‘Hung thần đại dương’ của Mỹ sợ xuồng cao tốc Iran?

[vuitoichat]

Theo như có các chuyên gia và nhà quan sát quân sự mới đây cho rằng đây là biểu hiện của một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Gerald R. Ford đến Croatia hôm 29/3, qua đó kết thúc lần hoạt động trên biển đầu tiên của con tàu kể từ khi hoàn tất việc sửa chữa tại Hy Lạp. Đây là lần thứ hai tàu sân bay này ghé thăm Split trong đợt triển khai hiện tại.

Soái hạm của Hải quân Mỹ, tàu sân bay đắt nhất lịch sử USS Gerald R. Ford (trị giá 13,2 tỷ USD), đã rời khỏi khu vực tác chiến ở Trung Đông và neo đậu để sửa chữa ngoài khơi Hy Lạp hôm 23/3 rồi tới Croatia cuối tuần qua.

Nguyên nhân chính thức được nêu là một vụ cháy trong khu giặt là, tuy nhiên các chuyên gia và nhà quan sát quân sự cho rằng đây là biểu hiện của một cuộc khủng hoảng mang tính hệ thống: thời kỳ thống trị tuyệt đối của các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ trên đại dương thế giới đang dần đi đến hồi kết, nhật báo hàng đầu nước Nga MK nhận định ngày 30/3.

Theo báo Hy Lạp Kathimerini , con tàu trị giá 13,2 tỷ USD đã cập cảng tại cầu tàu NATO “Marathi” trên đảo Crete của Hy Lạp mấy ngày trước. Theo thông báo công khai là để khắc phục hậu quả của vụ hỏa hoạn mà thủy thủ đoàn đã mất hơn 30 giờ để dập tắt.
Siêu tàu sân bay tới Croatia cho thủy thủ nghỉ phép

Ngày 30/3, Baird Maritime đưa tin, tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Gerald R. Ford đến Croatia hôm 29/3, qua đó kết thúc lần hoạt động trên biển đầu tiên của con tàu kể từ khi hoàn tất việc sửa chữa tại Hy Lạp. Hạm trưởng David Skarosi cho biết tàu cập cảng Split nhằm tạo điều kiện cho thủy thủ đoàn được “nghỉ phép xứng đáng”.

Đây là lần thứ hai tàu sân bay này ghé thăm Split trong đợt triển khai hiện tại. Trước đó, con tàu cập cảng tại đây từ ngày 21-26/10/2025, trước khi lên đường tới khu vực Caribe để hỗ trợ các hoạt động ngoài khơi Venezuela.

Trong khi đó, Reuters đưa tin, tàu sân bay Gerald R. Ford, từng được triển khai trong các hoạt động phối hợp Mỹ-Israel chống Iran, neo đậu tại cảng Split của Croatia hôm 29/3 để sửa chữa và bảo dưỡng. Gerald R. Ford, tàu sân bay mới nhất của Mỹ và cũng là lớn nhất thế giới, đang hoạt động tại Biển Đỏ nhằm hỗ trợ Chiến dịch “ Cơn cuồng nộ ” thì ngày 12/3 xảy ra một vụ hỏa hoạn không do tác chiến trong phòng giặt chính của tàu, khiến ba thủy thủ bị thương.

Tuy nhiên, theo các nguồn tin do Defence Security Asia , nền tảng tin tức an ninh-quốc phòng hàng đầu Đông Nam Á, dẫn lại, các tàu chiến Mỹ đang khẩn trương rời xa bờ biển Iran và Yemen, ra ngoài tầm bắn của các hệ thống tên lửa bờ của Iran và các đồng minh.

Những vấn đề của tàu sân bay Gerald Ford đã xuất hiện từ lâu trước vụ cháy. Cuối tháng 2, truyền thông Mỹ đưa tin về tình trạng thảm hại của hệ thống vệ sinh chân không trên tàu, khiến điều kiện sinh hoạt của 4.500 thủy thủ trở nên không thể chịu đựng. Nay lại thêm sự cố ở khu giặt là, khiến hàng chục thủy thủ bị ngộ độc khói và hơn 600 người mất chỗ ngủ.

Soái hạm của Hải quân Mỹ, tàu sân bay đắt nhất lịch sử USS Gerald R. Ford (trị giá 13,2 tỷ USD). Ảnh: US Navy.

Lo sợ xuồng cao tốc, UAV Iran

Tuy nhiên, sự bẽ mặt lớn nhất không diễn ra trong đời sống sinh hoạt mà trên chiến trường. Ảnh vệ tinh cho thấy tàu sân bay USS Abraham Lincoln, thuộc nhóm tác chiến, đã lùi ra xa bờ biển Iran hơn 1.100 km, trong khi chỉ một tuần trước còn ở khoảng cách dưới 350 km.

Nguyên nhân được cho là các cuộc tấn công thành công của xuồng cao tốc và máy bay không người lái ( UAV ) Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố, sau các đòn đánh bằng UAV, nhóm tàu sân bay đã vội vã rút về hướng đông nam Ấn Độ Dương.

Lầu Năm Góc cố gắng giữ thể diện, gọi đây là “biện pháp răn đe có kiểm soát” và “điều chỉnh chiến thuật”, nhằm giảm mức độ dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa phi đối xứng.

