Mỹ sẽ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan?

Trước mặt Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã tái khẳng định “Đạo luật Quan hệ Đài Loan”, cho thấy Mỹ sẽ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan.
Tờ “Liên hợp Buổi sáng” Singapore ngày 21/1 đưa tin, đối với việc Tổng thống Mỹ tái khẳng định “Đạo luật Quan hệ Đài Loan” trước mặt Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và tán dương hai bờ ký kết “Hiệp định Khung Hợp tác Kinh tế Hai bờ” (ECFA), nhà cầm quyền Đài Loan hôm qua tỏ ra yên tâm, và cảm ơn Mỹ lên tiếng tái khẳng định cam kết đối với an ninh Đài Loan.

Ủy viên Viện Lập pháp (Quốc hội) Quốc Dân đảng Đài Loan Lâm Úc Phương ngày 21/1 cho biết, Mỹ tái khẳng định “Đạo luật Quan hệ Đài Loan” có nghĩa là Đài Loan có thể lạc quan tiếp nhận vấn đề Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, trong đó kế hoạch tăng cường tính năng máy bay chiến đấu F-16A/B cho Đài Loan sau khi chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào trở về nước 2 – 3 tháng.

Chiến đấu cơ F-16A/B (ảnh minh họa).

Trần Nhất Tân - Giáo sư Viện Nghiên cứu Mỹ, Đại học Đạm Giang cho rằng, khi hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt đã không nhấn mạnh về việc nếu Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, họ sẽ cắt đứt trao đổi quân sự. Điều này có nghĩa là, sau cuộc hội đàm Hồ Cẩm Đào-Obama, Mỹ nhất định sẽ “đền đáp” về việc bán vũ khí cho Đài Loan.
Tuy nhiên, Chủ tịch đảng Dân Tiến là Thái Anh Văn cho biết, Obama-Hồ Cẩm Đào gặp gỡ chủ yếu tập trung vào lợi ích của hai nước Trung-Mỹ, lợi ích của Đài Loan có bị hy sinh hay không thì cần phải tiếp tục quan sát, không thể quá lạc quan. Những người như Ủy viên Viện Lập pháp đảng Dân Tiến là Thái Hoàng Lang thì lại lo ngại, quan hệ Trung-Mỹ ấm lên, Mỹ sẽ có “biến số” trong việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Nghiêm Chấn Sinh - Chủ nhiệm Trung tâm Nghiên cứu Quan hệ quốc tế, Đại học Chính trị cho biết: “Trên phương diện nhân quyền, đồng nhân dân tệ, Trung Quốc đã thể hiện sự mềm dẻo của mình, Hồ Cẩm Đào thừa nhận nhân quyền là giá trị phổ biến, nhưng tình hình các nước có khác nhau, chính là đã có sự nhượng bộ. Ngược lại, Mỹ tiếp đón Hồ Cẩm Đào lần này với quy cách cao nhất, giữ được thể diện, giúp nâng cao uy tín cho Hồ Cẩm Đào ở trong nước, củng cố địa vị lãnh đạo của Hồ Cẩm Đào.

Trần Nhất Tân cho rằng, Trung-Mỹ đều đạt được “đồng thuận giả” trong các vấn đề như Bắc Triều Tiên, Iran, và càng gặp khó khăn hơn trong các vấn đề đồng nhân dân tệ, kinh tế thương mại, “qua cuộc hội đàm lần này, hai bên đã nhận thức được mâu thuẫn, quan hệ Trung-Mỹ trong tương lai khó khăn rất nhiều, hai bên thận trọng xử lý vấn đề, sẽ không quá lạc quan như 2 năm trước”.

Mỗi lần gặp mặt cấp cao Trung-Mỹ, phía Đài Loan đều luôn cảnh giác, lần này Obama không chỉ tái khẳng định 3 Thông cáo chung Trung-Mỹ, mà còn đề cập đến “Đạo luật Quan hệ Đài Loan”, và tán dương ECFA do hai bờ ký kết, làm cho nhà cầm quyền Đài Loan “thở phào nhẹ nhõm”.

Bộ Ngoại giao Đài Loan ngày 21/1 ra tuyên cho biết, chính phủ bày tỏ quan tâm sâu sắc đến việc chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào sang thăm Mỹ và tương tác cấp cao Trung-Mỹ, trước tiên trao đổi đầy đủ với phía Mỹ, bảo đảm lợi ích của Đài Loan không bị ảnh hưởng, đồng thời được Mỹ tích cực hưởng ứng, đặc biệt là cảm ơn Obama đã công khai nhắc lại “Đạo luật Quan hệ Đài Loan, cho thấy Mỹ có thái độ nghiêm túc thực hiện các cam kết liên quan đến Đài Loan.

Cơ quan ngoại giao của Đài Loan cho rằng, quan hệ Đài Loan-Trung Quốc theo nguyên tắc "ngoại lệ", phía Mỹ theo tiền lệ đã ngay lập tức thông báo vắn tắt cho Đài Loan về tình hình chuyến thăm Mỹ của Hồ Cẩm Đào, Đài Loan nắm khá chắc sự phát triển này.

Sau khi Washington thông báo vắn tắt chuyến thăm Mỹ của Hồ Cẩm Đào, Ủy ban Đại lục sẽ bày tỏ ý cảm ơn đối với việc Obama tái khẳng định “Đạo luật Quan hệ với Đài Loan” và ủng hộ phát triển quan hệ hai bờ.

Ủy ban Đại lục cho biết, điều này đại diện cho việc Mỹ tăng cường cam kết đối với an ninh Đài Loan và giá trị chung, có ý nghĩa quan trọng. “Chúng tôi kiên trì duy trì khả năng phòng vệ, trong tình hình an ninh không bị đe dọa, duy trì quan hệ hai bờ phát triển ổn định; chúng tôi hoan nghênh phía Mỹ duy trì chính sách, lập trường này, tiếp tục cung cấp bảo đảm an ninh cần thiết cho Đài Loan”.

Chủ tịch đảng Dân – ông Tiến Thái Anh Văn cho rằng, Obama-Hồ Cẩm Đào gặp mặt, chủ yếu là nhằm vào lợi ích của hai nước Trung-Mỹ, lợi ích của Đài Loan có bị hy sinh hay không thì phải tiếp tục quan sát, không thể quá lạc quan.

Khánh Hưng (Theo Liên hợp Buổi sáng)