣n ngày thường người ta lảng vảng bán chim trước cổng chùa th́ làm sao các thầy ra dẹp được. Không chỉ ở chùa Bát Nhă mà hầu như chùa nào cũng có t́nh trạng này!
Thưa Đại đức, đạo Phật dạy nên hiểu như thế nào về chuyện phóng sanh?
Đại đức Thích Chúc Tín: Trong đạo Phật, phóng sanh chỉ là một phương tiện để tu tập. Về mặt tướng, Phật dạy ḿnh đừng có cùm kẹp mà để cho các loài vật được tự do. C̣n về nghĩa bóng, phóng sanh là phóng thích những cái tâm ô uế như cái tâm tham, cái tâm đố kị, cái tâm hơn thua, cái tâm thù hận… ra khỏi con người ḿnh để ḿnh được tự do.
Khi ḿnh phóng những cái đó đi rồi, ḿnh được tự do th́ những người khác gần ḿnh cũng được tự do. Tự nhiên cuộc sống sẽ trở nên b́nh yên. C̣n ḿnh để những cái tâm đó trong ḷng th́ những người gần ḿnh cũng sinh ra thù hận, tạo ra cho họ sự thù hận. Ư nghĩa sâu xa của việc phóng sanh trong đạo Phật là như vậy chứ không phải là mua mấy con chim, con cá đem đi phóng sanh.
Một khi con người đă đầy tham lam, thù hận, đầy những đố kị hơn thua, tranh giành th́ việc mua vài con chim đem tới chùa thả chẳng có ư nghĩa ǵ cả. Cũng như một muỗng muối bỏ vô ly nước th́ c̣n có vị mặn, nhưng bỏ vô hồ nước th́ có ư nghĩa ǵ đâu?
Như vậy việc mua bán chim để phóng sanh là một việc không nên?
Đại đức Thích Chúc Tín: Thực sự đó không phải là một việc làm chính đáng. Mới nh́n vô th́ thấy việc mua chim để phóng sanh tưởng như là một việc thiện. Nhưng theo quan niệm của nhà Phật th́ đó không phải là một việc lành. Bởi v́ nếu là một việc lành th́ ngay từ đầu người ta đă không đem nhưng con chim đó nhốt vào lồng.
Chẳng qua việc mua chim để phóng sanh chỉ là một việc thiện mang tính h́nh thức. Chứ lương tâm đă lành rồi th́ c̣n biết bao nhiêu việc khác phải làm. C̣n nếu như cứ làm những điều không lành th́ việc đến chùa mua vài con chim để phóng sanh có nghĩa lư chi đâu. Phóng sanh theo kiểu h́nh thức, cuối cùng những người bắt chim lấy đó làm một nguồn kinh tế th́ việc phóng sanh của ḿnh hoá ra lại tiếp tay cho cái ác.
T́nh trạng của những con chim được đem đến chùa phóng sanh như thế nào thưa Đại đức?
Đại đức Thích Chúc Tín: Có nhiều con chim bị nhốt lâu ngày quá, không cho ăn nên yếu đi, khi thả ra th́ bay không nổi nữa. Thậm chí có những người bắt chim cắt cụt đuôi và cánh khiến khi được thả ra th́ chim không bay được mà chỉ lởn vởn một chỗ, rồi lại bị những người đó bắt đem bán. Việc làm như vậy hết sức phản cảm đối với vấn đề tín ngưỡng. Thế nhưng vẫn có những người mua chim đó để phóng sanh v́ họ nghĩ là làm một điều thiện.
Đúng, nh́n vô th́ đó là một điều thiện, không ai nói đó không phải là điều thiện cả. Bởi v́ có người bắt chim nhốt vô lồng, người khác thấy vậy mua lại thả cho nó bay đi. Đó là một điều thiện. Nhưng xét về nguồn gốc, con chim đang bay tự do nhưng v́ có người muốn mua để phóng sanh nên mới có người bắt chim và biến nó thành nguồn kinh tế cho ḿnh. Như vậy là không c̣n thiện nữa!
Nhà chùa đă có những động thái như thế nào để giúp những người đi chùa hiểu được điều đó?
