Xe tăng biến hình thành “quái thú thép” đối phó bão FPV trên chiến trường Ukraine

[Romano]

Xe tăng đang dần biến thành những “quái thú thép” trong làn sóng nâng cấp thiết giáp tự chế mới nhất trên chiến trường Ukraine. Lớp giáp đặc biệt mang tên “Dread” - gồm những mảng kim loại hoặc gai nhọn - lần đầu xuất hiện trên phương tiện của Nga và giờ đây đang được Ukraine sao chép.
“Những chiếc xe bọc thép như vậy trông bên ngoài có vẻ rất kỳ quặc nhưng hãy nhìn vào số lượng máy bay không người lái FPV trên chiến trường. Cần rất nhiều UAV như vậy để phá hủy một chiếc xe tăng được trang bị giáp tốt, nhà phân tích OSINT Jonpy viết trên Twitter/X tuần trước, kèm theo video cho thấy một xe tăng Nga bị ít nhất năm chiếc FPV tấn công. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là xe tăng đã khôi phục được vị trí là át chủ bài trên chiến trường.“FPV vẫn có thể phá hủy bất kỳ loại xe bọc thép nào nếu tấn công trúng chỗ yếu. Nhưng để làm được điều đó, cần người điều khiển giàu kinh nghiệm, biết thao tác chính xác và phát hiện đúng điểm yếu trên lớp giáp”, Michael - chỉ huy đơn vị máy bay không người lái Typhoon thuộc Vệ binh Quốc gia Ukraine lưu ý.

Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột, xe tăng Nga được trang bị các khung kim loại tạm gọi là “giáp lồng”. Những khung này được thiết kế nhằm giảm thiểu tác động từ các đòn tấn công bằng đạn chống tăng hoặc máy bay không người lái. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của chúng rất hạn chế.

Trong khi đó máy bay không người lái FPV mang đầu đạn RPG tái sử dụng đã chứng minh sức mạnh đáng kể. Nhiều xe bọc thép đã bị phá hủy chỉ bằng một hoặc vài cú tấn công chính xác. Những UAV này thường gây ra các vụ nổ lớn khi nhắm vào kho đạn dược của xe tăng.

Để đối phó với UAV, Nga và Ukraine đã trang bị các gói nâng cấp đặc biệt cho xe tăng, trong đó có lớp giáp bổ sung và lưới bảo vệ phần nóc, nhằm tăng khả năng chống lại máy bay không người lái FPV.

Theo một báo cáo gần đây của Viện Quân chủng thống nhất Hoàng gia Anh (RUSI), “với những cải tiến thích hợp, lớp giáp xe tăng có thể chịu được từ 10 đến 15 đòn tấn công bằng FPV với mức độ hư hại có thể khắc phục được”.

Những cải tiến phổ biến hiện nay bao gồm việc bổ sung dày đặc các tấm giáp phản ứng nổ, giúp giảm sức xuyên của đầu đạn nổ lõm mà FPV thường mang theo. Để xuyên thủng lớp giáp này, UAV cần thực hiện nhiều đòn tấn công liên tiếp vào cùng một vị trí. Trong trường hợp xe tăng còn hoạt động, các tấm giáp bị hư hại có thể được thay thế tương đối dễ dàng.

Xe tăng biến hình thành “quái thú thép”
Nga đã đẩy ý tưởng bảo vệ xe tăng đi xa hơn, với các phiên bản giáp được nâng cấp đáng kể. Vào năm 2024, quân đội Nga bắt đầu triển khai các “xe tăng mai rùa”, theo đó xe tăng được bọc kín trong lớp giáp bao quanh toàn bộ thân xe. Cấu hình này khiến tháp pháo không thể xoay nhưng giúp tăng khả năng sống sót trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái FPV. Những xe tăng dạng này thường được sử dụng trong các đợt tấn công đầu tiên, khi phải đẩy con lăn phá mìn qua khu vực có nguy cơ cao.

Thiết kế “mai rùa” làm giảm tầm nhìn và hạn chế khả năng chiến đấu, nhưng đổi lại, nó giúp xe tăng chống chịu đòn tấn công tốt hơn. Để giảm rủi ro, các xe tăng này cũng mang ít đạn hơn.

“Đó là một sự đánh đổi có chủ đích. Họ hy sinh khả năng tấn công để đổi lấy khả năng sống sót, biến xe tăng thành những cỗ máy công thành bọc thép hạng nặng”, chỉ huy Michael của Ukraine nhận định.Trên trang The Armourer’s Bench, chuyên gia Mike Moss đã tổng hợp một danh mục chi tiết về các biến thể xe tăng mai rùa và cách chúng được sử dụng trên chiến trường. Theo chuyên gia này, ban đầu, phải cần đến hỏa lực pháo binh mới có thể vô hiệu hóa chúng. Tuy nhiên, chỉ sau vài tuần, các đơn vị vận hành FPV của Ukraine đã thích ứng và phá hủy loại xe tăng này bằng các đòn tấn công chính xác.

Trong các phiên bản mới nhất, lớp vỏ kim loại của xe tăng được thay thế bằng những gai kim loại dài, nhô ra bên ngoài. Lớp gai này được thiết kế để đâm xuyên, làm lệch hướng hoặc kích nổ máy bay không người lái FPV trước khi đầu đạn của chúng chạm vào thân xe và gây thiệt hại nghiêm trọng. Hồi tháng 7, một “xe tăng quái vật” của Nga được cho là đã trụ vững sau gần 60 cuộc tấn công liên tiếp của UAV FPV.

Michael xác nhận rằng ngay cả các xe tăng Nga chưa được nâng cấp cũng rất khó đối phó. “Trong hầu hết các trường hợp, cần đến vài UAV FPV để phá hủy một xe bọc thép. Quá trình này thường diễn ra theo giai đoạn, trước hết phải phá vỡ lớp giáp bên ngoài, rồi mới tiếp cận và đánh vào phần bên trong. Việc cần nhiều FPV để phá hủy một mục tiêu bọc thép là khá phổ biến”.

Với người điều khiển UAV FPV, thách thức đầu tiên là vượt qua biện pháp gây nhiễu điện tử của đối phương. Trở ngại này lớn hơn so với tấn công trực diện vào lớp giáp. Ngay cả khi sử dụng UAV sợi quang, vốn miễn nhiễm với biện pháp gây nhiễu, các yếu tố môi trường như thời tiết, hỏa lực pháo binh và sự xuất hiện của các loại máy bay không người lái khác vẫn làm giảm xác suất bắn trúng mục tiêu.

Một UAV FPV thông thường mang có thể mang lượng chất nổ nặng từ 2,1 đến 3,7 kg, nhỏ hơn đáng kể so với đầu đạn nặng khoảng 9 kg của một số vũ khí chống tăng như tên lửa Javelin. Một số ý kiến cho rằng kích thước đầu đạn của FPV khá hạn chế. Trái với quan điểm này, chỉ huy Michael nhận xét: “Độ chính xác và điểm tác động quan trọng hơn trọng lượng đầu đạn. Ngay cả các đầu đạn nhỏ hơn cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho xe tăng đối phương nếu được điều khiển bởi những binh sỹ giàu kinh nghiệm và nắm được điểm yếu của thiết giáp để tấn công”.