Vì sao khó ngăn chặn cướp biển Somali

Nhiều nước đang triển khai tàu chiến hiện đại tới trấn áp hải tặc Somali và bảo vệ tàu thuyền nước mình. Tuy nhiên những tên cướp biển vùng Đông Phi vẫn hoành hành như không có chuyện gì xảy ra.

Hàng loạt chiến hạm thuộc đội đặc nhiệm chống cướp biển của Liên minh châu Âu và một số nước khác với súng ống và thiết bị theo dõi tối tân dường như vẫn chưa đủ để có thể xoá bỏ mối đe doạ đối với tàu thuyền dân sự xung quanh bờ biển Somali. Đặc biệt là Vịnh Aden, tuyến hành lang nằm giữa Yemen và Somali dẫn vào kênh đào Suez, nơi diễn ra khoảng 20% hoạt động hàng hải của thế giới.

Cướp biển Somali trang bị súng phóng lựu và súng trường để đi cướp.
Nhưng khi bị tàu hải quân truy đuổi, chúng tỏ ra "ngây thơ vô tội" bằng
cách vứt hết vũ khí xuống biển và ngoan ngoãn đầu hàng. Ảnh: AP

Khi bị truy đuổi tại Vịnh Eden, những nhóm cướp biển Somali trang bị bằng súng phóng lựu và súng trường Kalashnikov đã dạt xuống phía nam Ấn Độ Dương. Tại đây chúng tiếp tục hoành hành ở khu vực biển thường được gọi là Lưu vực Somali.

Do đó thách thức đầu tiên và cũng là lớn nhất mà lực lượng chống hải tặc đa quốc gia gặp phải là vấn đề địa lý. Các tàu hải quân quốc tế này phải tuần tra trên một khu vực biển có diện tích tương đương với cả Tây Âu. Thông thường họ hoạt động cách các tàu bị hải tặc Somali tấn công vài ngày đi đường, nên mọi sự can thiệp đều quá muộn.

Vì lý do này nên có rất ít cơ hội để có thể "bắt quả tang" cướp biển đang đổ bộ lên một chiếc tàu chở hàng. Ngay cả khi có cơ hội đó thì họ cũng không thể làm được gì nhiều, vì họ không thể tuỳ ý sử dụng hoả lực có trên tàu để tấn công hải tặc.

Khi đổ bộ lên tàu cướp biển, thường lực lượng hải quân không thu được chứng cứ. Ảnh:Boston Globe

Chỉ huy biệt đội chống hải tặc của EU Pieter Bindt giải thích với BBC: "Chúng tôi đang phải thực hiện công việc pháp lý bằng phương tiện quân sự. Những tên cướp biển thì rất linh hoạt, đối phó với những gì chúng tôi làm và có một khu vực rất rộng để khởi đầu cho hoạt động cướp bóc, đó là bờ biển Somali dài hàng nghìn km".

Hơn nữa, những tên cướp biển Somali cũng tỏ ra rất "quái". Chúng thường đi trên hai chiếc xuồng hoặc tàu cao tốc nhỏ chỉ dài vài mét và một con tàu mẹ lớn hơn một chút, trên đó chở thực phẩm, nhiên liệu và đạn dược. Nếu nhìn thấy tàu hải quân quốc tế áp sát, chúng sẽ nhanh chóng vứt bỏ toàn bộ vũ khí hay bộ đàm vệ tinh và theo luật thì lính hải quân không có cớ gì để bắt giữ chúng.

Cees Vooijs, chỉ huy khu trục hạm hạng nhẹ Evertsen của Hà Lan tham gia chống cướp biển, kể về một trường hợp điển hình khi chiếc xuồng cao tốc chở cướp biển bị phát hiện đang áp sát một tàu buôn để chuẩn bị đổ bộ tấn công. Khi thấy có tàu hải quân quốc tế can thiệp, những tên hải tặc lập tức bỏ chạy khỏi hiện trường nhưng bất thành.

