Trung Quốc "đánh úp" Nga: Mưu đồ hốt trọn dự án tàu ngầm khủng của một nước Đông Nam Á

[therealrtz]

Tướng Min Aung Hlaing của Myanmar dường như thích khí tài quân sự Nga hơn là Trung Quốc vì chất lượng tốt hơn và vì ông cũng không muốn trở nên quá phụ thuộc vào Bắc Kinh.

MOSCOW BỊ BẮC KINH "ĐÁNH LÉN"

Trong cuộc điện đàm qua video ngày 15/12/2021, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng cam kết ủng hộ lẫn nhau trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Mỹ về vấn đề Đài Loan cũng như Ukraine.

Thế nhưng, ngay cả trong mối quan hệ song phương tưởng như gần gũi nhất cũng chứa đựng những yếu tố cạnh tranh khốc liệt. Đúng 9 ngày sau cuộc hội đàm cấp cao, Bắc Kinh đã không ngần ngại “đánh úp" Moscow khi quyết định chuyển giao tàu ngầm UMS Minye Kyaw Htin cho Hải quân Myanmar.

Kể từ đầu những năm 2000, Myanmar đã lên kế hoạch trang bị hạm đội tàu ngầm, dường như để bắt kịp các nước láng giềng Đông Nam Á là Indonesia, Malaysia, Singapore và Việt Nam.

Tuy nhiên, các lựa chọn mua sắm của Myanmar lại bị hạn chế. Với cáo buộc vi phạm nhân quyền, Liên minh châu Âu đã áp đặt lệnh cấm vận vũ khí đối với Myanmar, do đó loại trừ mất khả năng tiếp nhận các tàu của Đức, Pháp và Thụy Điển. Vì lý do tương tự, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng sẽ không cung cấp tàu ngầm của họ cho Myanmar.

Lựa chọn còn lại chỉ có Trung Quốc và Nga, hai nước đóng vai trò là nhà cung cấp vũ khí lớn thứ nhất và thứ hai cho Myanmar.

Nga dường như đã thiết lập được mối quan hệ “tay trong” với Myanmar. Tháng 10/2020, Moscow cho phép Ấn Độ chuyển giao một tàu ngầm lớp Kilo do Liên Xô chế tạo cho Hải quân Myanmar.

Chiếc tàu ngầm này đã phục vụ trong Hải quân Ấn Độ 32 năm nhưng được tân trang lại trước khi bán cho Myanmar. Ấn Độ không đóng tàu ngầm để xuất khẩu.

Thương vụ này có lợi cho cả Ấn Độ và Nga. Myanmar đã mua từ Ấn Độ bằng cách sử dụng tín dụng nhằm tăng cường quan hệ quốc phòng với Naypyidaw trong nỗ lực chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc.

Đối với Moscow, tàu ngầm cũ của Ấn Độ mang lại cho Hải quân Myanmar một nền tảng đào tạo hữu ích để làm quen với công nghệ Nga với hy vọng quốc gia Đông Nam Á này tiến tới sẽ mua các tàu mới từ Nga.

Ngay sau đó, Naypyidaw bắt đầu đàm phán với Nga để mua một hoặc nhiều hơn các tàu ngầm lớp Kilo tiên tiến. Moscow cũng đang muốn bán tàu ngầm cho Myanmar để bù đắp cho doanh thu quốc phòng đang giảm sút ở các nước Đông Nam Á khác và soán ngôi Trung Quốc trở thành nhà cung cấp vũ khí số một cho chính quyền quân sự Myanmar.

Trung Quốc dường như đang đẩy lùi. Tuy nhiên, trong khi động cơ của Nga hoàn toàn mang tính thương mại thì cơ sở lý luận của Trung Quốc là địa chính trị: duy trì ảnh hưởng đối với các tướng lĩnh của Myanmar.

Khi Ấn Độ chuyển giao tàu ngầm của mình cho Myanmar vào năm 2020, Trung Quốc đã đánh hơi thấy thỏa thuận này. Thời báo Hoàn cầu gọi việc mua bán này là khiêu khích và tỏ thái độ khinh miệt con tàu “đã quá tuổi nghỉ hưu và lỗi thời”.


