Bị cắt nhiều ưu đãi, xe điện vẫn còn 'cửa sáng' tại Mỹ?

[miro1510]

Tổng thống Trump và các nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ đang loại bỏ các ưu đãi liên bang để khuyến khích mua xe điện, nhưng các nhà sản xuất ô tô vẫn sẽ tiếp tục bán và đầu tư vào chúng.

Mất đà tăng trưởng

Xe điện hiện đang mất đà tại Mỹ. Xe ô tô và xe tải động cơ đốt trong đang tận hưởng sự hồi sinh bất chấp sự lo ngại của các nhà môi trường về ô nhiễm không khí và khí nhà kính.

Nhưng có lý do để tin rằng xe điện sẽ vẫn là một phần quan trọng của thị trường ô tô Mỹ và doanh số của những mẫu xe này cuối cùng sẽ tăng trưởng trở lại trong những tháng tới.

Xe điện của Tesla và một số nhà sản xuất ô tô khác ít bị ảnh hưởng bởi thuế quan của Tổng thống Trump hơn so với nhiều loại xe thông thường vì nhiều bộ phận của chúng được sản xuất tại Mỹ. Các nhóm vận động đang tiến hành các chiến dịch tiếp thị để nhấn mạnh chi phí nhiên liệu thấp hơn và các lợi thế khác của xe điện. Các nhà sản xuất ô tô dường như nhận ra rằng họ không thể từ bỏ xe điện nếu họ hy vọng duy trì khả năng cạnh tranh trên toàn cầu.

Chính sách của chính phủ về xe điện đã đảo ngược kể từ khi ông Trump đắc cử. Đối với người tiêu dùng, thay đổi dễ thấy nhất là việc loại bỏ các khoản tín dụng thuế lên tới 7.500 USD cho việc mua và thuê xe điện.

Các khoản tín dụng, được Đảng Dân chủ áp dụng khi ông Biden làm Tổng thống, giờ sẽ hết hạn vào cuối tháng 9 theo chính sách và luật thuế lớn mà ông Trump đã ký vào tháng 7.

Vào tháng 6, Tổng thống đã mô tả các ưu đãi của liên bang dành cho xe điện là một "lệnh bắt buộc mọi người phải mua xe điện mà không ai muốn". Mục tiêu của chính quyền ông Biden là một nửa doanh số bán xe mới sẽ là xe điện vào đầu thập kỷ tới, nghĩa là việc mua xe chạy xăng vẫn dễ dàng.

Các nhà phân tích dự đoán doanh số bán xe điện sẽ tăng đột biến khi mọi người đổ xô tận dụng khoản tín dụng này, nhưng sau đó sẽ giảm mạnh. Theo một nghiên cứu do Jesse Jenkins, trợ lý giáo sư tại Đại học Princeton, đến năm 2030, sẽ có ít hơn 8,3 triệu xe điện và xe hybrid cắm sạc trên đường phố Mỹ so với việc nếu các ưu đãi vẫn được duy trì.

Đảng Cộng hòa cũng đã bãi bỏ các hình phạt đối với hành vi vi phạm tiêu chuẩn không khí sạch, vốn đã thúc đẩy các nhà sản xuất ô tô sản xuất xe điện. Điều này đã bật đèn xanh cho các nhà sản xuất ô tô sản xuất nhiều xe bán tải lớn và xe thể thao đa dụng hơn, vốn thường mang lại lợi nhuận rất cao.

G.M là một trong những công ty đang tận dụng những thay đổi chính sách như vậy. Nhà sản xuất ô tô lớn nhất của Mỹ này đang đầu tư 900 triệu USD để sản xuất động cơ V-8 gần Buffalo. Tháng trước, Mary T. Barra, giám đốc điều hành của G.M., cho biết các loại xe chạy bằng xăng hoặc dầu diesel hiện có "đường băng dài hơn".

Các nhà sản xuất không từ bỏ các mẫu xe điện

Theo Cox Automotive, doanh số bán xe điện tại Mỹ chỉ tăng 1,5% trong sáu tháng đầu năm. Tuy nhiên, theo Rho Motion, một công ty nghiên cứu khác, doanh số bán hàng trên toàn cầu đã tăng 28% lên 9,1 triệu xe. Con số này bao gồm cả Mỹ, Canada cũng như Trung Quốc và Liên minh Châu Âu.

Các nhà sản xuất ô tô nào bỏ qua thị trường đang phát triển nhanh chóng này có thể sẽ không còn kinh doanh trong 10 năm tới. Bà Barra cũng thừa nhận điều này. "Mặc dù ngành công nghiệp xe điện tăng trưởng chậm hơn, chúng tôi tin rằng tương lai lâu dài sẽ là sản xuất xe điện có lợi nhuận", bà nói.

Sự phát triển của công nghệ lái xe tự động có lợi cho xe điện vì việc tích hợp phần mềm tự lái vào một chiếc xe dễ dàng hơn nhiều, nơi tất cả các hệ thống đều là điện tử.

“Nếu bạn không điện khí hóa đủ nhanh, bạn cũng sẽ bỏ lỡ cơ hội chuyển đổi sang xe tự lái, bất cứ khi nào điều đó xảy ra”, Anil Khurana, giáo sư tại Trường Kinh doanh McDonough thuộc Đại học Georgetown, nói.

Tuy nhiên, vấn đề nan giải đối với G.M và các nhà sản xuất ô tô khác là họ vẫn chưa kiếm được lợi nhuận từ xe điện. Chi phí phát triển cao, và doanh số bán hàng quá thấp để đạt được mức tiết kiệm chi phí đến từ sản xuất hàng loạt.

