Truyền thông Mỹ đổi chiều

[Romano]

Phóng sự của Reuters cho thấy những người theo phong trào MAGA, có sức ảnh hưởng và có phương tiện, đang hình thành liên minh hùng mạnh và tái định hình truyền thông nước Mỹ.

Suốt nhiều thập niên, đảng Cộng hòa chỉ trích những cơ quan truyền thông định hình nền chính trị Mỹ theo hướng thiên tả.

Gần một năm sau nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump, câu chuyện trên đang đảo ngược hoàn toàn. Một nhóm người có sức ảnh hưởng, các tỷ phú và nền tảng mạng xã hội mới nổi đang kéo luồng thông tin của nước Mỹ về phía cánh hữu.

Những người có sức ảnh hưởng và nhân vật truyền thông bảo thủ thường xuyên hợp tác chặt chẽ với quan chức trong chính quyền Trump. Những cá nhân này góp phần làm mất uy tín đối thủ chính trị của ông Trump, khuếch đại luận điểm của Nhà Trắng, đồng thời xóa nhòa ranh giới giữa tuyên bố chính thức với quan điểm riêng.

Reuters đã thực hiện phóng sự về cách những người có sức ảnh hưởng và phương tiện theo chủ nghĩa MAGA (Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại) nổi lên như một xu hướng truyền thông chính thống trong nhiệm kỳ thứ 2 của ông Trump. Tờ báo xem xét hơn 300 giờ podcast và chương trình truyền hình, hàng nghìn bài đăng trên mạng xã hội, phỏng vấn 48 người và hồ sơ tòa án.

Đồng minh tư tưởng của tổng thống
Những người có sức ảnh hưởng và cơ quan truyền thông cánh hữu nhận mình là “đồng minh tư tưởng” của ông Trump. Họ cùng Nhà Trắng cáo buộc truyền thông truyền thống đưa tin không công bằng về tổng thống.

“Chúng tôi phản ứng trước chiến dịch bôi nhọ Tổng thống Trump và gia đình cùng phong trào MAGA kéo dài gần một thập niên ở Mỹ”, Laura Loomer - nhà báo độc lập - cho biết.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Abigail Jackson nhận định nhiều người Mỹ không còn tin tưởng vào các phương tiện truyền thông chính thống vì “họ thường xuyên nói dối và bóp méo sự thật để thúc đẩy chương trình nghị sự tư tưởng của chính họ”.

“Chính quyền Trump tự hào được gặp gỡ người Mỹ và hợp tác với nhiều nền tảng truyền thông mới để chia sẻ sự thật. Đây là những nền tảng thường nhận được nhiều lượt xem và tương tác hơn so với truyền thông truyền thống. Người Mỹ muốn nội dung không bị kiểm duyệt, thay vì những ý kiến thiên vị được ngụy trang dưới dạng tin tức”, bà nói.

Những nhân vật truyền thông trung thành giúp ông Trump vượt qua các cuộc khủng hoảng chính trị và củng cố quyền lực. Họ định hình câu chuyện theo thời gian thực, do đó lấn át những tin tức bất lợi và củng cố nền tảng cử tri cho ông Trump ở quy mô mà có lẽ không tổng thống Mỹ nào sánh kịp.

Sau đợt bầu cử cấp bang hôm 4/11, phần lớn nhân vật truyền thông cánh hữu đồng tình với quan điểm của tổng thống rằng đảng Cộng hòa thất bại vì các ứng viên hoặc yếu tố khách quan như chính phủ đóng cửa. Họ cũng tránh chỉ trích ông Trump.Đồng thời, nhiều giám đốc điều hành và chủ sở hữu phương tiện truyền thông cũng có động thái ủng hộ ông Trump.

Hồi đầu năm 2025, Mark Zuckerberg - CEO Meta - thông báo hủy bỏ chính sách kiểm duyệt nội dung xóa bỏ một số người có ảnh hưởng ủng hộ ông Trump trên Facebook và Instagram. Từ năm 2022, Elon Musk - CEO Tesla - cũng áp dụng cách tiếp cận tương tự trên X. Ông Musk đã tái cấu trúc nền tảng này, giúp tiếng nói của phe bảo thủ lan tỏa rộng rãi hơn.

