TRUMP RA ĐÒN KÉP: VỪA MỞ LỐI CHO IRAN, VỪA SIẾT CHẶT TRUNG CỘNG TRONG BÀN CỜ QUYỀN LỰC TOÀN CẦU

[nguoiduatinabc]

Chỉ trong vài phút, Tổng thống Trump đã công bố hai thông điệp mang tính chiến lược, nếu đọc tách rời sẽ khó thấy toàn bộ cấu trúc đàm phán đang được hình thành. Khi đặt cạnh nhau, hai tuyên bố này tạo nên một mô hình “củ cà rốt và cây gậy” ở cấp độ cường quốc, mở ra một trong những cuộc thương thuyết tham vọng nhất kể từ thời kỳ Bretton Woods.

Thông điệp thứ nhất nhắm trực tiếp vào Iran, đề cập đến khả năng thay đổi chế độ theo hướng sản xuất, chấm dứt làm giàu uranium, loại bỏ bụi hạt nhân dưới sự giám sát của Space Force, đồng thời mở ra triển vọng giảm nhẹ cấm vận và thuế quan. Nhiều điểm trong tổng số 15 điều kiện được cho là đã đạt được đồng thuận sơ bộ.

Thông điệp thứ hai không nhắc đích danh quốc gia nào, nhưng tuyên bố áp mức thuế 50% đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí quân sự cho Iran, có hiệu lực tức thời, không ngoại lệ, không miễn trừ. Về bản chất, đây là một cảnh cáo trực tiếp đến Trung Cộng, dù không cần nêu tên.

Nga có cung cấp vũ khí cho Iran, nhưng tổng kim ngạch thương mại Hoa Kỳ Nga dưới $500,000,000 Mỹ kim mỗi năm và đã bị cấm vận đến mức không còn ý nghĩa thực tế. Bắc Hàn hầu như không có giao thương với Hoa Kỳ. Chỉ riêng Trung Cộng, với hơn $500,000,000,000 Mỹ kim giao thương hàng năm với Hoa Kỳ, mới là đối tượng chịu tổn thất nghiêm trọng nếu mức thuế 50% này được áp dụng toàn diện.

Các phúc trình hàng hải và tình báo cho biết từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 4, đã có 5 tàu mang cờ Iran rời cảng Gaolan tại Chu Hải, Trung Cộng, chuyên chở sodium perchlorate, một hợp chất then chốt trong nhiên liệu hỏa tiễn đạn đạo. Các tàu mang tên Hamouna, Barzin, Shabdis, Rayen và Zardis. Lượng hóa chất này đủ để tái cấu trúc hàng trăm hỏa tiễn, chính là loại đã được sử dụng trong các cuộc tấn công vào Israel, UAE, Saudi Arabia, Bahrain, Kuwait và Qatar sau khi lệnh ngưng bắn được ký kết.

Các nguồn như gCaptain, Telegraph và Institute for the Study of War đều xác nhận các chuyến hàng này, và dữ kiện tương tự cũng xuất hiện trong các buổi thuyết trình tình báo dành cho Tổng thống Trump.



Do đó, tuyên bố thuế quan không thực sự nhắm vào Iran mà là một đòn chiến lược nhằm vào Bắc Kinh. Đây chính là lá bài mà Bộ trưởng Tài chánh Scott Bessent mang theo đến hội nghị thượng đỉnh vào giữa tháng 5.

Cấu trúc áp lực hiện đã lộ diện rõ ràng. Tại Islamabad, Phó Tổng thống JD Vance cùng đặc phái viên Witkoff đang thương thuyết các điều kiện ngưng bắn với Iran, bao gồm tháo dỡ chương trình hạt nhân, cắt đứt lực lượng ủy nhiệm và đổi lại là giảm nhẹ cấm vận. Trong khi đó, đến Ngày 19 tháng 4, quy chế miễn trừ của Bộ Tài chánh đối với 140,000,000 thùng dầu thô Iran xuất sang Trung Cộng sẽ hết hạn. Nếu không được gia hạn, toàn bộ lượng dầu này sẽ trở thành hàng hóa bị chế tài, khiến các nhà máy lọc dầu Trung Cộng đối diện nguy cơ trừng phạt thứ cấp.

Cùng lúc, đe dọa thuế 50% đối với các chuỗi cung ứng quân sự tiếp tục gia tăng áp lực. Trung Cộng bị kẹp giữa ba mặt: đội tàu vận chuyển dầu bị siết lại, chuỗi cung ứng vũ khí bị đe dọa, và vị thế độc quyền đất hiếm bị đặt lên bàn thương lượng.
Câu hỏi trọng tâm đặt ra cho Chủ tịch Tập Cận Bình trước hội nghị giữa tháng 5 là liệu chi phí tiếp tục hỗ trợ Iran có vượt quá lợi ích kinh tế từ việc duy trì quan hệ thương mại với Hoa Kỳ hay không. Tổng thống Trump không yêu cầu Trung Cộng từ bỏ Iran, mà đang định giá mối quan hệ này. Mức giá hiện nay được đặt ở 50% toàn bộ hàng hóa xuất cảng vào thị trường Hoa Kỳ.

Cuộc khủng hoảng này còn mang tính chất căn bản ở cấp độ phân tử. Sodium perchlorate từ cảng Gaolan trở thành nhiên liệu hỏa tiễn tại Isfahan. Các hợp chất hóa dầu từ cơ sở bị phá hủy tại Iran sẽ cần nguồn tài trợ tái thiết nếu cấm vận được dỡ bỏ. Đất hiếm từ Trung Cộng lại là nền tảng cho chip điện tử, nam châm và động cơ, những yếu tố cốt lõi nâng đỡ định giá các tập đoàn công nghệ lớn.

Mỗi phân tử đều đi qua một điểm kiểm soát chiến lược do một trong hai cường quốc nắm giữ. Hai thông điệp, hai mục tiêu, một bàn đàm phán. Và giá trị của mọi chuỗi cung ứng trên toàn cầu đã bị tái định hình.