Trà hay cà phê tốt hơn? Câu trả lời khiến bạn bất ngờ

[june04]

Cà phê và trà là hai loại đồ uống phổ biến nhất thế giới. Trong đó, trà đen chiếm tới 78% tổng lượng tiêu thụ trà toàn cầu. Cả hai đều được cho là mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, song mỗi loại lại có những đặc điểm riêng biệt.
Hàm lượng caffeine

Caffeine là chất kích thích được tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới, có mặt trong cả cà phê lẫn trà. Dù mang lại lợi ích giúp tinh thần tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung, caffeine cũng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực nếu dùng quá mức.

Hàm lượng caffeine phụ thuộc vào cách pha chế, thời gian ủ và khẩu phần, nhưng nhìn chung cà phê chứa gấp đôi lượng caffeine so với trà. Trung bình, một cốc cà phê 240 ml có khoảng 95 mg caffeine, trong khi cùng lượng trà đen chỉ chứa khoảng 47 mg.

Theo các chuyên gia, lượng caffeine an toàn cho người trưởng thành là dưới 400 mg mỗi ngày. Ở mức tiêu thụ vừa phải, caffeine giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính, cải thiện tâm trạng và khả năng tập trung. Nhiều nghiên cứu cho thấy, caffeine có thể nâng cao sức bền thể thao tới 12%, đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2 nhờ tăng độ nhạy insulin.

Một số nghiên cứu khác cũng chỉ ra caffeine có thể giúp phòng ngừa chứng mất trí, bệnh Alzheimer, hội chứng chuyển hóa và gan nhiễm mỡ.

Nếu dùng đúng liều lượng, cả trà và cà phê đều là những thức uống có lợi cho sức khỏe và tinh thần

Chất chống oxy hóa

Cả cà phê và trà đều chứa nhiều chất chống oxy hóa - hợp chất giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do và làm chậm quá trình lão hóa.

Trà chứa các polyphenol như theaflavin, thearubigin và catechin - những hợp chất có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư phổi, ruột kết và bạch cầu trong nghiên cứu trong ống nghiệm. Cà phê lại giàu axit chlorogenic (CGA) và flavonoid, được chứng minh có khả năng ngăn ngừa sự hình thành tế bào ung thư, đặc biệt ở gan và đường tiêu hóa.

Nhiều nghiên cứu dài hạn cho thấy, việc uống cà phê hoặc trà đều có thể giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư vú, ruột kết, bàng quang và trực tràng.

Bên cạnh đó, các polyphenol còn có tác dụng tốt cho tim mạch, giúp giãn mạch máu, giảm huyết áp, chống hình thành mảng bám trong thành mạch, qua đó giảm nguy cơ đột quỵ.

Một nghiên cứu kéo dài 10 năm ở gần 75.000 người cho hay, uống từ 4 cốc trà đen mỗi ngày giúp giảm 21% nguy cơ đột quỵ. Một nghiên cứu khác trên hơn 34.000 phụ nữ cũng khẳng định, uống 5 tách cà phê mỗi ngày giúp giảm 23% nguy cơ đột quỵ.

Tăng cường năng lượng

Cà phê nổi tiếng với khả năng giúp tỉnh táo và giảm mệt mỏi nhờ caffeine. Chất này làm tăng dopamine - “hormone hạnh phúc” và ức chế adenosine, một hợp chất gây buồn ngủ. Sau khi uống cà phê, cơ thể hấp thụ gần như toàn bộ caffeine trong vòng 45 phút và đạt nồng độ cao nhất sau khoảng 15 phút.

Ngược lại, trà chứa ít caffeine hơn nhưng lại có L-theanine - một axit amin giúp giảm căng thẳng và tăng sóng não alpha, mang lại cảm giác thư giãn mà vẫn tỉnh táo. Khi kết hợp cùng caffeine tự nhiên trong trà, L-theanine giúp duy trì sự tập trung, cải thiện trí nhớ và sự chú ý.

Hỗ trợ giảm cân

Cà phê có thể hỗ trợ giảm cân nhờ khả năng tăng tốc độ đốt cháy calo từ 3%-13% trong vòng 3 giờ sau khi uống. Axit chlorogenic trong cà phê còn giúp ức chế sự hình thành tế bào mỡ. Một nghiên cứu trên hơn 450 người cho thấy, những người uống cà phê thường xuyên có tỷ lệ mỡ cơ thể thấp hơn.

Trà cũng không kém cạnh: polyphenol trong trà, đặc biệt là theaflavin, có thể ức chế enzyme lipase tụy - loại enzyme tham gia vào quá trình hấp thụ chất béo. Các thí nghiệm trên động vật cho thấy, uống trà giúp giảm nồng độ lipid trong máu và ngăn tăng cân, ngay cả khi ăn nhiều chất béo. Tuy nhiên, cần thêm các nghiên cứu ở người để xác nhận hiệu quả này.

Trà hay cà phê - đâu là lựa chọn tốt hơn?
Cả trà và cà phê đều có lợi cho sức khỏe nếu sử dụng điều độ. Dù cà phê chứa nhiều caffeine hơn, giúp tăng năng lượng nhanh chóng, nó cũng dễ gây lo lắng, mất ngủ hoặc lệ thuộc nếu dùng quá nhiều.

Ngược lại, trà với hàm lượng caffeine thấp hơn, kết hợp cùng L-theanine, giúp cơ thể thư giãn và duy trì tỉnh táo nhẹ nhàng hơn - phù hợp với những người nhạy cảm với caffeine.

Cà phê được cho là giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Parkinson, tiểu đường loại 2 và xơ gan. Trong khi đó, trà có thể góp phần phòng ngừa sâu răng, sỏi thận và viêm khớp.

Tóm lại, không có câu trả lời tuyệt đối cho câu hỏi “trà hay cà phê tốt hơn”. Việc lựa chọn phụ thuộc vào nhu cầu và cơ địa từng người. Dùng đúng liều lượng, cả hai đều là những thức uống có lợi cho sức khỏe và tinh thần.