Phân tích hơn 300 giờ podcast và chương trình truyền hình, cùng hàng nghìn bài đăng trên mạng xã hội của 22 nhân vật hàng đầu, Reuters nhận thấy những người có sức ảnh hưởng và nhân vật truyền thông bảo thủ nổi tiếng nhiệt liệt về phe tổng thống.

Ví dụ rõ nét nhất là vụ án của tỷ phú Jeffrey Epstein. Epstein qua đời năm 2019, năm tuần sau khi bị bắt vì cáo buộc buôn bán trẻ em gái vị thành niên phục vụ mục đích tình dục. Cái chết của Epstein, được xác định là tự tử, làm dấy lên nghi ngờ từ phe cánh hữu. Họ cho rằng giới chức đang che đậy hành vi tình dục sai trái của các chính trị gia nổi tiếng. Những người có sức ảnh hưởng thổi bùng hy vọng hồ sơ điều tra sẽ được công bố.

Hồi tháng 2, một nhóm người có sức ảnh hưởng đã gặp ông Trump và các quan chức cấp cao tại Nhà Trắng để thảo luận về vụ việc Epstein. Dưới áp lực, Bộ Tư pháp Mỹ điều động hàng trăm đặc vụ FBI và chuyên gia xem xét hàng chục nghìn tài liệu liên quan.

Đầu tháng 7, Bộ Tư pháp tuyên bố không tìm thấy bằng chứng ủng hộ thuyết âm mưu liên quan đến Epstein. Cộng đồng MAGA lập tức bùng nổ. Một số nhân vật hàng đầu ngạc nhiên và thất vọng.

Tuy nhiên, hầu hết đổ lỗi cho các quan chức dưới trướng ông Trump, đặc biệt là Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi. Chỉ một vài người chỉ trích tổng thống, song sự phản đối chỉ kéo dài khoảng 1-2 ngày.

Niềm tin của người Mỹ dịch chuyển
Reuters nhận định hệ sinh thái truyền thông cánh hữu tại Mỹ được thúc đẩy bởi thói quen và lòng tin của khán giả đã thay đổi.

Theo Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters, trong tuần sau lễ nhậm chức tổng thống Mỹ ngày 20/1, lần đầu tiên số người Mỹ đọc tin tức trên mạng xã hội nhiều hơn lượng người theo dõi truyền hình hoặc trang tin tức. Khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố hồi tháng 10 giải thích: Chỉ khoảng 50% số người U50 được hỏi cho biết họ có niềm tin vào truyền thông quốc gia, còn U30 có xu hướng tin tưởng mạng xã hội ngang với hãng tin quốc gia.Trong khi đó, Nielsen cho biết với truyền hình cáp, Fox News thiên hữu chiếm ưu thế, đạt trung bình khoảng 2,8 triệu lượt xem vào giờ vàng trong tháng 10, so với 1 triệu lượt xem của đối thủ thiên tả MSNBC.

Dữ liệu từ hai công ty nghiên cứu thị trường Podscribe và Edison Podcast Metrics cho thấy với podcast, các chương trình ủng hộ ông Trump chiếm khoảng 2/3 trong số 12 chương trình hàng đầu về chính trị.

“Truyền thông cánh hữu lớn hơn nhiều, có ảnh hưởng và quyền lực hơn nhiều so với những gì mọi người chú ý”, Howard Polskin - Chủ tịch TheRighting, đơn vị đưa tin về truyền thông bảo thủ - cho biết.

Ông Trump có mối quan hệ không mấy tốt đẹp với một số kênh tin tức truyền thống. Vị tổng thống gây sức ép lên các kênh truyền hình lớn nhất, đạt được thỏa thuận pháp lý trị giá hàng triệu USD từ ABC News và CBS. Ông cáo buộc ABC News tội phỉ báng còn CBS chỉnh sửa đoạn phỏng vấn của ứng viên tổng thống đảng Dân chủ Kalama Harris. Trước khi dàn xếp, ABC và CBS gọi những cáo buộc này vô căn cứ.

Trong khi đó, tờ Wall Street Journal và New York Times dự định chống lại các vụ kiện của ông Trump. Hồi tháng 7, ông Trump khởi kiện Wall Street Journal đòi bồi thường hàng tỷ USD vì đưa tin về mối quan hệ giữa ông với Epstein. Hai tháng sau, ông kiện tờ New York Times và Penguin Random House vì nội dung “phá hoại chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024”.