Căng thẳng Israel - Iran khiến thị trường toàn cầu rung chuyển

[nguoiduatinabc]

Cuộc xung đột quân sự mới giữa Israel và Iran không chỉ làm gia tăng nguy cơ leo thang ở Trung Đông mà còn ngay lập tức tác động tới thị trường toàn cầu. Giá dầu tăng vọt, giới đầu tư đổ xô tìm nơi trú ẩn an toàn như vàng và đồng USD, trong khi chứng khoán toàn cầu đồng loạt lao dốc.

Cuộc đối đầu giữa Israel và Iran bước sang giai đoạn căng thẳng mới khi Israel tiến hành hàng loạt cuộc không kích vào lãnh thổ Iran vào cuối tuần qua. Đây là ngày thứ ba liên tiếp hai nước có hành động quân sự nhằm vào nhau, bắt đầu bằng việc Israel tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran hôm thứ Sáu. Iran sau đó đáp trả bằng hơn 100 máy bay không người lái nhắm vào lãnh thổ Israel.

Thông tin này đã gây chấn động các thị trường tài chính toàn cầu. Nhà đầu tư lo ngại xung đột sẽ lan rộng, đe dọa nguồn cung dầu từ Iran – quốc gia đứng thứ 9 thế giới về sản lượng dầu mỏ trong năm 2023. Điều này khiến giá dầu tăng mạnh, kéo theo sự biến động dữ dội ở nhiều loại tài sản khác.

Không chỉ vậy, nỗi lo chiến tranh còn khiến giới đầu tư đổ tiền vào các tài sản an toàn như vàng và đồng đôla Mỹ – hai công cụ phòng vệ truyền thống mỗi khi có biến động chính trị lớn.

Giá dầu, vàng và đôla Mỹ phản ứng ra sao trước biến động?

Ngay sau khi tin tức không kích được công bố, giá dầu thô Mỹ tăng thêm 2,22%, đạt mức 74,62 USD/thùng trong sáng thứ Hai (giờ Singapore), nối tiếp đợt tăng 7,26% hôm thứ Sáu. Giá dầu Brent cũng tăng tương ứng, đạt gần 76 USD/thùng. Mức tăng này phản ánh lo ngại Iran – nước sản xuất hơn 3,3 triệu thùng dầu/ngày – có thể gián đoạn nguồn cung.

Vàng – kênh trú ẩn ưa thích trong khủng hoảng – cũng ghi nhận đợt tăng mạnh. Giá vàng giao ngay tăng 0,38% sáng thứ Hai, trong khi hợp đồng vàng tương lai tháng 8 tăng 0,41%, tiếp nối mức tăng hơn 1,4% của phiên cuối tuần. Giới đầu tư chuyển dòng vốn vào vàng vì đây là tài sản ít bị ảnh hưởng bởi lạm phát và rủi ro chính trị.

Đồng thời, đồng USD – biểu tượng của sự an toàn tài chính toàn cầu – cũng mạnh lên. Chỉ số USD Index đo sức mạnh của đồng bạc xanh tăng 0,3% hôm thứ Sáu và tiếp tục nhích thêm 0,1% sáng thứ Hai. Đáng chú ý, USD thậm chí còn tăng giá so với đồng franc Thụy Sĩ và yen Nhật – những loại tiền tệ vốn được coi là “nơi trú ẩn” trong khủng hoảng.

Chứng khoán toàn cầu lao dốc trong tâm trạng bất an

Trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông, các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu, khiến thị trường chứng khoán đồng loạt giảm điểm. Tại Mỹ, chỉ số S&P 500 giảm 1,13%, Dow Jones mất tới 1,79% và Nasdaq lùi 1,3% trong phiên thứ Sáu. Chỉ số Stoxx 600 toàn châu Âu cũng mất gần 0,9%.

Đáng chú ý, cổ phiếu ngành hàng không và du lịch giảm mạnh do lo ngại các tuyến bay quốc tế bị ảnh hưởng. Nhiều hãng hàng không ở châu Âu và Mỹ đã tạm dừng các chuyến bay đến Tel Aviv, càng làm triển vọng ngành này thêm ảm đạm.

Tuy nhiên, các chuyên gia của CNBC cho rằng phản ứng của thị trường vẫn còn khá kiềm chế nếu so với mức độ rủi ro tiềm ẩn. Giá dầu dù tăng mạnh nhưng thực chất chỉ quay lại mức cách đây khoảng 3 tháng. Điều này cho thấy một phần giới đầu tư vẫn đặt niềm tin vào khả năng kiểm soát tình hình hoặc coi đây là sự kiện nhất thời.

Liệu thị trường có trụ vững trước khủng hoảng địa chính trị?

Theo phân tích của CNBC, dù chiến sự bùng phát, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn cho thấy độ “dẻo dai”. Trong các cuộc khủng hoảng gần đây như Nga xâm lược Ukraine hay xung đột Israel – Hamas, thị trường toàn cầu cũng đã phản ứng, nhưng sau đó lại phục hồi tương đối nhanh.

Dù vậy, giới phân tích cảnh báo rằng cuộc đối đầu Israel – Iran có thể không đơn giản như các xung đột trước đó. Nếu leo thang thành chiến tranh quy mô lớn, tác động sẽ sâu rộng hơn nhiều, đặc biệt tới thị trường năng lượng và vận tải toàn cầu.

Ngoài ra, trong tuần này, các nhà đầu tư sẽ còn dõi theo cuộc họp của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) về lãi suất – yếu tố then chốt có thể làm thay đổi tâm lý thị trường trong ngắn hạn.

Có gì đáng chú ý trong ngành hàng không và một sự kiện bị lu mờ?

Trong khi cả thế giới dồn sự chú ý vào xung đột Trung Đông, một sự kiện quan trọng trong ngành hàng không đã diễn ra lặng lẽ hơn: CEO Kelly Ortberg của Boeing lần đầu dự định tham gia Triển lãm Hàng không Paris với tâm thế tích cực, khi hãng đã phục hồi sản xuất dòng 737 Max và tăng mạnh lượng bàn giao máy bay.

Cổ phiếu Boeing tăng hơn 13% từ đầu năm – vượt cả chỉ số S&P 500 – cho thấy dấu hiệu khởi sắc sau chuỗi năm khủng hoảng. Tuy nhiên, ngay trước thềm triển lãm, một chiếc Dreamliner của Boeing do Air India khai thác gặp tai nạn nghiêm trọng, khiến CEO Ortberg phải hủy kế hoạch đến Paris.

Vụ việc có thể khiến triển lãm năm nay không còn là “màn trở lại” hoành tráng như kỳ vọng, đồng thời nhắc nhở rằng ngành hàng không vẫn còn nhiều thách thức về an toàn và niềm tin từ người tiêu dùng.