Biểu tình phản chiến ở 'chảo lửa' Trung Đông lan khắp thế giới

[Romano]

Hàng loạt cuộc biểu tình phản đối chiến dịch tấn công vào Iran của Mỹ và Israel cũng như những đòn đáp trả của quốc gia này vào các quốc gia Trung Đông.
Sau các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở quân sự và lãnh đạo Iran, nhiều lực lượng đồng minh tại Trung Đông tuyên bố sẵn sàng phản công. Thậm chí, Đức, Anh và Pháp cho biết họ nhất trí hợp tác với Mỹ và đồng minh khu vực khác để đáp trả cuộc tấn công tên lửa của Iran trên khắp Trung Đông.

Trong khi đó, các nhà lập pháp thuộc đảng Dân chủ lên án cuộc tấn công của Mỹ vào Iran là sự leo thang “nguy hiểm” và “không cần thiết”. Biểu tình cũng phản đối chiến tranh cũng bùng phát tại Pakistan, Iraq, Ấn Độ, nhiều bang tại nước Mỹ,...

Cuộc chiến tự phát

Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel cũng như sự trả đũa của Iran tác động đến nhiều lĩnh vực như vận tải biển, hàng không và dầu mỏ. Trong khi đó đang xuất hiện cảnh báo về chi phí năng lượng tăng cao và sự gián đoạn hoạt động kinh doanh tại eo biển Hormuz, tuyến đường thủy chiến lược.

Tổng thống Mỹ Donald Trump biện minh cho cuộc tấn công bằng cách viện dẫn mối đe dọa từ chương trình hạt nhân của Iran, điều mà gần đây ông vẫn khẳng định bị "xóa sổ" bởi cuộc không kích của Mỹ vào tháng 6/2025.

Bên cạnh phần lớn thành viên đảng Cộng hòa ủng hộ Tổng thống, một số nghị sĩ đảng Dân chủ cho rằng cuộc tấn công là bất hợp pháp vì theo Hiến pháp, chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mark Warner, một trong 8 nhà lập pháp được thông báo tóm tắt về cuộc tấn công cho biết chính quyền không cung cấp bằng chứng về mối đe dọa sắp xảy ra. Thay vào đó, ông Warner nói Tổng thống Trump tự phát động cuộc chiến.

Ông Warner từng nói trên chương trình “State of the Union” của CNN: “Tôi không thấy thông tin tình báo nào cho thấy Iran sắp sửa tiến hành cuộc tấn công phủ đầu nào chống lại Mỹ. Một quyết định có hậu quả nghiêm trọng, có nguy cơ kéo Mỹ vào cuộc xung đột quy mô lớn khác ở Trung Đông”.

Ông Warner và Hạ nghị sĩ đảng Dân chủ Ro Khanna cũng bày tỏ lo ngại điều đó có thể kéo Mỹ vào cuộc xung đột kéo dài và phức tạp khác ở Trung Đông. Theo ông Khanna, người đang giúp dẫn đầu một nỗ lực tại Hạ viện nhằm ngăn chặn hành động quân sự tiếp theo mà không có sự chấp thuận của Quốc hội nhấn mạnh vẫn chưa rõ Iran sẽ được điều hành như thế nào sau cái chết của Lãnh tụ Tối cao Khamenei.

Các nhà lập pháp cho biết họ muốn tránh một cuộc xung đột kéo dài và tốn kém, gợi nhớ đến cuộc chiến tranh Iraq, vốn kéo dài nhiều năm và cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người Mỹ. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rick Scott đến từ Florida cho biết ông hy vọng việc Mỹ can thiệp vào Iran có thể hoàn tất trong vòng một tháng.

“Tất cả phụ thuộc vào… người lãnh đạo mới ở Iran là ai. Chúng ta sẽ kết thúc chuyện này và nếu không, chúng ta sẽ phải làm điều này trong 5 năm, 10 năm nữa", ông Scott nói.Tương tự, Thượng nghị sĩ Tim Kaine, thành viên đảng Dân chủ cáo buộc Tổng thống Trump ngăn chặn cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện dự kiến ​​diễn ra vào tuần tới về kiến ​​nghị mà ông cùng Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul bảo trợ. Ông kêu gọi Quốc hội khẩn trương triệu tập phiên họp để giải quyết vấn đề này.

Khi được NPR hỏi chính quyền Trump thông báo cho Quốc hội trước bao lâu về cuộc tấn công vào Iran, ông Kaine trả lời: “Không hề. Bằng chứng cho thấy Ngoại trưởng chỉ gọi cho Chủ tịch Hạ viện và thế là hết. Chúng tôi không nhận được thông báo nào cả. Nhà Trắng biết tôi có một nghị quyết về quyền lực chiến tranh dự kiến ​​sẽ được Thượng viện bỏ phiếu vào đầu tuần tới. Tôi cho rằng họ muốn đẩy nhanh việc khởi động cuộc chiến tranh bất hợp pháp trước khi Quốc hội có cơ hội bỏ phiếu về vấn đề này".