"Khi chúng tôi đổ bộ lên con xuồng đó thì không phát hiện bất cứ thứ gì liên quan đến hải tặc. Chúng khai là các ngư dân nhưng chẳng có gì chứng minh được chúng làm nghề đó, không cá, không có cả mùi cá hay ngư cụ. Với chúng tôi thì đó rõ ràng là chúng đã thực hiện vụ tấn công, nhưng vẫn không đủ để công tố viên ở Hà Lan cho mở một phiên toà và đó là khoảnh khắc rất tệ", Vooijs nói thêm.

Khu vực Vịnh Aden và vùng biển Ấn Độ Dương ngoài khơi Somali,
miền đất dữ đối với các tàu bè qua lại. Ảnh. Ảnh: Geography

Sau khi được thả vì không có chứng cứ, những tên cướp biển chỉ cần quay về bờ và tái trang bị những thứ đã vứt xuống biển trong chuyến đi "đen đủi". Chỉ vài ngày sau chúng lại có thể ra khơi tìm những con tàu có giá trị để cướp. Số tiền chuộc thường lên tới hàng triệu USD hoàn toàn giúp chúng có thể trang bị lại những gì bị mất. Với số tiền lớn này, những tên cướp biển không có ý định bỏ nghề và vùng biển ngoài khơi Somali tiếp tục là miền đất dữ đối với các tàu dân sự.

Thậm chí lực lượng chống hải tặc quốc tế có thể nhìn thấy các tàu bị cướp biển Somali bắt giữ đang neo đậu ngoài khơi bờ biển quốc gia Đông Phi này. Với số súng ống và thiết bị quân sự vượt trội, lực lượng đa quốc gia hoàn toàn có thể tiêu diệt những tên cướp biển. Nhưng hành động này đem đến rủi ro cho các con tin đang nằm trong tay chúng.

Sự kiện đặc nhiệm Hàn Quốc hôm qua đột kích tàu Samho Jewelry từ một khu trục hạm, tiêu diệt toàn bộ 8 tên cướp biển và giải thoát tất cả các con tin là trường hợp hiếm hoi sử dụng vũ lực thành công. Vụ giải cứu con tàu chở hoá chất này diễn ra ở địa điểm cách bờ biển Somalia khoảng 1.300 km về phía đông bắc.

Do vậy các tàu chiến đa quốc gia hiện diện trong vùng biển Somali chủ yếu mang tính răn đe hải tặc. Trong khi những tên cướp biển không hề có dấu hiệu từ bỏ hoạt động đang mang lại nhiều tiền cho chúng. Kết quả là không ít tàu buôn bắt đầu phải chọn giải pháp tự bảo vệ mình bằng cách sử dụng những người có vũ trang đi theo.

Trong khi đó, Somali lâm vào cuộc nội chiến và không có chính quyền trung ương đủ mạnh từ năm 1991. Đây là điều kiện để các nhóm hải tặc thoả sức hoành hành mà không chịu sức ép nào từ chính quyền sở tại. Các tàu hải quân quốc tế lại không thể can thiệp trên đất liền, nên chừng nào Somali còn bất ổn thì hải tặc tại đây còn là mối đe doạ đối với các tàu bè qua lại khu vực ngoài khơi Đông Phi.

Dat Viet

SEOUL, Nam Hàn (LA Times) - Hải kích Nam Hàn mở cuộc tấn công chớp nhoáng lên một chiếc tàu của quốc gia này bị hải tặc chặn giữ tuần qua, hạ sát tám hải tặc, theo nguồn tin giới thẩm quyền tại Seoul hôm Thứ Sáu.

Thuyền trưởng chiếc tàu Nam Hàn Samho Jewelry chở theo hóa chất bị bắn vào bụng trong cuộc chạm súng trên biển Ả Rập nhưng không nguy hiểm đến tính mạng, theo giới hữu trách. Có năm hải tặc bị bắt giữ trong cuộc tấn công xảy ra vào trước lúc rạng đông.

