Theo như tòa án vừa qua đã xét xử vụ án, trong đó 51 bị cáo bị kết tội hiếp dâm bà Gisèle Pelicot, nạn nhân bị chồng rủ hàng chục người lạ cưỡng hiếp suốt 10 năm ở Pháp, quay trở lại tòa vào ngày 6/10 và đối mặt trực diện với kẻ xâm hại mình. Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng chính phủ Pháp chưa hành động mạnh mẽ giải quyết vấn đề bạo lực tình dục. Thực tế, họ còn cho rằng tình hình đang chuyển biến xấu.
Trong hơn một thập niên, Dominique Pelicot đã chuốc thuốc mê bà Gisèle Pelicot và rủ người lạ đến nhà cưỡng hiếp vợ. Ảnh: BBC.
Ngày 6/10, bà Gisèle Pelicot diện kiến trước tòa sau khi một trong những người đàn ông bị kết tội đệ đơn kháng cáo. Hồi năm 2024, tòa án đã xét xử vụ án, trong đó 51 bị cáo bị kết tội hiếp dâm bà Pelicot.
Luật sư Antoine Camus cho biết bà Gisèle sẽ có mặt tại phiên tòa kéo dài 4 ngày tại tòa phúc thẩm Nîmes ở miền Nam nước Pháp. “Bà ấy sẽ ở đó, giải thích rằng hiếp dâm là hiếp dâm, không có vụ hiếp dâm nào nhỏ cả”, ông Camus nói.
"Họ mới phải xấu hổ"
Người kháng cáo là Husamettin Dogan (44 tuổi), một thợ xây bị kết án 9 năm tù vì tội hiếp dâm. Dogan được cho là đã liên lạc với chồng cũ của bà Gisèle, Dominique Pelicot, qua một phòng chat và lái xe tới nhà của hai vợ chồng vào đêm tháng 6/2019. Dogan cưỡng hiếp bà Gisèle khi bà bất tỉnh.
Tại phiên tòa đầu tiên năm 2024, Dogan khai anh ta nghĩ đó là trò chơi. “Tôi không phải kẻ hiếp dâm, thật quá sức chịu đựng của tôi”, Dogan nói.
Lúc đầu, 17 trong số 51 người bị kết án dự kiến kháng cáo, nhưng 16 người dần rút đơn, chỉ còn lại đúng Dogan.
Dominique Pelicot - một trong những tội phạm tình dục tồi tệ nhất trong lịch sử nước Pháp hiện đại - bị kết án 20 năm tù vì chuốc thuốc vợ và mời hàng chục người đàn ông đến cưỡng hiếp bà tại nhà riêng ở làng Mazan, miền Nam nước Pháp trong suốt gần 10 năm.
Dominique, hiện thụ án tù biệt giam, sẽ ra làm chứng tại phiên tòa phúc thẩm. Trong phiên tòa đầu tiên, Dominique nhận tội: “Tôi là kẻ hiếp dâm và tất cả người đàn ông bị buộc tội trong phòng này đều là kẻ hiếp dâm”.
Năm 2024, bà Gisèle từng yêu cầu tòa án xét xử công khai để nâng cao nhận thức về nạn hiếp dâm và lạm dụng do ma túy. “Chúng ta không cần phải xấu hổ, họ mới phải xấu hổ”, người phụ nữ 72 tuổi nhấn mạnh.
Vụ án này gây rúng động nước Pháp lẫn cộng đồng quốc tế, với các nhóm nữ quyền và giới lãnh đạo thế giới lên tiếng ủng hộ bà Gisèle. Lập trường mạnh mẽ của bà được coi là bước ngoặt có khả năng thúc đẩy cuộc chiến chống bạo lực tình dục. Tuy nhiên, BBC nhận định sự lạc quan đó đang phai nhạt.
“Tôi sẽ đập nát nó nếu anh không rời đi ngay”, một người đàn ông tuyên bố bên ngoài nhà thờ ở làng Mazan. Người này tình cờ nghe phóng viên BBC hỏi người qua đường về tác động của vụ án Pelicot với nước Pháp. Ông dọa đập vỡ máy ảnh của phóng viên, đồng thời nói Mazan quá mệt mỏi vì bị liên lụy tới một trong những phiên tòa xét xử hiếp dâm khét tiếng nhất thế giới.
Vài ngày trước đó, Thị trưởng Mazan Louis Bonnet tuyên bố câu chuyện của bà Gisèle “là vấn đề riêng, không liên quan tới chúng tôi”. Ông Bonnet muốn bảo vệ danh tiếng và ngành du lịch của thị trấn, song đáng chú ý, trước đó vị chính trị gia khiến nước Pháp xôn xao với mong muốn “giảm nhẹ” những gì bà Gisèle phải chịu đựng “vì không ai bị giết hay có trẻ em nào liên quan”.
