Đường bay lắt léo của tên lửa Nga khiến Patriot Ukraine "bó tay"

[PinaColada]

Nguồn tin Ukraine và phương Tây thừa nhận Nga đã thành công trong việc cải tiến tên lửa để né tránh hệ thống phòng không của lực lượng Kiev, bao gồm cả Patriot.

Những đợt oanh tạc nhằm vào hàng loạt cơ sở sản xuất UAV của Ukraine trong mùa hè cho thấy Nga cải tiến tên lửa đạn đạo để qua mặt các tổ hợp Patriot do Mỹ cung cấp, một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Ukraine và phương Tây nói với Financial Times.

Hệ thống phòng không Patriot (Ảnh: AFP).

Theo họ, Nga có khả năng đã cải tiến hệ thống Iskander-M (tầm bắn khoảng 500km) và tên lửa đạn đạo phóng từ máy bay Kinzhal (tầm bay khoảng 480km).

Các tên lửa này sẽ bay theo quỹ đạo thông thường rồi bất ngờ đổi hướng, bổ nhào xuống gần như vuông góc hoặc thực hiện các động tác “đánh lừa và né tránh” tên lửa đánh chặn của Patriot.

“Đây là một bước ngoặt cho Nga", một cựu quan chức Ukraine nhận định. Khi Kiev đang phải đối mặt với tình trạng tên lửa đánh chặn ngày càng khan hiếm, chiến dịch không kích của Nga đã phá hủy nhiều cơ sở quân sự trọng yếu.

Tỷ lệ đánh chặn tên lửa đạn đạo của Ukraine đạt 37% vào tháng 8, nhưng tụt xuống chỉ còn 6% vào tháng 9, dù số vụ phóng giảm, theo dữ liệu công khai của Không quân Ukraine do Trung tâm Phục hồi Thông tin (CIR) ở London tổng hợp.

Hôm 1/9, Không quân Ukraine thông báo rằng cả 4 tên lửa Iskander-M được phóng trong đêm đều xuyên thủng lưới phòng không và đánh trúng mục tiêu.

Ít nhất 4 nhà máy sản xuất UAV ở Kiev và vùng phụ cận đã bị hư hại nặng trong mùa hè, các quan chức Ukraine cho biết.

Tên lửa Patriot là vũ khí duy nhất mà Ukraine sở hữu có khả năng bắn hạ tên lửa đạn đạo Nga. Tên lửa hành trình có thể bị đánh chặn bằng các hệ thống kém tinh vi hơn, song những cải tiến gần đây của Nga khiến việc đó ngày càng khó khăn, các quan chức cho biết.

Một quan chức phương Tây tiếp cận dữ liệu về hiệu suất chiến đấu của Patriot nói rằng tín hiệu đầu tiên cho thấy Nga nâng cấp tên lửa là sự sụt giảm rõ rệt của tỷ lệ đánh chặn thành công.

Theo quan chức này, “một mô hình mới” đã xuất hiện, các tên lửa bay lắt léo trong “giai đoạn cuối” trước khi lao xuống mục tiêu, thay đổi so với cách cơ động từng được ghi nhận.


Đánh giá này phù hợp với báo cáo của Thanh tra đặc biệt thuộc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA), ghi nhận rằng quân đội Ukraine “gặp khó khăn trong việc sử dụng hiệu quả hệ thống Patriot để chống lại tên lửa đạn đạo Nga do những cải tiến chiến thuật gần đây, bao gồm khả năng thay đổi quỹ đạo và thực hiện thao tác thay vì bay theo đường đạn truyền thống".

Ukraine chia sẻ dữ liệu tác chiến của Patriot với Lầu Năm Góc cũng như các nhà sản xuất Mỹ là Raytheon (sản xuất hệ thống) và Lockheed Martin (sản xuất tên lửa đánh chặn).

Dữ liệu này được dùng để cập nhật phần mềm nhằm bắt kịp thay đổi của Nga, song một quan chức thừa nhận các cải tiến này “thường chậm hơn” so với tốc độ Nga điều chỉnh chiến thuật.

Thứ trưởng Ngoại giao Ukraine Sergiy Kyslytsya thừa nhận rằng "Nga tiếp tục nâng cấp đáng kể công nghệ của Iskander và các loại tên lửa khác” và nhấn mạnh cần phải cắt đứt nguồn linh kiện phương Tây chảy vào Nga để ngăn điều này.

Giới phân tích cho rằng nguyên nhân chính khiến tên lửa Nga hiệu quả hơn là nhờ các điều chỉnh phần mềm, chứ không phải thay đổi phần cứng.

Nhà nghiên cứu tên lửa Fabian Hoffmann (Đại học Oslo, Na Uy) nói rằng việc khai thác dữ liệu thực chiến để nâng cấp là điều phổ biến, và “Nga rõ ràng đang làm điều đó".

Theo ông Hoffmann, Iskander-M có thể “thực hiện các động tác né tránh khá mạnh trong giai đoạn cuối".

Ông cho rằng chỉ cần chỉnh thuật toán điều khiển để tên lửa đổi hướng nhanh rồi lao xuống trước khi chạm mục tiêu là đủ khiến radar của Patriot gặp khó khi theo dõi và khóa mục tiêu.

“Quỹ đạo lao xuống thẳng đứng hơn, đó là thứ bạn có thể lập trình trong phần mềm tên lửa”, ông nói.

Tên lửa Kinzhal được phóng từ máy bay ném bom chiến lược hoặc tiêm kích tầm xa của Nga, nằm ngoài tầm với của phòng không Ukraine. Các bệ phóng di động Iskander cũng rất khó bị phát hiện và phá hủy.

Các tổ hợp Patriot của Ukraine, gồm radar, trạm điều khiển và bệ phóng gắn trên xe tải, cũng có thể cơ động. Tuy nhiên, một số đã bị phá hủy hoặc hư hại sau nhiều tháng bị không kích, khiến mạng lưới phòng không nhiều tầng của Ukraine mỏng đi rõ rệt.

Trước đây, các tổ hợp Patriot được bảo vệ bởi những hệ thống khác như Iris-T của châu Âu và các tổ hợp tầm trung, nhưng nhiều trong số đó đã bị hư hại hoặc điều chuyển. “Hiện nay, trong một số trường hợp, chính Patriot phải tự bảo vệ mình khi đánh chặn tên lửa Nga”, một nguồn tin cho biết.

Tổng thống Volodymyr Zelensky đã kêu gọi phương Tây cung cấp thêm Patriot, thậm chí đề nghị mua tới 10 hệ thống hoàn chỉnh.

Vietbf @ Sưu tầm