“Lực lượng đặc biệt của chúng tôi tấn công chiếc tàu bị cướp Sambo Jewelry vào sáng sớm hôm nay và giải cứu tất cả con tin,” theo lời Ðại Tá Lee Bung-woo, một phát ngôn viên Bộ Tổng Tham Mưu quân đội Nam Hàn. “Trong cuộc hành quân, lực lượng chúng tôi hạ sát một số hải tặc và tất cả các con tin được xác nhận là sống sót.”

Thủy thủ đoàn trên tàu này gồm tám người Nam Hàn, hai người Indonesia và 11 người Myanmar.

Cuộc giải cứu xảy ra bên ngoài bờ biển Phi Châu là một tin vui cho Tổng Thống Nam Hàn Lee Myung-bak, người trong thời gian qua bị chỉ trích vì cho rằng có phản ứng quá yếu ớt trước hai cuộc tấn công của Bắc Hàn năm ngoái-vụ bắn ngư lôi hồi tháng 3 làm chìm một hộ tống hạm khiến 46 người thiệt mạng và vụ nã trọng pháo hồi tháng 11 lên một đảo nhỏ khiến bốn người chết.

“Chúng ta sẽ không chấp nhận bất cứ hành vi nào đe dọa tính mạng và sự an toàn của người dân chúng ta trong tương lai,” ông Lee cho hay trong lời tuyên bố ngắn ngủi loan tải trên truyền hình, đồng thời cũng cám ơn các quốc gia khác trợ giúp trong cuộc hành quân này.

Lính hải kích Nam Hàn thuộc lực lượng đặc nhiệm Cheonghae trèo lên chiếc Samho Jewelry dưới sự che chở của màn đêm và chia thành các toán nhỏ lục soát từng phòng trong chiếc tàu, theo bản thông cáo Bộ Quốc Phòng Nam Hàn gửi đến báo chí.

Chiếc Samho Jewelry, trọng tải 11,500 tấn, đang trên đường từ United Arab Emirates tới Sri Lanka thì bị tấn công. Ðây là chiếc tàu thứ nhì của công ty Samho Shipping ở Nam Hàn bị tấn công trong mấy tháng gần đây.

Hải tặc Somalia hồi tháng 11 thả chiếc tàu dầu khổng lồ Samho Dream cùng thủy thủ đoàn 24 người sau bảy tháng cầm giữ.

Phần lớn các công ty có tàu bị hải tặc chiếm giữ đều đồng ý trả tiền chuộc mạng. Các cuộc hành quân giải cứu ít khi xảy ra vì nguy hiểm cho thủy thủ đoàn.

Cuộc giải cứu của Nam Hàn hôm Thứ Sáu xảy ra ở khu vực cách Somalia chừng 750 miles về phía Ðông Bắc, tiếp theo một cuộc chạm súng ngắn ngủi ba ngày trước đó giữa khu trục hạm Nam Hàn Choi Young và một nhóm hải tặc khác, theo giới hữu trách.

Chiếc tàu này, lúc đó đang bám theo chiếc Samho Jewelry, thấy một số hải tặc rời khỏi tàu này để tấn công một tàu mang cờ hiệu Mông Cổ gần đó. Dùng ca nô với vận tốc cao và trực thăng, quân đội Nam Hàn giải cứu chiếc tàu Mông Cổ, hạ sát một số hải tặc. Có ba lính Nam Hàn bị thương nhẹ trong cuộc chạm súng này.

(V.Giang)-Nguoi Viet

với lũ chó nãy cần gì phải dùng luật pháp. Bọn chó này đâu kể gì là pháp luật. Đối với chúng gặp là bắn trước rồi tính sau. Địt me lũ nó đi "ghe" nhỏ xíu không có cál lồn qué gì hết mà bỏ là ngư dân **************** mẹ lũ chó này dùng tay để bắt cá à. Các tàu buôn lớn phải tự trang cho mình một đôi tự vệ riêng.