EU có «đến nỗi» rơi vào hỗn loạn do thiếu khí đốt của Nga hay không?

[vuitoichat]

Theo như có nhiều nước Liên Âu, vốn lệ thuộc vào khí đốt Nga, đã phải khẩn trương tìm các nguồn cung ứng mới, sau khi Nga và Ukraina đều đã thông báo không muốn triển hạn hợp đồng, kể từ ngày mai 01/01/2025, liệu việc không còn khí đốt của Nga có khiến châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn do thiếu nguồn cung hay không?, sau khi Nga thông báo ngừng cung cấp khí đốt.

Ảnh minh họa : Logo tập đoàn khí đốt Gazprom của Nga. REUTERS - DADO RUVIC

Kể từ ngày mai 01/01/2025, theo thông báo của Matxcơva, Nga ngừng cung cấp khí đốt cho Moldova do nước này không hoàn tất nghĩa vụ thanh toán tiền nợ khí đốt. Hợp đồng trung chuyển khí đốt từ Nga sang châu Âu qua ngả Ukraina, có thời hạn 5 năm, cũng hết hạn vào hôm nay 31/12/2024. Cả Nga và Ukraina đều đã thông báo không muốn triển hạn hợp đồng. Nhiều nước Liên Âu, vốn lệ thuộc vào khí đốt Nga, đã phải khẩn trương tìm các nguồn cung ứng mới.

Trên thực tế, bất chấp chiến tranh Ukraina và các biện pháp trừng phạt của quốc tế, khí đốt của Nga vẫn tiếp tục được trung chuyển đến Liên Âu qua hệ thống đường ống dẫn khí chạy qua lãnh thổ Ukraina và được nhiều nước châu Âu sử dụng. Về số lượng, trước khi chiến tranh Ukraina nổ ra, 40% khí đốt châu Âu sử dụng được nhập từ Nga, nhưng nay con số này được ước tính chỉ còn khoảng 15% và 1/3 được trung chuyển qua ngả Ukraina, theo trang tin Géo.

Kể từ ngày mai 01/01/2025, liệu việc không còn khí đốt của Nga có khiến châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn do thiếu nguồn cung hay không ? Theo trang mạng Bloomberg, tình hình đặc biệt gây lo ngại cho các ngân hàng lớn và Ủy Ban Châu Âu, bởi vì có nhiều nước thành viên Liên Âu lệ thuộc hoàn toàn vào khí gaz của Nga. Việc các nước này chỉ có ít ngày để « đổ xô » đi tìm nguồn cung mới có thể đẩy giá khí đốt tăng cao.

Các ngân hàng Goldman Sachs và HSBC đặc biệt chú ý đến khả năng hợp đồng trung chuyển khí đốt từ Nga sang châu Âu qua ngả Ukraina sẽ không được triển hạn. Trong trường hợp này, lượng khí đốt giảm đi sẽ đặc biệt gây tổn hại cho các nước, ví dụ như Slovakia, trong những tuần qua đã cảnh báo về những tác động tài chính có thể xảy ra và kêu gọi các bên đạt một thỏa thuận triển hạn hợp đồng. Áo, Cộng hòa Séc và Ý, vốn cũng được hưởng lợi từ khí đốt Nga, có thể sẽ phải chuyển sang các nhà cung cấp khí đốt khác, nên về ngắn hạn, có thể sẽ phải gánh chịu tình trạng giá chất đốt tăng lên.

Tuy nhiên, vẫn theo trang tin Géo, một đánh giá mới đây của Ủy Ban Châu Âu đã chỉ ra rằng nhìn một cách tổng thể, các tác động sẽ ​​là « không mấy đáng kể », bởi vì Liên Âu đã có các nguồn cung ứng khác. Hiện giờ, mỗi năm, 15 tỷ m3 khí đốt mà Nga cho trung chuyển qua ngả Ukraina chỉ đáp ứng được chưa đến 5% nhu cầu chung của toàn khối Liên Âu.

Florence Schmit, chiến lược gia về năng lượng của châu Âu tại ngân hàng Rabobank, được Géo ngày 25/12 trích dẫn, nhận định : « Việc tăng giá sẽ là đáng kể nhưng chỉ trong vài ngày đầu năm mới (2025), trước khi thị trường thích ứng với trạng thái bình thường mới và giá cả được bình ổn trở lại ».

Tuy nhiên, cũng không thể xem nhẹ các giả thuyết khác. Bởi theo Marco Saalfrank, phụ trách mảng bán buôn tại châu Âu, thuộc công ty Thụy Sỹ, Axpo Solutions AG : « Các cuộc đàm phán dĩ nhiên là rất phức tạp, có nhiều vấn đề chính trị và nhiều lợi ích khác nhau, chính vì thế mà rất khó dự báo điều gì sẽ xảy ra vào ngày 01/01 » (2025).

Về phần mình, các nhà giao dịch đang tiếp tục suy luận về xu hướng biến động giá khí đốt. Một số người đặc biệt nghĩ rằng có nhiều khả năng là các bên sẽ đạt một thỏa thuận về khí đốt của Nga sau lễ nhậm chức của tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 20/01/2025, người từng khẳng định trong suốt chiến dịch tranh cử tổng thống Mỹ 2024 rằng ông sẽ ưu tiên cho việc bắt đầu các cuộc hòa đàm giữa Ukraina và Nga. Tuy nhiên, Mỹ cũng là một trong những nhà cung cấp khí đốt chính của châu Âu, nên cũng sẽ có những tham vọng riêng tại châu lục này.