Các cuộc xâm nhập quân sự của Trung Quốc vào Biển Đông tiếp tục vào tháng 10, đe dọa các đồng minh của Hoa Kỳ

[kentto]

Các cuộc xâm nhập quân sự của Trung Quốc vào Biển Đông tiếp tục vào tháng 10, đe dọa các đồng minh của Hoa Kỳ

Một tàu tuần duyên Trung Quốc đâm vào một tàu cá Philippines trong vùng biển Philippines vào tháng 10. Ảnh do Ủy ban Đặc biệt Hoa Kỳ về ĐCSTQ cung cấp.

Trung Quốc đã tham gia vào hai cuộc đối đầu lớn ở Biển Đông trong tháng 10, một với không quân Úc và một với Philippines, đồng thời tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung với Malaysia nhằm mở rộng ảnh hưởng trong khu vực. Những sự cố này nhấn mạnh chiến lược kép của Trung Quốc là vừa duy trì áp lực vừa can dự ngoại giao có chọn lọc trên khắp Đông Nam Á.

Vụ việc nghiêm trọng nhất xảy ra vào ngày 12 tháng 10, gần đảo Thị Tứ thuộc quần đảo Trường Sa, khi một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc mang số hiệu 21559 đã đâm và phun vòi rồng vào tàu BRP Datu Pagbuaya của Cục Thủy sản và Nguồn lợi Thủy sản Philippines, chỉ cách đảo 1,6 hải lý. Tàu Philippines bị hư hại nhẹ về cấu trúc, nhưng không có thủy thủ nào bị thương.

Bắc Kinh tuyên bố Lực lượng Bảo vệ Bờ biển của họ đã "trục xuất" các tàu Philippines "xâm phạm trái phép" gần Sandy Cay và đổ lỗi cho Manila về cái mà họ gọi là "vụ va chạm nhỏ". Truyền thông nhà nước Trung Quốc bảo vệ hành động của CCG là "hợp pháp và cần thiết" để bảo vệ chủ quyền quốc gia và cảnh báo Philippines về các "hành vi xâm phạm khiêu khích" tiếp theo.

Cuối tháng 10, hình ảnh vệ tinh cho thấy Trung Quốc đã triển khai một rào chắn nổi mới chặn lối vào đầm phá tại bãi cạn Scarborough, làm gia tăng căng thẳng giữa bối cảnh các cuộc đối đầu liên tiếp ở Biển Đông. Lần đầu tiên, tàu Trung Quốc cũng phát cảnh báo qua radio, yêu cầu tàu Philippines tránh xa khu vực mà Bắc Kinh gọi là "khu bảo tồn môi trường" của họ.

Những sự cố này là một phần trong chiến dịch cưỡng chế rộng lớn hơn của Trung Quốc trong khu vực, nơi Lực lượng Bảo vệ Bờ biển và dân quân biển Trung Quốc thường xuyên sử dụng vòi rồng, các cuộc diễn tập chặn đường và áp sát để khẳng định quyền kiểm soát vùng biển tranh chấp. Những chiến thuật liều lĩnh này không chỉ làm tăng nguy cơ leo thang mà còn phản tác dụng, chẳng hạn như vào tháng 8, khi một tàu CCG va chạm với một tàu khu trục của Hải quân PLA khi đang truy đuổi một tàu tuần tra của Philippines.

Trên thực tế, các tàu Philippines đã hoạt động tốt trong vùng đặc quyền kinh tế của nước họ. Sandy Cay, một rạn san hô thuộc quần đảo Trường Sa, nằm trọn trong lãnh hải được quốc tế công nhận của Philippines.

Đô đốc Ronnie Gil Gavan, Tổng tư lệnh Lực lượng bảo vệ bờ biển Philippines, cho biết cuộc đối đầu này "chỉ củng cố" quyết tâm của Manila "không từ bỏ một tấc đất lãnh thổ nào cho bất kỳ thế lực nước ngoài nào".

Tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN ngày 26 tháng 10, Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. đã lên án “các hành động nguy hiểm và việc sử dụng cưỡng bức các công cụ và thiết bị để can thiệp hoặc cản trở các hoạt động hợp pháp và thường xuyên của Philippines” trong vùng biển của Philippines, mặc dù ông không nêu tên rõ ràng là Trung Quốc.

Hoa Kỳ lên án mạnh mẽ hành động xâm lược của Bắc Kinh và tái khẳng định các cam kết quốc phòng theo Hiệp ước Phòng thủ Chung Hoa Kỳ-Philippines. Bộ Ngoại giao nhấn mạnh rằng Điều IV của hiệp ước năm 1951 áp dụng cho các cuộc tấn công vũ trang nhằm vào lực lượng vũ trang, tàu thuyền công cộng hoặc máy bay của Philippines, bao gồm cả tàu của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển, ở bất kỳ nơi nào trên Biển Đông.

Úc, Nhật Bản, Vương quốc Anh và Liên minh châu Âu cũng ra tuyên bố lên án hành động của Trung Quốc và bày tỏ sự ủng hộ đối với Philippines.

Cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Úc nổ ra vào ngày 19 tháng 10, khi một máy bay chiến đấu Su-35 của Trung Quốc thả pháo sáng ở khoảng cách nguy hiểm gần một máy bay P-8A Poseidon của Không quân Hoàng gia Úc đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra hàng hải thường lệ gần quần đảo Hoàng Sa ở Biển Đông. Ban đầu, máy bay Trung Quốc thả pháo sáng từ khoảng cách an toàn, nhưng sau đó đã hai lần bắn pháo sáng ở khoảng cách nguy hiểm gần máy bay Úc.

Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles lên án vụ việc là "không an toàn và thiếu chuyên nghiệp", cho biết nó gây nguy hiểm cho nhân viên và thiết bị của Úc, mặc dù không có thương tích hay thiệt hại nào xảy ra. Canberra đã chính thức đưa ra phản đối ngoại giao, trong khi Bắc Kinh và Canberra tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vào ngày hôm sau.

Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) tuyên bố Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam đã "đuổi" máy bay Úc, cáo buộc máy bay này "xâm phạm trái phép" không phận Trung Quốc và khẳng định lực lượng của họ đã "theo dõi, giám sát và cảnh báo" máy bay theo đúng quy định. Bắc Kinh cáo buộc Úc vi phạm chủ quyền của Trung Quốc, đồng thời bác bỏ lời giải thích của Canberra về sự việc.

Úc khẳng định các cuộc tuần tra của mình là hợp pháp và phù hợp với luật pháp quốc tế, đồng thời kêu gọi Trung Quốc hoạt động an toàn và có trách nhiệm. Đây không phải là sự cố đơn lẻ, máy bay phản lực Trung Quốc đã nhiều lần phóng pháo sáng ở khoảng cách nguy hiểm gần máy bay do thám của Úc, bao gồm cả các vụ chạm trán vào tháng 2 và tháng 5 năm 2024.

Sự hung hăng ngày càng gia tăng của Trung Quốc ở Biển Đông xuất phát từ các yêu sách lãnh thổ chồng lấn và cạnh tranh nguồn tài nguyên khổng lồ chưa được khai thác, ước tính khoảng 11 tỷ thùng dầu và 190 nghìn tỷ feet khối khí đốt tự nhiên, một phần do Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam tuyên bố chủ quyền. Bắc Kinh dựa trên cái gọi là "đường chín đoạn" để đưa ra các yêu sách chủ quyền phi lý, bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực La Hay năm 2016, bác bỏ các yêu sách của Bắc Kinh theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã biến các rạn san hô và bãi cạn trên quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thành các tiền đồn quân sự kiên cố với đường băng, trạm radar, cảng biển và các khẩu đội tên lửa. Việc Trung Quốc diễn giải quá mức về vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) trực tiếp thách thức luật pháp quốc tế về bảo đảm quyền tự do hàng hải, thúc đẩy các cuộc tuần tra hải quân thường xuyên của Hoa Kỳ và sự hợp tác ngày càng tăng giữa các đối tác khu vực. Nhật Bản đã hỗ trợ nỗ lực này bằng cách cung cấp tàu tuần tra và thiết bị quốc phòng cho Philippines và Việt Nam.

Để đối phó với hành động gây hấn của Bắc Kinh, Hoa Kỳ đã tăng cường hợp tác quốc phòng với Philippines và Úc. Tại Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN tại Kuala Lumpur ngày 31 tháng 10, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth và Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilbert Teodoro đã công bố thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Philippines , một đơn vị gồm 60 thành viên do một vị tướng một sao chỉ huy, nhằm tăng cường khả năng răn đe và tương tác trên khắp Biển Đông. Sáng kiến ​​này mở rộng Lực lượng Đặc nhiệm Ayungin năm 2024 để bao phủ toàn bộ quần đảo Philippines.

Các cuộc tập trận chung năm 2025, bao gồm Balikatan và Hoạt động Hỗ trợ Hàng không Thủy quân Lục chiến , đã thể hiện sự hợp tác ngày càng tăng giữa Mỹ và Philippines. Hệ thống tên lửa Typhon của Mỹ, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên đến 1.500 km, đã được triển khai tại Philippines lần đầu tiên. 16 quốc gia đã tham gia các cuộc tập trận, và cả hai nước đã đồng ý tiến hành hơn 500 hoạt động quân sự cho đến năm 2026. Sư đoàn Bộ binh 25 của Lục quân Hoa Kỳ cũng mở rộng hoạt động ở Bắc Luzon, chỉ cách Đài Loan 155 dặm, trong bối cảnh lo ngại gia tăng về một cuộc xung đột xuyên eo biển.

Đồng thời, Úc cũng đã củng cố vai trò của mình trong mạng lưới liên minh với Hoa Kỳ. Vào tháng 7 năm 2025, Vương quốc Anh và Úc đã ký Hiệp ước Geelong , một khuôn khổ 50 năm để chế tạo tàu ngầm hạt nhân SSN-AUKUS. Cùng tháng đó, Cuộc tập trận Talisman Sabre đã trở thành cuộc tập trận chiến tranh lớn nhất từ ​​trước đến nay của Úc, với sự tham gia của 35.000 quân từ 19 quốc gia và là cuộc thử nghiệm đầu tiên của Tên lửa tấn công chính xác tầm xa. Tổng thống Trump đã tái khẳng định cam kết của Mỹ đối với AUKUS vào tháng 10, chấm dứt nhiều tháng bất ổn.

Đến cuối năm 2025, các cuộc tập trận hải quân chung giữa Hoa Kỳ và Úc tại Biển Đông và việc tăng cường hợp tác với New Zealand, dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng, đã nhấn mạnh mặt trận đồng minh thống nhất chống lại sự bành trướng của Trung Quốc trong khu vực.

Lũ tàu chó như bầy chó đói.