|
Ukraine đã đẩy mạnh chiến dịch tấn công vào nền công nghiệp quốc phòng của Nga bằng một đòn đánh nhằm vào cơ sở sản xuất drone quan trọng tại thành phố Taganrog ở miền nam nước Nga, cho thấy Kiev ngày càng tập trung vào việc làm gián đoạn năng lực tiến hành chiến tranh tầm xa của Moscow.
Ukraine đang tấn công các cơ sở sản xuất quân sự trọng yếu bên trong lãnh thổ Nga, nhưng bất chấp một số thành công việc sản xuất máy bay không người lái và tên lửa của Moscow tại các cơ sở ở Khu kinh tế đặc biệt Alabuga thuộc Tatarstan vẫn đang tiếp tục mở rộng.
Theo tờ Kyiv Independent, lực lượng Ukraine đã tấn công một nhà máy tham gia sản xuất drone tấn công và trinh sát của Nga trong đêm 13/1, gây ra một vụ cháy lớn và nhiều vụ nổ. Chiến dịch này được cho là do các cơ quan an ninh và lực lượng hải quân Ukraine thực hiện.
“Trung tâm tác chiến đặc biệt Alpha của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), phối hợp với các đơn vị thuộc lực lượng và phương tiện của Hải quân Ukraine, đã tấn công các khu nhà sản xuất của nhà máy Atlant Aero”, SBU cho biết trong một tuyên bố.
Cuộc tấn công vào nhà máy Taganrog là mới nhất trong chuỗi các chiến dịch bí mật đã thành công trong việc nhắm vào tài sản quân sự của Nga sâu trong lãnh thổ nước này. Lực lượng đặc nhiệm Ukraine từng phá hủy các sân bay quân sự trên bán đảo Crimea, cũng như tấn công các tàu chở dầu của Nga cập cảng ở Biển Đen và Biển Baltic bằng cách bí mật gắn thủy lôi lên thân tàu, kích nổ khi tàu đã ra khơi hàng trăm km. Một số hạ tầng then chốt, như đường ống dẫn amoniac Togliatti–Odesa, cũng đã bị đánh trúng.
Trong chiến dịch ngoạn mục nhất cho đến nay, Ukraine đã bí mật đưa một xe tải chở đầy drone vào Siberia và tấn công một sân bay trong Chiến dịch “Mạng Nhện” ngày 1/6, phá hủy hàng chục máy bay ném bom chiến lược không thể thay thế, cách tiền tuyến hàng nghìn km.
Tuy nhiên, bất chấp các chiến dịch này, những nhà máy drone lớn nhất - như cơ sở mới mở tại Khu Kinh tế Đặc biệt Alabuga - vẫn nằm ngoài tầm với. Sản lượng drone và tên lửa của Nga tiếp tục tăng mạnh trong năm qua. Năm 2025, sản xuất vũ khí và đạn dược của Nga đã vượt nhu cầu trong nước, giúp Moscow vươn lên dẫn đầu cuộc chạy đua vũ trang với Ukraine. Điện Kremlin được ước tính đã sản xuất khoảng 2 triệu drone và 2.500 tên lửa trong năm 2025, gấp đôi so với năm trước đó.
Áp lực trên tiền tuyến giảm bớt
Cơ sở do Atlant Aero vận hành nằm tại Taganrog, gần Biển Azov và chỉ cách tiền tuyến Ukraine vài trăm km. Theo SBU, nhà máy này sản xuất drone “Orion” - một trong những phương tiện không người lái chủ lực của Lực lượng Vũ trang Nga - cùng các hệ thống tác chiến điện tử và công nghệ tích hợp số được sử dụng trong drone FPV tấn công và đạn bay lảng vảng.
“Việc phá hủy nhà máy sẽ làm giảm sản lượng UAV và làm suy yếu năng lực kỹ thuật của lực lượng chiếm đóng trong trinh sát và tấn công bằng drone. Mỗi dây chuyền sản xuất bị dừng lại đồng nghĩa với hàng trăm drone sẽ không bay trên bầu trời các thành phố Ukraine, không giết hại dân thường hay phá hủy nhà cửa", SBU cho biết.
Moscow trước đây đã thừa nhận các cuộc tấn công bằng drone vào cơ sở công nghiệp ở vùng Rostov, nhưng thường giảm nhẹ mức độ thiệt hại.