Ford cho biết mới đây rằng họ đã lỗ 1,3 tỷ USD doanh số bán xe điện trong quý 2, mặc dù họ đã tiến gần hơn đến lợi nhuận. Giờ đây, khi chính sách của chính phủ Mỹ đã chuyển sang ủng hộ nhiên liệu hóa thạch, các nhà sản xuất ô tô sẽ mất nhiều thời gian hơn để kiếm được lợi nhuận từ xe điện.

Xu hướng chống lại xe điện đã chuyển sang hướng tiêu cực trong giới quyền lực, nhưng vẫn còn một phong trào chính trị ủng hộ chúng.

Nhiều tiểu bang vẫn cung cấp các khoản hoàn tiền lên tới hàng nghìn USD cho việc mua xe điện, cũng như một số công ty tiện ích. Cư dân California, một trong những tiểu bang hào phóng nhất, có thể nhận được tới 12.000 USD khi mua xe điện hoặc xe hybrid cắm sạc nếu họ loại bỏ một chiếc xe cũ có động cơ đốt trong và đáp ứng các giới hạn thu nhập nhất định.

Nhưng việc ông Trump chỉ trích xe điện có thể đang khiến một số đảng viên Cộng hòa tránh xa công nghệ này, theo Mike Murphy, giám đốc điều hành của Dự án Chính trị EV, một nhóm tìm cách chấm dứt cái mà họ gọi là "sự chia rẽ đảng phái không cần thiết về xe điện".

Ông Murphy nói đảng Cộng hòa từ lâu đã hoài nghi về xe điện, nhưng một số đã tỏ ra cởi mở hơn với công nghệ này sau khi Elon Musk, giám đốc điều hành của Tesla, chi hàng trăm triệu USD để giúp ông Trump đắc cử, trích dẫn dữ liệu khảo sát. Sự ác cảm của Đảng Cộng hòa đối với xe điện lại gia tăng sau khi ông Musk và ông Trump bất đồng quan điểm.

"Những lời chỉ trích này thực sự ảnh hưởng đến người tiêu dùng theo Đảng Cộng hòa", ông Murphy, người trước đây từng làm cố vấn cho Đảng Cộng hòa, nhấn mạnh.

Doanh số của Tesla đã giảm kể từ năm ngoái, giảm 14% trong quý II. Tuy nhiên, sự sụt giảm này một phần xuất phát từ việc công ty phụ thuộc vào hai mẫu xe cũ hơn là Model 3 và Model Y.

Rõ ràng là nhu cầu đối với xe điện rất lớn nếu chúng có giá cả phải chăng, kiểu dáng đẹp và có thể di chuyển được quãng đường 300 dặm trở lên giữa các lần sạc. Doanh số bán xe điện của GM đã tăng hơn gấp đôi trong quý II, nhờ sự hỗ trợ của Chevrolet Equinox, với mức giá khởi điểm khoảng 35.000 USD.

Sự sụt giảm của Tesla tạo cơ hội cho các nhà sản xuất ô tô khác thuyết phục người mua thử nghiệm các mẫu xe điện.

Erin Keating, một nhà phân tích điều hành tại Cox Automotive, tự nhận mình là một "người hoài nghi về xe điện", nhưng lại rất ấn tượng với chiếc Hyundai Ioniq 9, một chiếc xe thể thao đa dụng chạy điện cỡ lớn, mà cô đã lái gần đây. "Tôi thấy nó quen quen", cô nói. "Tôi không nhìn nó như thể nó là một con tàu vũ trụ”.

Keating cho biết cô kỳ vọng doanh số bán xe điện sẽ tăng dần khi ngày càng nhiều người như cô cảm thấy quen thuộc với công nghệ này.

Xe điện thường đắt hơn hàng nghìn USD so với xe chạy xăng, nhưng mức thuế mà ông Trump áp đặt đối với xe và phụ tùng nhập khẩu có thể thu hẹp khoảng cách này.

Theo Cars.com, một trang web mua bán xe trực tuyến, sáu trong số mười chiếc xe được sản xuất nhiều nhất tại Mỹ là xe điện. Bốn chiếc đứng đầu là Tesla. ID.4 của Volkswagen và EV6 của Kia, được sản xuất tại các nhà máy ở Mỹ, cũng lọt vào danh sách này.

"Chắc chắn là một chiếc xe càng sử dụng nhiều phụ tùng của Mỹ thì càng ít bị ảnh hưởng bởi thuế quan", David Greene, một nhà phân tích ngành tại Cars.com, đánh giá. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng giá bán lẻ sẽ phụ thuộc vào cách các nhà sản xuất ô tô phân bổ chi phí thuế quan giữa các mẫu xe khác nhau.

Số lượng trạm sạc công cộng đang tăng lên mặc dù chính quyền của ông Trump đã chặn các quỹ liên bang chi trả một phần chi phí.

Theo Paren, một công ty nghiên cứu, gần 17.000 cổng sạc nhanh mới, có thể sạc lại xe điện trong nửa giờ hoặc ít hơn, sẽ đi vào hoạt động trong năm nay, nhiều nhất trong một năm. Nỗi sợ không thể sạc là một lý do lớn khiến nhiều người ngần ngại mua xe điện.

Robert Barrosa, giám đốc điều hành của Electrify America, cho biết một số trạm của họ gần như được sử dụng liên tục và vẫn chưa có đủ bộ sạc. Điều này tạo ra động lực mạnh mẽ để tiếp tục xây dựng thêm.

"Khi nhìn nhận vấn đề này từ góc độ toàn cầu, thị trường xe điện đang cất cánh", ông nói. "Dù mọi người có cố gắng ngăn cản đến đâu, thì nó vẫn đang đến”.