Đảng Cộng hòa cân nhắc sử dụng Tu chính án thứ 14 để cấm Mamdani khỏi chức vụ

[kentto]

Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang tìm hiểu các chiến lược pháp lý và hiến pháp để ngăn chặn thị trưởng đắc cử của Thành phố New York Zohran Mamdani tuyên thệ nhậm chức, viện dẫn "điều khoản nổi loạn" sau Nội chiến trong Hiến pháp.

Nỗ lực này, được tờ New York Post đưa tin đầu tiên , một phần do Câu lạc bộ Cộng hòa trẻ New York dẫn đầu, lập luận rằng những tuyên bố trước đây của Mamdani kêu gọi "chống lại ICE" và mối quan hệ của ông với các tổ chức cánh tả có thể được coi là "giúp đỡ hoặc an ủi kẻ thù" của Hoa Kỳ - ngôn ngữ được trích dẫn trực tiếp từ Mục 3 của Tu chính án thứ 14.

Điều khoản đó, được ban hành vào năm 1868, cấm bất kỳ người nào "tham gia vào cuộc nổi loạn hoặc phản loạn" chống lại Hoa Kỳ, hoặc đã "giúp đỡ hoặc an ủi" kẻ thù của Hoa Kỳ, giữ chức vụ công.

Điều khoản này ban đầu có mục đích ngăn chặn các cựu quan chức Liên minh miền Nam nắm giữ chức vụ nhưng gần đây đã xuất hiện trở lại trong các cuộc tranh luận chính trị về điều kiện bỏ phiếu.

Stefano Forte, chủ tịch Câu lạc bộ Cộng hòa trẻ New York, cho biết: "Có một động thái thực sự và hợp pháp nhằm loại bỏ kẻ nổi loạn Zohran Mamdani khỏi danh sách bỏ phiếu hoặc b) bị cách chức nếu ông ta muốn giành chiến thắng vào thứ Ba".

Một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Hạ viện được cho là đang xem xét liệu điều khoản này có thể được thực thi thông qua luật mới hoặc hành động của Quốc hội sau cuộc bầu cử tuần tới hay không. Ý tưởng này tương tự như các lập luận pháp lý được sử dụng tại Colorado năm ngoái để cố gắng loại cựu Tổng thống Donald Trump khỏi cuộc bỏ phiếu của tiểu bang - một động thái mà Tòa án Tối cao cuối cùng đã bác bỏ, phán quyết rằng Quốc hội, chứ không phải từng tiểu bang, có thẩm quyền hiến định để thực thi Mục 3.

Quyết định của Tòa án đã tiếp thêm sức mạnh cho một số nhà lập pháp Đảng Cộng hòa tin rằng phán quyết này thực sự đặt trách nhiệm thực thi vào tay Quốc hội, nơi Đảng Cộng hòa hiện nắm giữ thế đa số mong manh 219–213 tại Hạ viện.

Theo hai trợ lý quốc hội, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa có thể cân nhắc tổ chức một cuộc bỏ phiếu sau bầu cử để tuyên bố Mamdani không đủ điều kiện nhậm chức theo điều khoản này. Biện pháp này sẽ gặp phải những rào cản đáng kể về thủ tục và pháp lý, bao gồm khả năng bị cản trở thông qua tại Thượng viện do Đảng Dân chủ kiểm soát và gần như chắc chắn sẽ bị tòa án bác bỏ.

Ngoài thách thức tiềm tàng đối với Tu chính án thứ 14, Đảng Cộng hòa tại Hạ viện đang gây sức ép lên Bộ Tư pháp để xem xét lại con đường trở thành công dân Hoa Kỳ của Mamdani, với lý do ông có thể đã vi phạm các điều khoản trong lời tuyên thệ nhập tịch.

Dân biểu Andy Ogles (Đảng Cộng hòa-TN) đã gửi thư cho Tổng chưởng lý Pam Bondi vào thứ Hai, thúc giục bà điều tra những gì ông mô tả là "những tuyên bố không phù hợp với lời tuyên thệ trung thành bắt buộc đối với công dân mới". Ogles đã trích dẫn việc Mamdani nhập tịch năm 2018 và cáo buộc ông "từ chối từ bỏ những lời lẽ bạo lực chống Mỹ".

The 14th Amendment may allow Congress the authority to BAN Mamdani from office. I am looking into this. https://t.co/YPaljdMf3S

— Rep. Andy Ogles (@RepOgles) November 3, 2025

Ông nhắc lại những cáo buộc đó trong một bài đăng trên X, tuyên bố Mamdani “đến Hoa Kỳ từ Uganda để biến nước Mỹ thành một nền thần quyền Hồi giáo”.

Trong bức thư của mình, Ogles lập luận rằng những phát biểu trước đây và quan điểm chính trị của Mamdani tạo nên "một mô hình hành vi rộng hơn không phù hợp với lời tuyên thệ trung thành".

Ông thúc giục Bộ Tư pháp xem xét liệu các thủ tục tước quốc tịch có cần thiết hay không, đồng thời tham khảo luật di trú hiện hành cấm công dân mới gia nhập các tổ chức cộng sản hoặc toàn trị.

Dân biểu Randy Fine (Đảng Cộng hòa-FL) cũng tham gia chiến dịch, cáo buộc Mamdani đã bỏ sót thông tin quan trọng trong đơn xin nhập tịch của mình, bao gồm tư cách thành viên của Đảng Dân chủ Xã hội Hoa Kỳ và những bình luận bảo vệ "Holy Land Five", một nhóm các nhà lãnh đạo người Mỹ gốc Palestine bị kết án năm 2008 vì chuyển tiền cho Hamas.

Fine viết trên X, ám chỉ cuộc bầu cử thị trưởng sắp tới rằng: "Tuần tới, thành phố New York sẽ rơi vào tay chủ nghĩa cộng sản, và họ sẽ không còn ai khác ngoài chính mình để đổ lỗi".

Mamdani phủ nhận cáo buộc và cho biết các nhà lập pháp Đảng Cộng hòa đang cố gắng sử dụng luật pháp để chống lại đối thủ chính trị.

Mamdani phát biểu trong bình luận với tờ The Post vào cuối tuần trước: "Cho dù các thành viên Quốc hội Cộng hòa hay tổng thống nước này có gọi tôi là Cộng sản bao nhiêu lần đi nữa thì điều đó cũng không đúng".

Người phát ngôn của Bộ Tư pháp xác nhận đã nhận được thư của Ogles nhưng cho biết việc phản hồi thư từ của Quốc hội đã bị chậm trễ do tình trạng đóng cửa chính phủ đang diễn ra.

Người phát ngôn cho biết: "Bộ không bình luận về tình trạng của các cuộc điều tra đang diễn ra hoặc có khả năng xảy ra".