Đang bới rác, chị Ngà thấy một túi chứa toàn giẻ rách nhưng bên trong có rất nhiều vàng.
Ông Đặng Quốc Hưng (xă Bắc Sơn, Sóc Sơn, Hà Nội) cho biết xă này có khoảng 200 hộ tham gia bới rác với trên 300 lao động. Trước đây, chính quyền có chủ trương tuyên truyền cho người dân không được đi nhặt rác v́ ô nhiễm nhưng cả trăm người nhao nhao phản đối kịch liệt.
Nhà ông Lê Văn Chờ là một gia đ́nh bới rác điển h́nh nhất khi có tới 5 người con cả dâu, rể tham gia vào guồng quay nhặt nhạnh. Họ nhặt từ cơm thừa, canh cặn, rau úa, rau già để chăn lợn, nhặt củi để đun đến nhặt b́ bóng, nhựa, mảnh chai đem bán. Người trẻ trong gia đ́nh được phân công bới rác, tức dùng cào sắt bổ vào giữa đống rác mà moi, mà t́m, c̣n người già, sức yếu chỉ đi nhặt chứ không dùng cào để tránh mất sức.
Nhờ chăm chỉ bới rác, ông Chờ đă cất được ngôi nhà 2 tầng trị giá 600 triệu đồng nhưng độ hoành tráng vẫn c̣n kém xa một số chủ vựa thu mua khi họ dựng những ngôi nhà to như biệt thự, biệt phủ. Số trực tiếp bới băi mà khá lên như gia đ́nh ông Chờ không nhiều v́ không hội đủ các yếu tố như lực lượng lao động đông đảo, như chăm chỉ hiếm có và cả một phần may mắn nữa.
Ngôi nhà to như biệt thự của một chủ đại lư thu mua rác.
Nói đến vận may từ băi rác, cả vùng băi thải Nam Sơn hầu như ai cũng thuộc câu chuyện đă thành huyền thoại về người nhặt được 11 cây vàng. Ông Trần Đức Thành, Trưởng thôn Đô Tân, xác nhận chuyện đó là đó thật và cho biết thêm người nhặt được vàng là vợ chồng Ngà - Hưng ở xóm Trại.
Đáng ngạc nhiên sau khi "trúng số độc đắc", chị Ngô Thị Ngà (vợ anh Lưu Văn Hưng) vẫn chăm chỉ vác cào sắt đi nhặt rác, hằng ngày “nộp sưu” cho chủ lán theo h́nh thức bới túi bóng trả chủ c̣n nhựa, sắt, rau lợn, củi mang về phần phân loại bán, phần để dùng tăng gia.
Chị Ngà có thâm niên bám băi rác từ năm 2000, thuộc loại cựu trào ngoại hạng. Hồi đó băi c̣n cho bới theo ca ngày, từ 12h trưa đến 5h chiều, đổ lộn xộn cả chất thải công nghiệp, y tế nên lắm khi bới được cả mẫu bệnh phẩm của người sau phẫu thuật. Băi nhiều màu, đông người bới, nhộn nhịp đến mức h́nh thành cả hệ thống quán bán bánh, nước chè, thuốc lá ngay trên đỉnh cho dân t́nh giải lao, bồi bổ sức khỏe. Vốn hay lam, hay làm, bụng mang dạ chửa đến tháng thứ bảy, thứ tám chị Ngà vẫn vác bao tải, móc sắt đi bới.
Chị nhớ như in cái ngày 25/12 Âm lịch, giáp Tết năm 2009 ấy, thời điểm mà cả ngh́n người bới rác phải căng sức tranh thủ làm kẻo băi đóng cửa hết tuần. Chị kể: “Đang bới ở ŕa băi rác, anh Cửu chủ lán bảo tôi chuyển sang bới ở bên cạnh cho rộng, dùng dằng măi tôi mới đồng ư.
Chừng 20 phút sau khi chuyển sang chỗ mới, tôi bới thấy một túi bóng màu xanh, trong đó chứa đầy giẻ rách và những thứ vớ vẩn. Xé cái túi ra, tôi thấy một miếng rời màu vàng và một dây gồm mười miếng màu cũng giống như thế nữa.
