Mỹ 'trúng đậm' từ cuộc chiến ở Iran: Xuất khẩu dầu sắp đạt kỷ lục chưa từng có kể từ Thế chiến II

[goodidea]

Trong một diễn biến hiếm hoi kể từ sau Thế chiến II, Mỹ đang tiến rất gần tới vị thế xuất khẩu ròng dầu thô.

Theo số liệu chính phủ công bố, nhập khẩu ròng dầu thô của Mỹ, mức chênh lệch giữa nhập và xuất, đã giảm xuống chỉ còn khoảng 66.000 thùng/ngày trong tuần qua, mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu được thống kê năm 2001.

Trong khi đó, xuất khẩu tăng lên 5,2 triệu thùng/ngày, cao nhất trong vòng 7 tháng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, Mỹ có thể lần đầu tiên trở thành nước xuất khẩu ròng dầu kể từ năm 1943.

Nguyên nhân chính của sự dịch chuyển này nằm ở cú sốc nguồn cung toàn cầu. Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran đã khiến khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt thế giới không thể lưu thông qua eo biển Hormuz. Các nhà máy lọc dầu tại châu Á và châu Âu, vốn phụ thuộc lớn vào nguồn cung Trung Đông, buộc phải tìm kiếm nguồn thay thế và Mỹ nổi lên như lựa chọn hàng đầu.

Nhu cầu tăng mạnh đã kéo theo sự thay đổi rõ rệt trong dòng chảy thương mại. Theo dữ liệu từ hãng theo dõi tàu biển Kpler, khoảng 47% lượng dầu xuất khẩu của Mỹ trong tuần qua, tương đương 2,4 triệu thùng/ngày, đã được vận chuyển sang châu Âu. Khoảng 37% khác, tương đương 1,49 triệu thùng/ngày, hướng tới châu Á, tăng đáng kể so với mức 30% của một năm trước.

Các khách hàng lớn bao gồm Hà Lan, Nhật Bản, Pháp, Đức và Hàn Quốc. Đáng chú ý, Hy Lạp lần đầu tiên mua dầu thô Mỹ trong những tháng gần đây, trong khi một tàu chở khoảng 500.000 thùng dầu đang trên đường tới Thổ Nhĩ Kỳ, có thể đánh dấu chuyến hàng đầu tiên từ Mỹ tới quốc gia này trong ít nhất 1 năm.

Sự hấp dẫn của dầu Mỹ không chỉ đến từ yếu tố nguồn cung, mà còn từ chênh lệch giá. Giá dầu Brent đã tăng mạnh so với dầu WTI của Mỹ, với mức chênh lệch có lúc lên tới hơn 20 USD/thùng. Điều này khiến dầu Mỹ trở nên cạnh tranh hơn đối với các nhà máy lọc dầu tại châu Âu và châu Á, ngay cả khi chi phí vận chuyển tăng cao.

Thực tế, giá dầu giao ngay tại châu Âu đã tiến sát mốc 150 USD/thùng trong đầu tuần, trong khi giá dầu tại châu Phi cũng lập đỉnh mới. Trong bối cảnh đó, việc nhập khẩu dầu Mỹ trở thành giải pháp khả thi để duy trì hoạt động sản xuất.


Ở chiều ngược lại, lượng dầu nhập khẩu vào Mỹ đã giảm hơn 1 triệu thùng/ngày, xuống còn khoảng 5,3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, Mỹ vẫn cần nhập khẩu một lượng đáng kể dầu thô do hệ thống lọc dầu trong nước được thiết kế để xử lý các loại dầu nặng và có hàm lượng lưu huỳnh cao, khác với loại dầu nhẹ, ít lưu huỳnh mà Mỹ sản xuất.

Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng đà tăng xuất khẩu của Mỹ đang tiến gần tới giới hạn. Theo ước tính, công suất xuất khẩu tối đa của nước này vào khoảng 6 triệu thùng/ngày, trong khi mức hiện tại đã đạt 5,2 triệu thùng/ngày. Kỷ lục trước đó được ghi nhận vào năm 2023 là 5,6 triệu thùng/ngày.

Bekzod Zukhritdinov, một trader dầu tại Dubai cho hay: “Thị trường đang đặt ra thử thách cho mức trần xuất khẩu của Mỹ. Mỗi thùng dầu bổ sung từ thời điểm này đều kéo theo chi phí vận chuyển và hậu cần cao hơn.”

Những hạn chế về hạ tầng, bao gồm công suất đường ống và số lượng tàu chở dầu, đang trở thành nút thắt lớn.

Theo Rohit Rathod, nhà phân tích cấp cao tại Vortexa, khoảng 80 siêu tàu chở dầu rỗng đang hướng tới Vịnh Mexico để chuẩn bị nhận hàng trong tháng 4 và 5, cho thấy nhu cầu vận chuyển đang gia tăng mạnh mẽ.

Việc giải phóng thêm dầu từ kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) có thể giúp tăng nguồn cung xuất khẩu. Tuy nhiên, tình trạng thiếu tàu và chi phí vận chuyển leo thang có thể làm giảm sức hấp dẫn của phương án này, Janiv Shah, phó chủ tịch bộ phận thị trường dầu mỏ của Rystad, cho hay.

VietBF@sưu tập