Áp đặt tư tưởng của người lớn cho học sinh là lỗi thời. Đó là chia sẻ từ giáo sư Hồ Ngọc Đại. Người Việt vẫn chạy theo số đông và sẵn sàng gạt bỏ những thay đổi tốt cho giáo dục.
Ngày 8/9, tại Hà Nội, giáo sư Hồ Ngọc Đại, chủ biên Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ Giáo dục đang gây xôn xao dư luận vì cách đánh vần lạ, đã chia sẻ về cuốn sách. "Nếu cả công trình Công nghệ giáo dục của tôi là vô nghĩa thì Tiếng Việt lớp 1 là thứ an ủi tôi. Nó là cuốn sách công phu, tâm huyết nhất của tôi, thể hiện được cả lý thuyết, triết lý giáo dục tôi hướng tới", ông nói.
"Lý thuyết giáo dục của tôi là mỗi người phải được trở thành chính mình"
GS Hồ Ngọc Đại chia sẻ quá trình 8 năm làm nghiên cứu sinh tại Liên Xô (1968-1976), tiếp thu nhiều thành quả khoa học, nhận thức được lý thuyết giáo dục mà ông muốn hướng đến.
GS Hồ Ngọc Đại trao đổi về cuốn sách dạy đánh vần tiếng Việt gây xôn xao dư luận. Ảnh: Dương Tâm.
Lấy ví dụ chuyện được giáo sư người Nga yêu cầu học phép nhân bằng cách tự tay đong đống cát vào chén nhỏ và cốc to hơn, ông nhận ra nguyên tắc "muốn học cái gì thì phải tự tay làm cái đấy". Việc này vừa giúp học sinh biết cách tự phát hiện vấn đề, vừa hiểu bản chất sự việc.
Chương trình Công nghệ giáo dục nói chung và tài liệu Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục được giáo sư Đại xây dựng trên nguyên tắc đó. Khi áp dụng, học sinh sẽ làm việc, còn giáo viên chỉ giao nhiệm vụ và quan sát, hướng dẫn phương pháp. Ông Đại nhận thức rõ phương pháp của mình dễ bị phản ứng do khác biệt với cách dạy truyền thống là thầy giảng thật hay, học trò cần ghi nhớ.
"Tôi mong muốn nền giáo dục mà mỗi người được là chính mình, xứng đáng với chính mình, không so sánh với ai cả", ông Đại nói và chia sẻ triết lý giáo dục của chương trình Công nghệ giáo dục cũng như sách Tiếng Việt lớp 1. Ông phê phán việc người lớn lấy mình làm khuôn mẫu cho trẻ, áp đặt tư tưởng, mong muốn của mình lên trẻ. Cách giáo dục theo hướng lấy người đi trước làm hình mẫu để noi theo là lỗi thời, bởi mỗi cá nhân có bản sắc riêng.
"Khi có thế hệ trẻ em mới, chúng ta cần có một nền giáo dục mới. Nền giáo dục đó phải giúp học sinh được tận hưởng những thành tựu đã có của nhân loại và tạo ra những cái mới", GS Đại nói. Ông tự tin nền giáo dục mình xây dựng là đúng đắn vì có nền tảng lý thuyết không thể bắt bẻ là triết học, tâm lý học, lại có kỹ thuật tốt là công nghệ giáo dục hỗ trợ.
Hết lớp 1, học sinh có thể đọc thông viết thạo, không tái mù
Chủ biên Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục cho biết, cuốn sách này là tài liệu tâm huyết và công phu nhất của ông. Sách không chỉ thay đổi phương pháp dạy - học mà còn đổi mới cả nội dung.
Với sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục, học sinh ban đầu chỉ học về tiếng - âm thanh nghe được thay vì học chữ - vật thay thế tiếng, như sách truyền thống. Sau đó các em sẽ được tiếp cận các thuật ngữ khoa học của ngữ âm học, luật chính tả. "Học sinh ở bất cứ vùng miền nào nước ta, dù đến trường hay không, khi học sách của tôi hết lớp 1 có thể đọc thông viết thạo, viết đúng chính tả và không bị tái mù", ông Đại khẳng định.
Giáo sư 82 tuổi minh chứng thêm tính hiệu quả của tài liệu bằng câu chuyện một học sinh lớp 1 muốn được nghỉ học thêm sau đợt nghỉ Tết dài ngày đã chia sẻ với người bố. Ông này nói rằng, nếu con muốn thì phải viết đơn. Học sinh đó đã viết được một lá đơn xin nghỉ thật sự, dù mới học hết học kỳ đầu lớp 1. Điều này phương pháp, sách giáo khoa đại trà không thể làm được.
"Mấy chục năm bao nhiêu người ghét tôi và chương trình của tôi"
Trong buổi trao đổi kéo dài hai tiếng rưỡi (từ 9h đến 11h30), GS Hồ Ngọc Đại dành phần lớn thời gian nói về việc sang Nga làm nghiên cứu sinh tâm lý học, mong muốn tạo ra một nền giáo dục chưa hề có trong lịch sử - nền giáo dục lấy cá nhân làm cơ bản, tạo điều kiện cho mỗi người được là chính mình... Ông chỉ dành khoảng nửa tiếng để trả lời báo chí.
Trước câu hỏi cảm thấy thế nào khi dư luận chê bai, đòi tẩy chay Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục, GS Đại khẳng định không tức giận trước phản ứng của dư luận, bởi “nó không đáng”, những người bức xúc là do "hiểu biết kém". “Mấy chục năm nay bao nhiêu người ghét tôi và chương trình của tôi, nhưng có làm được gì đâu. Trường Thực nghiệm vẫn còn đó”, ông nói.
Về câu hỏi vì sao khẳng định sách tốt, nhưng không được triển khai trên cả nước, ông Đại cho rằng chương trình không thể đưa vào đại trà dù được thẩm định là có hiệu quả bởi "lợi ích nhóm".
"Chương trình nói chung và sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục nói riêng sẽ tồn tại vĩnh viễn vì nó ưu việt, là công trình của lịch sử chứ không còn là của cá nhân. Minh chứng là nó được học sinh chấp thuận và hiện nay có đến 800.000 em ở 50 tỉnh thành theo học", GS Đại nói về tương lai của cuốn sách khi sắp tới có chủ trương "một chương trình nhiều sách giáo khoa".
Cuối tháng 8, video cô giáo hướng dẫn cách phát âm chữ cái c/k/q đều đọc là /cờ/ gây xôn xao dư luận vì khác phương pháp được dạy đại trà cho học sinh. Cách đánh vần đó là theo sách Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục do giáo sư Hồ Ngọc Đại làm chủ biên và Bộ Giáo dục cho phát hành.
Chủ tịch Hội đồng quốc gia thẩm định cuốn Tiếng Việt Công nghệ Giáo dục - PGS Bùi Mạnh Hùng cho biết, tài liệu gây tranh cãi, tuy nhiên thực tế cho thấy phương pháp dạy đánh vần trong đó đã giúp học sinh phát triển khá hiệu quả kỹ năng đọc thành tiếng và viết đúng chính tả.
Đến nay gần 50 tỉnh, thành phố có trường dùng cuốn sách này.
English
Deutsch
Français
Español
Italiano
Português
Norsk
Nederlands
Dansk
Suomi
Polski
Čeština
Русский
日本語
한국어
中文(简体)
中文(繁體)
Magyar
Türkçe
العربية
ไทย
Latina
हिन्दी
Bahasa Indonesia
Bahasa Melayu