Tuy nhiên, các nhà phân tích phương Tây lại bi quan hơn nhiều. Tạp chí Mỹ National Interest cho rằng các loại vũ khí tên lửa thế hệ mới đang biến những siêu chiến hạm của Mỹ thành “nghĩa địa trị giá hàng tỷ USD cho hàng nghìn thủy thủ”.

Xuồng cao tốc tấn công nhanh của Iran. Ảnh: National Interest.

Báo Mail Online của Anh dẫn lời chuyên gia quân sự Pete Sanderman, cho rằng NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) “không có đủ thời gian phản ứng trước các mối đe dọa”.

Thêm vào đó, tạp chí Mỹ 19FortyFive đưa ra đánh giá gay gắt: dù trên danh nghĩa, Mỹ có 11 tàu sân bay, nhưng chỉ có 3-4 chiếc ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu hoàn toàn. Số còn lại phải chờ sửa chữa trong nhiều năm tại các xưởng đóng tàu quá tải và thiếu nhân lực.

Các diễn biến những tuần gần đây cho thấy: tàu sân bay, từng được coi là “hung thần đại dương”, nay trở thành mục tiêu khổng lồ, chậm chạp và dễ bị tổn thương. Vụ cháy ở khu giặt là và sự cố nhà vệ sinh chỉ là những chi tiết nhỏ so với vấn đề lớn hơn của hải quân Mỹ: họ chưa sẵn sàng cho một cuộc chiến mà tốc độ, bầy đàn UAV và tên lửa siêu vượt âm (gần như không thể bị đánh chặn) đóng vai trò quyết định. Và giờ đây, “những kẻ thống trị đại dương” buộc phải giữ khoảng cách an toàn đến mức thậm chí không còn nhìn thấy bờ biển.

Mỹ có 11 tàu sân bay, nhưng chỉ có 3-4 chiếc ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu hoàn toàn. Ảnh: Wikipedia.

Hệ thống tác chiến tổng hợp trên biển

USS Gerald R. Ford không chỉ là một con tàu, mà là một hệ thống tác chiến tổng hợp trên biển, kết hợp sức mạnh không quân, công nghệ cao, năng lượng hạt nhân và vai trò chiến lược toàn cầu. Đây là tàu sân bay hiện đại và mạnh nhất thế giới hiện nay, đại diện cho thế hệ siêu tàu sân bay mới của Mỹ. Sức mạnh của nó có thể nhìn từ nhiều khía cạnh.

Kích thước và năng lực tổng thể:

-Lượng giãn nước: khoảng 100.000 tấn (lớn nhất thế giới)

-Dài: hơn 337 mét

-Thủy thủ đoàn: khoảng 4.500 người (bao gồm không đoàn)

Đây là một “căn cứ không quân nổi” có thể hoạt động độc lập trên đại dương trong thời gian dài.

Sức mạnh không quân (cốt lõi)

-Mang theo 75-90 máy bay, gồm tiêm kích tàng hình F-35C, tiêm kích F/A-18E/F Super Hornet, máy bay cảnh báo sớm E-2D Hawkeye, trực thăng MH-60

-Có thể thực hiện 160 phi vụ/ngày (tăng lên 220 khi cần)

Đây là sức mạnh chính: tấn công, phòng không, trinh sát, tác chiến điện tử trên diện rộng.

Công nghệ phóng máy bay cực hiện đại

Trang bị hệ thống EMALS dùng điện từ thay vì hơi nước như tàu cũ, với các ưu điểm:

-Phóng máy bay nhanh hơn, êm hơn

-Giảm hao mòn máy bay

-Hỗ trợ cả UAV và máy bay nhẹ

Năng lượng hạt nhân gần như vô hạn

-Sử dụng 2 lò phản ứng hạt nhân A1B

-Không cần tiếp nhiên liệu trong khoảng 20-25 năm

Điều này cho phép triển khai toàn cầu, duy trì hiện diện lâu dài mà không phụ thuộc hậu cần nhiên liệu.

Hệ thống phòng thủ nhiều lớp

-Tên lửa phòng không tầm gần (RIM-162 ESSM)

-Pháo phòng thủ Phalanx CIWS

-Hệ thống tác chiến điện tử gây nhiễu radar đối phương

Tuy không phải tàu tấn công trực tiếp bằng tên lửa, nhưng khả năng tự vệ rất mạnh, đặc biệt khi hoạt động trong nhóm tác chiến tàu sân bay.

Tự động hóa cao - giảm nhân lực

-Giảm khoảng 600-1.000 thủy thủ so với lớp Nimitz

-Hệ thống vận hành, vũ khí, hậu cần đều tự động hóa cao

Tiết kiệm chi phí dài hạn và tăng hiệu quả tác chiến.

Khả năng tấn công chiến lược

-Không kích sâu vào lãnh thổ đối phương

-Kiểm soát vùng trời và vùng biển rộng lớn

-Hỗ trợ chiến tranh mạng và điện tử

Là công cụ răn đe quân sự và biểu tượng sức mạnh toàn cầu của Mỹ.

Vai trò địa chính trị

-Gửi tín hiệu răn đe mạnh

-Bảo vệ đồng minh

-Thể hiện sức mạnh triển khai nhanh của Mỹ