Các cựu TT Mỹ nói gì trước cảnh hỗn loạn ở Điện Capitol

[Romano]

Khi các nhà lập pháp Mỹ tiến hành cuộc họp chứng nhận kết quả bầu cử, những người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump đã xông vào Điện Capitol và gây ra tình trạng hết sức hỗn loạn, buộc các nhà lập pháp phải tạm dừng phiên họp và sơ tán đến nơi an toàn.

Tổng thống Trump đã kêu gọi người biểu tình "hãy về nhà", tuy nhiên ông không hề lên án tình trạng bạo lực, mà thay vào đó lại chỉ trích các đối thủ của ông.Cùng ngày, các cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, Bill Clinton, và George W. Bush đã đồng loạt lên tiếng phản ứng trước tình trạng hỗn loạn ở Điện Capitol, theo hãng thông tấn AP.

Cụ thể, cựu Tổng thống Obama đã lên án những hành vi bạo lực ở Điện Capitol - "do một tổng thống đương nhiệm kích động nhờ những lời nói dối vô căn cứ về kết quả của một cuộc bầu cử hợp pháp".

"Lịch sử sẽ ghi nhớ khoảnh khắc xấu hổ và nhục nhã này của đất nước chúng ta", ông Obama nói. "Nhưng điều này không hề bất ngờ vì trong vòng 2 tháng, một đảng phái chính trị và truyền thông ủng hộ đảng này đã không hề nói sự thật cho những người theo dõi họ. Câu chuyện tưởng tượng của họ ngày càng xa rời thực tế, nó được tạo dựng dựa trên nhiều năm trời gieo rắc sự phẫn uất. Giờ đây, chúng ta đang chứng kiến hậu quả là đỉnh điểm của bạo lực".

Ông Obama tiếp tục: "Ngay lúc này, các lãnh đạo đảng Cộng hòa có một lựa chọn rõ ràng trong những căn phòng của sự dân chủ đã mất đi tính thiêng liêng. Họ có thể tiếp tục đi trên con đường này và châm ngòi cho những ngọn lửa giận dữ đang bùng cháy. Hoặc họ có thể lựa chọn thực tại và thực hiện những bước đầu tiên để dập tắt ngon lửa. Họ có thể lựa chọn nước Mỹ".

"Một cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ"

Cựu Tổng thống Bush - nhà lãnh đạo Cộng hòa gần với ông Trump nhất - cũng đã mạnh mẽ lên án hành động của những người biểu tình: "Chỉ có những 'nền cộng hòa chuối' (*) mới giải quyết tranh chấp bầu cử như thế này - nền cộng hòa dân chủ của chúng ta không làm như vậy".

(* Nền cộng hòa chuối: thuật ngữ chính trị ám chỉ các quốc gia có nền chính trị bất ổn, với nền kinh tế phụ thuộc nặng nề vào việc xuất khẩu một loại sản phẩm hữu hạn.)

"Tôi kinh hoàng trước hành vi liều lĩnh của một số nhà lãnh đạo chính trị kể từ cuộc bầu cử, và sự thiếu tôn trọng đối với các thể chế, truyền thống và người thi hành pháp luật của chúng ta - thể hiện qua hành động của những người biểu tình ngày hôm nay. Các cuộc tấn công bạo lực nhằm vào Điện Capitol - gây gián đoạn cuộc họp theo Hiến pháp của Quốc hội - do những người bị mê muội trước những lời nói dối và hy vọng sai lầm thực hiện", ông Bush nói.

Cựu Tổng thống Clinton, một đảng viên Dân chủ, cũng đã kịch liệt lên án hành động của người biểu tình là "một cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ nhằm vào Điện Capitol, Hiến pháp Mỹ và nước Mỹ".

"Cuộc bầu cử đã diễn ra tự do, việc kiểm phiếu diễn ra công bằng, và kết quả đã được chốt. Chúng ta phải hoàn thành công cuộc chuyển giao quyền lực hòa bình theo quy định của Hiến pháp", ông Clinton nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Bush đã cảnh báo rằng cuộc biểu tình bạo lực "có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới Đất nước và danh tiếng của chúng ta", đồng thời kêu gọi người dân Mỹ "hãy để các quan chức do nhân dân bầu làm tròn nhiệm vụ của họ và đại diện cho tiếng nói của chúng ta trong hòa bình và an toàn."

Kể từ sau khi rời nhiệm sở vào tháng 1/2009, cựu Tổng thống Bush hầu như không lên tiếng về chính trường. Trong khi đó, ông Clinton vẫn thường xuyên chỉ trích ông Trump, và ông Obama cũng tích cực ủng hộ ông Joe Biden trên con đường tranh cử vào Nhà Trắng.

Tuy nhiên, khi các hãng truyền thông lớn công bố ông Biden là người chiến thắng hồi tháng 11/2020, ông Bush đã nhanh chóng lên tiếng chúc mừng tân tổng thống đắc cử - dù ông vẫn khẳng định Tổng thống Trump có quyền theo đuổi các thách thức pháp lý và yêu cầu kiểm phiếu lại.