Đại đức Thích Chúc Tín: Trước đây chùa Bát Nhă có ra một cái “cáo thị” đặt ở sân chùa, khuyến cáo những người đến chùa lễ Phật không nên mua chim phóng sanh. Thế nhưng chẳng có mấy người đọc và làm theo. Bởi nhiều người đến chùa chỉ mang theo cái tâm mê tín, suốt ngày nhờ viết sớ, xin bùa chú, rồi cầu an, cầu siêu… chứ không phải hướng đến chuyện tu tập để giác ngộ, giác ngộ để sống một cuộc sống b́nh yên trong cuộc đời.
Phải làm sao triệt đi nạn bắt chim. Bởi v́ bắt chim cũng là một h́nh thức phá hại môi sinh, môi trường chứ không phải là chuyện đơn giản. Trong một thành phố, cây xanh mà không có bóng dáng những con chim th́ nó nói lên nhân tâm của con người ở chỗ đó. Chim chóc đậu trên cây cối, người ta nói “đất lành chim đậu”. Nhưng cây không c̣n bóng chim nữa th́ liệu đất đó có “lành” không?
Nếu thêm một lần nữa đề nghị Đại đức có lời khuyên nào đối với những người đi chùa mua chim để phóng sanh th́ Đại đức sẽ khuyên họ như thế nào?
Đại đức Thích Chúc Tín: Tôi chỉ mong những người mua chim mang đến chùa phóng sanh hăy suy nghĩ đó có phải là một việc thiện lâu dài hay không? Những con chim đang sống một đời sống tự do, tại sao có người bắt nhốt trong lồng rồi lại có người mua thả ra. Đối với tôi, đó là một h́nh thức tiếp tay cho những người bắt chim. Mọi người cần suy nghĩ việc làm của ḿnh có lợi ích lâu dài hay không, có đóng góp được cho loài chim nói riêng, cho môi sinh, môi trường nói chung hay không?
Cũng có những người mua chim để phóng sanh mang ư niệm giúp chúng sanh thoát ra khỏi sự trói buộc. Nhưng thực tại th́ có người trói nó, rồi ḿnh đi phóng sanh nó. Cứ người này bắt, người kia thả, rồi lại bắt, rồi lại phóng sanh, vô t́nh ḿnh tạo ra một cái nghề mà nghề này h́nh như ở nước ngoài không nơi nào có. Lẽ ra nhà nước phải triệt tiêu cái nghề phá hoại môi sinh, môi trường này đi. Không thể nào buôn bán, kiếm lợi trên sự sống của loài vật khác như vậy được!
Xin cám ơn Đại đức! “Thà để tiền mua chim phóng sanh làm việc thiện khác có ư nghĩa hơn!”
Bà Phạm Thị Nghiêm ở 82/H10/53 đường Nguyễn Văn Linh, đến chùa Bát Nhă giúp trực thùng phước sương
“Thầy trụ tŕ chùa Bát Nhă khuyên những người đến chùa lễ Phật không nên mua chim phóng sanh. V́ khi ḿnh mua chim th́ sẽ có những người khác bắt chim đem về bán, như vậy là thêm tội. Phóng sanh 100 con chim th́ đă có 20 con chết rồi, xác rơi đầy khắp chùa. Thà để tiền mua chim làm những việc thiện khác như cứu giúp người nghèo mà có ư nghĩa hơn. Những con buôn quanh đây sợ thầy rồi, không dám đem chim vô chùa bán nữa. Nhưng khi có những người đến chùa muốn mua chim th́ họ cũng đi lấy ở chỗ khác đem về bán. Cứ 10 con, họ mua 80.000 đồng, về bán lại 100.000 đồng.
Gần tới mùa Vu lan, hay có chuyện những người đến chùa lễ Phật mua chim phóng sanh để cầu siêu cho cha mẹ đă khuất hay cầu phúc cho cha mẹ c̣n sống, coi như đó là cách báo hiếu. Nhưng làm những việc như vậy là không tốt. Ḿnh càng mua chim th́ giống như ḿnh làm cho họ càng đi lùng bắt chim. Bắt 100 con chim về, khi phóng sanh chết hai ba chục con th́ không chỉ bản thân ḿnh mà cha mẹ cũng mang tội thêm!”.
(Bà Phạm Thị Nghiêm ở 82/H10/53 đường Nguyễn Văn Linh, đến chùa Bát Nhă giúp trực thùng phước sương)
(BIFN)
“Mua chim phóng sanh là tiếp tay cho cái ác!”