Lễ vận hành tàu ngầm Type 035B UMS Minye Kyaw Htin

CHẠY ĐUA GIÀNH HỢP ĐỒNG: CHƯA PHÂN THẮNG BẠI

Tuy nhiên, tàu ngầm mà Myanmar vừa nhận từ Trung Quốc chẳng tốt hơn nhiều về mặt năng lực, thậm chí còn có thể nói là tệ hại hơn.

Minye Kyaw Htin là tàu ngầm lớp Minh (Type 035B), được đóng ở Vũ Hán vào đầu những năm 2000. Đây là một biến thể của tàu ngầm lớp Romeo từ những năm 1950 của Liên Xô. Hải quân Trung Quốc đã mất một chiếc 035B trong vụ tai nạn ở Hoàng Hải năm 2003 cùng với 70 thành viên thủy thủ đoàn.

Trung Quốc hiện đang dần loại bỏ các tàu lớp Minh để chuyển sang các tàu hiện đại hơn. Năm 2016, Bắc Kinh đã tái trang bị hai chiếc Type 035G và bán chúng cho Hải quân Bangladesh với giá quá hời: 203 triệu USD.

Trước khi được chuyển giao cho Myanmar, Trung Quốc cũng đã nâng cấp tàu ngầm Minye Kyaw Htin. Hiện vẫn chưa rõ liệu Trung Quốc có bán hay “biếu không” chiếc tàu ngầm này cho Myanmar.

Để có thể đóng vai trò nghiêm túc đối với thế hệ tàu ngầm tiếp theo của Hải quân Myanmar, Trung Quốc sẽ phải cung cấp thứ gì đó tốt hơn nhiều so với các tàu lớp Minh đã qua sử dụng.

Phương án khả dĩ nhất là Bắc Kinh sẽ cung cấp cho Quân đội Myanmar phiên bản xuất khẩu mới nhất của họ: tàu ngầm diesel - điện Type 041 lớp Yuan.

Đây có thể là sự tái hiện thỏa thuận trị giá 1,03 tỷ USD năm 2017 của Bắc Kinh với chính quyền Thái Lan. Nga cũng muốn bán tàu ngầm cho Thái Lan nhưng lại thua Trung Quốc, nước đã cung cấp cho Bangkok 3 chiếc với giá chỉ bằng 2 chiếc, gồm cả hệ thống tác chiến, ngư lôi, cơ sở huấn luyện, cầu cảng và các điều khoản trả nợ hậu hĩnh.

Chiếc đầu tiên trong số các tàu ngầm nói trên hiện đang được đóng tại Vũ Hán và dự kiến ​​sẽ chuyển giao vào năm 2023. Các khoản thanh toán cho chiếc thứ hai và thứ ba đã được thương lượng lại vào năm 2021 do ảnh hưởng kinh tế từ đại dịch Covid-19, nhưng Thái Lan đặt mục tiêu vẫn là có tất cả ba tàu ngầm hoạt động vào năm 2026.

Trong thương vụ của Myanmar, Bắc Kinh hay Moscow cuối cùng sẽ trở thành người chiến thắng vẫn chưa thể khẳng định ngay lúc này.

Tướng Min Aung Hlaing tỏ ra là người ưa thích các vũ khí do Nga sản xuất. Tháng 6/2021, ông đã đến thăm các nhà máy sản xuất vũ khí ở Nga nhưng vẫn chưa đến Trung Quốc.

Tướng Min Aung Hlaing dường như thích khí tài quân sự của Nga hơn là Trung Quốc vì chất lượng tốt hơn và vì ông cũng không muốn trở nên quá phụ thuộc vào Bắc Kinh.

Đó cũng sẽ là một cách khôn ngoan để Myanmar cân bằng giữa Bắc Kinh và Moscow: mua tàu ngầm từ Trung Quốc và máy bay chiến đấu từ Nga (có thể là 11 máy bay chiến đấu Su-35 mà Indonesia đã đồng ý mua nhưng cuối cùng lại từ bỏ vì bị Mỹ đe dọa áp đặt các biện pháp trừng phạt).

Sau chốt, cho dù quốc gia nào giành được thỏa thuận mua bán tàu ngầm mới với Myanmar thì rõ ràng là cả Trung Quốc và Nga đang không hề có ý định tuân theo lời kêu gọi gần đây của Mỹ về lệnh cấm bán vũ khí trên toàn thế giới cho Myanmar. Lợi ích địa kinh tế là quá lớn đối với cả Moscow và Bắc Kinh.

VietBF @ Sưu tầm