Tất cả đều in rơ chữ SJC 9999 của công ty vàng bạc ǵ đó ở Sài G̣n. Giấu cái dây vàng vào trong bao tải chứa rau thừa tôi đem một miếng vào cho anh Cửu xem v́ vẫn ngờ đó là vàng giả. Sau khi lấy dao gọt một tí ở bên cạnh, anh ấy xác định đó chính là vàng thật, tôi cất nốt cây vàng đó để tiếp tục đi bới túi bóng, t́m đồ nhựa, bán phế liệu tới tận sáng mới về”.
Vợ chồng chị Ngà anh Hưng từng nhặt được 11 cây vàng từ băi rác.
Tin chị Ngà nhặt được vàng c̣n bay nhanh hơn cả tin cháy nhà, chết người. Anh em họ hàng kéo đến chật sân để xem. Sau khi làm 20 mâm cỗ thết đăi họ hàng, làng xóm anh chị cùng nhau xuống phố Nỉ (Sóc Sơn) bán vàng. Chị vẫn nhớ, giá vàng khi ấy là 27 triệu đồng một cây. Đang bới rác, tự dưng có nhiều tiền, anh chị mới tính làm ăn lớn bằng cách mua thuyền hành nghề hút cát. Được độ một năm, phí “luật lá” cho công an giao thông, tiền mua mặt nước, mua đất trên bờ nhiều không kham nổi, họ bán thuyền, lát được cái sân, sắm cái xe máy c̣n đâu gửi tất vào sổ tiết kiệm.
Người ta nói “phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí” nhưng không hẳn, năm 2011, vận may một lần nữa lại đến với chị Ngà khi nhặt được 200 USD và một triệu đồng. Chị Ngà rất có kinh nghiệm với chuyện nhặt được tiền của bởi đă t́m ra “mẫu số chung” là tiền thường nằm trong gối, trong gói giấy, túi xách và phong b́.
Lắm khi có những cái phong b́ quên chưa bóc đă bị quẳng nhầm ra băi rác, trong đó c̣n ghi rơ “Chúc mừng hạnh phúc hai cháu” hay “Kính viếng vong hồn cụ”. Kỳ quặc hơn, có dịp chị Ngà c̣n nhặt được cả một con rùa nặng tới 2 kg c̣n sống nguyên: “Tôi thấy cái bao tải cứ động đậy, rồi có tiếng kêu “khù khù” bên trong, ṭ ṃ nắn thấy cái mai to to đă mừng, tưởng con ba ba không ngờ là con rùa. Nghĩ rùa không bán được giá nên tôi đành đem đi cho”.
Những con vật nhặt được ở băi rác c̣n sống như vậy rất hiếm, phần đa chúng đă chết từ lâu. Tuy nhiên, rác của người này nhiều khi lại là cơ hội của người khác, mà lắm lúc cơ hội đó có nhiều phần tội lỗi. Trước đây chó chết chưa thối, bụng c̣n xẹp, thân c̣n cứng người nhặt rác ở băi Nam Sơn vẫn đem bán cho các chủ thu gom để rồi họ tuồn vào… hàng ăn với giá 40.000-50.000 đồng một con.
Hai năm gần đây, chó chết không có người thu mua nữa nhưng mèo chết lại hút hàng. Có bao nhiêu, hết bấy nhiêu. Con to bán 15.000 đồng, con nhỏ 5.000-10.000 đồng một con; nghe nói để lấy xương phục vụ cho việc đấu vào cao mèo, cao khỉ.
“Ai ra băi rác cũng muốn có bát cơm ăn chứ không ai muốn húp cháo nên cạnh tranh nhau quyết liệt lắm, có vụ c̣n dùng gạch đánh nhau đến chết. Trước đây xe ô tô vừa đổ, người dân đă lao vào làm, lắm khi rác trùm kín cả lên người. Giờ, thấy nguy hiểm, xí nghiệp ra quy định xe đổ xong mới cho người vào bới thế mà vẫn có trường hợp hít phải khí độc, ngất lịm phải đi cấp cứu”, lời một người nhặt rác.
Lịch sử băi thải Nam Sơn mười mấy năm hoạt động nay mới có người nhặt được vàng, tiền với số lượng lớn như chị Ngà. Tiền t́m người chứ ít khi người t́m được tiền. Người ta nhặt được đủ thứ từ kíp ḿn, súng ngắn, lựu đạn hay thậm chí cả dao, kiếm dính máu vừa thanh toán ân oán giang hồ nhưng người trúng quả thực sự như chị Ngà c̣n hiếm hơn cả chuyện t́m vàng trong băi rác.
Nông Nghiệp Việt Nam
Hà Nội: Bới rác nhặt được 11 cây vàng