Cuộc tấn công cho thấy vai trò trung tâm của drone trong cuộc chiến. Nga phụ thuộc nhiều vào các UAV sản xuất trong nước như Orion và các drone Shahed do Iran thiết kế để tiến hành các đòn đánh sâu vào hạ tầng và thành phố Ukraine. Đáp lại, Ukraine ngày càng nhắm vào các cơ sở sản xuất quân sự, trung tâm hậu cần, sân bay trong lãnh thổ Nga, cũng như các mục tiêu kinh tế như nhà máy lọc dầu. Taganrog từng bị tấn công trước đó, gần nhất là vào tháng 6 năm ngoái.
Kho vũ khí tấn công tầm xa ngày càng mở rộng của Ukraine - kết hợp drone tự phát triển, tên lửa cải tiến và các chiến dịch bí mật dựa trên tình báo - đã cho phép nước này vươn tới những mục tiêu từng được coi là ngoài tầm với. Các quan chức phương Tây thừa nhận riêng rằng những đòn đánh này khó có thể chấm dứt sản xuất của Nga, mà chủ yếu nhằm làm chậm tiến độ, buộc phân tán cơ sở và gia tăng chi phí duy trì chiến tranh.
Nhà máy Alabuga lớn nhất vẫn nguyên vẹn
Cơ sở Atlant Aero tại Taganrog chỉ là một mắt xích nhỏ trong mạng lưới công nghiệp UAV rộng lớn của Nga, chuyên sản xuất linh kiện và hệ thống phụ cho drone. Cơ sở này đã nhiều lần bị Ukraine tấn công, gần nhất là ngày 13/1/2026, khi xảy ra hỏa hoạn và “một loạt tiếng nổ lớn”.
Trái lại, cơ sở gần Yelabuga ở Cộng hòa Tatarstan - một trong những nhà máy drone lớn nhất và là trụ cột chiến lược trong sản lượng UAV của Nga - vẫn chưa bị động tới. Được xây dựng trong Khu Kinh tế Đặc biệt Alabuga, nhà máy này dựa trên công nghệ Iran để sản xuất các loại đạn bay lảng vảng kiểu Shahed (trong biên chế Nga gọi là Geran-2) và drone trinh sát.
Nhà máy được thiết kế để đạt sản lượng 6.000 drone mỗi năm, hoạt động 24/7 và có kế hoạch bổ sung thêm 6.000 chiếc mỗi năm. Đến tháng 4/2024, khoảng 4.500 drone Shahed đã được bàn giao cho quân đội Nga từ cơ sở này. Công tác phát triển vẫn tiếp tục: tuần trước, Nga lần đầu sử dụng drone Geran-5 cải tiến, với tầm bay 1.000 km và khả năng mang đầu đạn 90 kg thuốc nổ.
Kể từ khi chiến sự chuyển từ “cuộc chiến drone” khởi phát năm 2023 sang “cuộc chiến tên lửa” vào mùa hè năm nay, Lực lượng Vũ trang Nga đã thay đổi chiến thuật. Khi ngày càng chiếm ưu thế trong sản xuất drone và tên lửa, Nga bắt đầu tung ra các đợt tấn công bằng hàng trăm drone để bào mòn hệ thống phòng không, sau đó là vài quả tên lửa mạnh, trong đó ít nhất một số vượt qua được phòng thủ và phá hủy hoàn toàn mục tiêu.
Trong cuộc tấn công ngày 12/1, Bộ Quốc phòng Ukraine thừa nhận chỉ bắn hạ được một phần nhỏ số tên lửa Nga phóng đi. Nguồn đạn phòng không của Ukraine đang cạn dần, khiến bầu trời ngày càng dễ bị tấn công.
“Chính tên lửa đạn đạo mới gây ra nhiều thiệt hại nhất. Tỷ lệ đánh chặn chỉ ở mức một con số. Sản lượng tên lửa tăng vọt trong khi tỷ lệ đánh chặn giảm mạnh", nhà báo Leonid Ragozin của bne IntelliNews nhận định.
Theo bne IntelliNews, Ukraine có khả năng phòng thủ hiệu quả trước nhiều loại tên lửa và drone, nhưng với những vũ khí tinh vi hơn như tên lửa đạn đạo Oreshnik hay tên lửa siêu vượt âm Kinzhal, nước này gần như không có khả năng chống đỡ.
Hiện Nga đang gia tăng các đợt tấn công bằng tên lửa, nhắm vào hạ tầng điện và sưởi ấm khi nhiệt độ xuống thấp. Cuối tuần qua, một nửa số hộ gia đình ở Kiev bị mất điện hoặc sưởi sau một đợt không kích mới. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã kêu gọi các đồng minh châu Âu giải phóng kho đạn phòng không để ngăn chặn một thảm họa nhân đạo có thể khiến các thành phố Ukraine chìm trong bóng tối suốt mùa đông.
|
|