Hầu hết phụ nữ trò chuyện với BBC không đồng tình với suy nghĩ của thị trưởng Mazan.
“Không ai nói về chuyện đó nữa, ngay cả ở Mazan, cứ như thể chưa từng xảy ra. Tôi biết có một người đang sống trong cảnh bạo lực gia đình, nhưng không dám nói. Họ sợ hãi”, một công chức 33 tuổi tên Aurélie nói, đồng thời cho rằng “chắc chắn” còn nhiều kẻ hiếp dâm bà Gisèle vẫn chưa bị phát hiện.
Trong khi đó, Aurore Baralier (68 tuổi) có cái nhìn khác về vụ án Pelicot.
"Thế giới đang thay đổi. Nước Pháp cũng vậy, nhờ bà Pelicot. Đó là động lực thúc đẩy phụ nữ tự do lên tiếng”, bà nói.
Khắp nước Pháp, câu chuyện của bà Gisèle đã chuyển “nỗi xấu hổ từ nạn nhân sang kẻ hiếp dâm”, tạo thêm động lực cho chiến dịch chống bạo lực tình dục vốn được thúc đẩy bởi phong trào MeToo.
“Số lượng phản ánh hiếp dâm đã tăng gấp 3 lần, cho thấy các nạn nhân đã lên tiếng và họ muốn công lý”, Céline Piques - phát ngôn viên của tổ chức phi chính phủ “Dare to be feminist” - chia sẻ.
Vấn đề gốc rễ vẫn còn đó
Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng chính phủ Pháp chưa hành động mạnh mẽ giải quyết vấn đề bạo lực tình dục. Thực tế, họ còn cho rằng tình hình đang chuyển biến xấu.
"Thật không may, chính phủ không có phản ứng gì", bà Céline Piques nói, chỉ ra số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ kết án giữ nguyên trong khi số vụ hiếp dâm tăng mạnh.
Giữa khủng hoảng tài chính và chính trị ở Pháp, chính phủ tìm cách bảo vệ thành tích, trong đó tăng gấp 3 lần chi tiêu trong lĩnh vực này trong 5 năm qua. Tuy nhiên, một báo cáo của Thượng viện hồi mùa hè năm 2025 kết luận chính phủ "thiếu la bàn chiến lược" trong giải quyết vấn nạn hiếp dâm và các hình thức bạo lực tình dục khác. Hội đồng Châu Âu gần đây cũng chỉ trích gay gắt những nỗ lực bảo vệ phụ nữ của Pháp.
Thỉnh thoảng, có một số tin tức đem đến tia hy vọng nhỏ nhoi.
Tại Dijon, một người đàn ông 60 tuổi - bị cáo buộc đánh thuốc mê vợ để người khác cưỡng hiếp - mới bị bắt hồi tháng 8. Vụ việc được phát hiện sau khi một người đàn ông được mời tham gia đã gọi điện báo cảnh sát vì nghi ngờ "sự đồng thuận của cô ấy". Luật sư Marie-Christine Klepping nhận định "chắc chắn" vụ án Pelicot cùng với nỗi sợ bị cuốn vào vòng lao lý đã thúc đẩy cuộc gọi báo án đó.
Hồi tháng 5, ngôi sao điện ảnh Pháp Gérard Depardieu bị kết tội tấn công tình dục hai phụ nữ. Nhiều luật sư và nhà hoạt động ca ngợi đây là đòn giáng mạnh vào văn hóa "miễn trừ trừng phạt" vốn phổ biến, cho phép đàn ông quyền lực lạm dụng phụ nữ.
Hơn 130 nhóm nữ quyền đang vận động cải cách toàn diện mọi cấp độ trong hệ thống tư pháp Pháp, kêu gọi tăng ngân sách và tăng cường hỗ trợ cũng như phòng ngừa từ phía nhà nước. Riêng Quốc hội Pháp đang tranh luận về việc bổ sung định nghĩa dựa trên sự đồng thuận về tội hiếp dâm vào luật.
Bà Marie-Charlotte Garin - nghị sĩ Đảng Xanh ủng hộ sửa đổi luật - cho biết vụ án Pelicot làm thay đổi góc nhìn của xã hội Pháp về sự đồng thuận. Tuy nhiên, bà Garin nói chỉ thay đổi câu chữ trong luật là chưa đủ để giải quyết những "thất bại" dai dẳng trong toàn bộ hệ thống nhà nước với nạn nhân.
"Chúng ta cần cách mạng hóa hệ thống để cải thiện cách xử lý các vụ hiếp dâm", bà nhấn mạnh.