Biểu tình lan rộng trên toàn thế giới

Hơn một nghìn người biểu tình tuần hành đến các đại sứ quán Mỹ và Israel tại Athens để phản đối các cuộc tấn công vào Iran. Những người biểu tình chủ yếu là thành viên của đảng Cộng sản Hy Lạp, họ giơ cao biểu ngữ và bảng hiệu có nội dung "Hãy tránh xa Iran" và "Đóng cửa căn cứ Souda".Hôm 28/2, Hy Lạp cũng tăng cường an ninh tại căn cứ hải quân Souda trên đảo Crete, một cơ sở chiến lược của Mỹ ở phía đông Địa Trung Hải. Trong khi đó, Đại sứ quán Mỹ và Israel bị phong tỏa bằng những hàng xe buýt cảnh sát màu xanh. Nguồn tin từ cảnh sát ước tính số người biểu tình lên tới hơn 1.300 người.

Tại Pakistan và Iraq, làn sóng biểu tình ủng hộ Iran bùng phát sau cuộc không kích của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ Tối cao Iran thiệt mạng. Theo tờ The Guardian, có ít nhất 22 người thiệt mạng trong cuộc biểu tình ủng hộ Iran tại Pakistan, nơi hàng trăm người tuần hành tiến về phía Lãnh sự quán Mỹ ở Karachi.

Cụ thể, đám đông biểu tình hô vang khẩu hiệu phản đối cuộc tấn công, trước khi tràn vào khu vực lễ tân của tòa nhà lãnh sự quán và phóng hỏa quy mô nhỏ tại Karachi. Theo quan chức y tế địa phương, 10 người được báo cáo đã tử vong và hơn 30 người bị thương sau khi lực lượng an ninh nổ súng.

Bạo lực cũng phát sinh từ những cuộc biểu tình ở những khu vực khác tại Pakistan khiến 10 người thiệt mạng ở Gilgit-Baltistan và 2 người tại thủ đô Islamabad.Tại Iraq, lực lượng an ninh buộc bắn đạn hơi cay sau khi hàng trăm người biểu tình ủng hộ Iran mang theo cờ và ném đá nỗ lực xông vào Vùng Xanh ở thủ đô Baghdad, nơi Đại sứ quán Mỹ đặt trụ sở.

Tại Lebanon, hàng chục ngàn người ủng hộ Hezbollah và người Hồi giáo dòng Shia đổ về vùng ngoại ô phía nam thủ đô Beirut vào ngày 1/3 để tưởng niệm, mang theo cờ và chân dung của cố Lãnh tụ Iran. Trong khi đó, tại Sanaa, Yemen, truyền thông ủng hộ phe Houthis đưa tin về một "cuộc tuần hành triệu người" nhằm ủng hộ Iran và tưởng nhớ ông Khamenei.

Tình hình ở Mỹ cũng không khả quan khi một số cuộc biểu tình được tài trợ bởi liên minh các nhóm cánh tả, trong đó có Hội đồng Quốc gia Người Mỹ gốc Iran, Phong trào Thanh niên Palestine, CodePink, Liên minh Người da màu vì Hòa bình...
Các cuộc biểu tình diễn ra ngày 28/2 ở Atlanta, Baltimore, Boston, Chicago, Cincinnati, Denver, Las Vegas, Los Angeles, Miami và Minneapolis. Những sự kiện khác được tổ chức ngày 1/3 tại Albany, New York; Ellensburg, Virginia; Chattanooga, Tennessee; Decorah, Iowa; Gainesville, Florida và Springfield, Missouri.

Riêng tại Quảng trường Thời đại ở thành phố New York, đám đông cũng tập trung đông đảo, hô vang khẩu hiệu phản chiến nhằm phản đối đợt không kích mà họ cho là có thể đẩy khu vực Trung Đông vào cuộc chiến tranh rộng lớn hơn. Họ giơ cao biểu ngữ như “Đoàn kết với Iran”, "Chấm dứt chiến tranh ở Iran", “Mỹ và Israel hãy ngừng chiến tranh”.

Lãnh đạo nhiều quốc gia trên thế giới cũng phản ứng về tình hình ở Trung Đông. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif bày tỏ quan ngại về việc vi phạm chuẩn mực của luật pháp quốc tế trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel khiến Lãnh tụ Tối cao Khamenei thiệt mạng.

Tương tự, Trung Quốc mô tả vụ hạ sát ông Khamenei là "sự vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và an ninh của Iran, chà đạp lên mục tiêu và nguyên tắc của Hiến chương Liên hợp quốc, cũng như chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế".

Triều Tiên cũng lên án cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Giáo hoàng Leo XIV chính thức lên tiếng kêu gọi chấm dứt "vòng xoáy bạo lực" ở Trung Đông. "Trước nguy cơ xảy ra thảm kịch với quy mô vô cùng lớn, tôi kêu gọi các bên liên quan hãy gánh vác trách nhiệm đạo đức để ngăn chặn vòng xoáy bạo lực, trước khi nó trở thành vực thẳm không thể hàn gắn. Sự ổn định và hòa bình không được xây dựng bằng những lời đe dọa lẫn nhau hay vũ khí, mà chỉ thông qua đối thoại hợp lý, chân thành và có trách nhiệm", Giáo hoàng nhấn mạnh.