Đây là một trong những vụ buôn bán ma túy lớn nhất bị phát hiện tại nước này, với tổng trị giá lên tới 2,7 tỷ USD, sau khi vụ Ấn Độ bắt giữ số lượng ma túy khủng từ Afghanistan cho thấy hoạt động buôn bán ma túy ở quốc gia Nam Á này vẫn tiếp tục nở rộ dưới thời Taliban.
Chuẩn bị phóng hỏa tiêu hủy số ma túy khủng bị tịch thu ở Kabul vào ngày 1/7/2021. Ảnh: AFP
Ấn Độ ngày 22/9 cho biết đã phát hiện và thu giữ gần 3 tấn ma túy có nguồn gốc từ Afghanistan đồng thời đang thẩm vấn một số công dân Afghanistan liên quan. Đây là một trong những vụ buôn bán ma túy lớn nhất bị phát hiện tại nước này, với tổng trị giá lên tới 2,7 tỷ USD.
Theo nguồn tin từ Cục Tình báo Doanh thu (DRI), vụ phát hiện số lượng khủng này xảy ra sau khi cơ quan chống buôn lậu hàng đầu Ấn Độ hồi tuần trước khám xét hai container tại cảng Mundra ở phía tây bang Gujarat vì nhận thông tin tình báo cho rằng có ma túy trên hai container này.
Số ma túy khủng trong 2 thùng container
Giới chức bang Gujarat cho biết, hai container đáng ngờ có nguồn gốc từ Kandahar, Afghanistan, ước tính trị giá khoảng 2,7 tỷ USD. Một công ty ở thành phố Vijayawada phía nam Ấn Độ nhập hai container này.
Lúc cập cảng, cả hai được khai báo là đựng đá talc, một loại khoáng vật được dùng rộng rãi trong sản xuất giấy và mỹ phẩm, đã qua sơ chế từ Afghanistan. Nhưng sau đó, kết quả giám định cho thấy có dấu hiệu của ma túy trong hai thùng container này.
Một người đàn ông đang làm việc trên cánh đồng cây thuốc phiện ở Nangarhar, Afghanistan.
DRI cho biết, 8 nghi phạm, bao gồm 4 người Afghanistan và 1 người Uzbekistan - đã bị bắt giữ khi các cuộc điều tra tiếp tục diễn ra tại hàng loạt thành phố của Ấn Độ, bao gồm Delhi và Chennai.
Cơ quan phòng chống Ma túy và Tội phạm của Liên Hợp Quốc về (UNODC) cho biết, Afghanistan là quốc gia sản xuất thuốc phiện lớn nhất thế giới, chiếm 80% nguồn cung trên toàn thế giới. Thuốc phiện được tinh chế để sản xuất ma túy như heroin.
Tổng diện tích trồng cây thuốc phiện ở Afghanistan đã tăng 37% từ năm 2019 lên 224.000ha vào năm 2020, theo khảo sát thuốc phiện Afghanistan vào năm 2020.
Taliban sẽ phải phụ thuộc vào việc sản xuất và buôn bán ma túy?
Vụ bắt giữ này, diễn ra chỉ hơn 1 tháng sau khi Taliban lên nắm quyền, đã gây chú ý đến hoạt động buôn bán trái phép ma túy ra ở Afghanistan.
Vụ việc cũng cho thấy bất chấp cam kết của Taliban, hoạt động buôn bán ma túy sẽ tiếp tục xu hướng ngày càng phát triển dưới chế độ mới của nhóm này.
Theo các quan chức Ấn Độ, số lượng khủng của lô hàng là khá bất thường. Một quan chức hải quan giấu tên cho biết: "Thông thường, số ma túy sẽ ít hơn rất nhiều bởi việc vận chuyển số lượng lớn như vậy là quá rủi ro".
Quan chức này cho rằng, chính sự thay đổi chính phủ ở Afghanistan là một trong những nguyên nhân, hoặc ai đó đang cố gắng tuồn số ma túy ra khỏi Afghanistan trong tuyệt vọng. "Chúng tôi cần điều tra chi tiết mới có thể đưa ra kết luận cuối cùng. Nhưng rõ ràng đây là một thách thức đối với cộng đồng thế giới", ông nói thêm.
Cảng Mundra ở phía tây bang Gujarat, nơi phát hiện hai container chứa số ma túy khủng. Ảnh: Reuters
Theo UNODC, tỷ lệ cây trồng thuốc phiện ở Afghanistan ngày càng tăng do bất ổn chính trị, cơ hội việc làm khan hiếm, giáo dục thiếu chất lượng và khả năng tiếp cận thị trường bị hạn chế.
Và vì vậy, các chuyên gia cho rằng, vì không có yếu tố nào ở trên thay đổi dưới chế độ của Taliban nên khả năng vấn nạn buôn bán ma túy sẽ tiếp tục và còn gia tăng hơn nữa dưới thời Taliban.
"Những yếu tố này sẽ không biến mất trong tương lai gần và do đó nó là lý do cho thấy "ngành công nghiệp" sản xuất thuốc phiện sẽ không suy giảm. Ấn Độ tiếp tục sẽ là điểm trung chuyển đến các khu vực khác nhau trên thế giới", ông Devendra Dutt, một cựu quan chức của Cục Kiểm soát, đã từng làm việc tại Văn phòng UNODC ở khu vực Nam Á, cho biết.
Kể từ khi lên nắm quyền trở lại, Taliban đã khẳng định rằng sẽ trấn áp việc trồng trọt và buôn lậu thuốc phiện, nhưng cho đến nay vẫn chưa thực hiện một động thái nào.
Năm 2000, trong thời gian cầm quyền đầu tiên, Taliban đã cấm trồng cây thuốc phiện nhưng đã thay đổi quyết định này trong bối cảnh phản ứng dữ dội từ những người trồng cây thuốc phiện trong nước. Theo UNODC, thu nhập tổng thể do tiêu dùng nội địa, sản xuất và xuất khẩu thuốc phiện ở Afghanistan ước tính đạt từ 1,2 tỷ đến 2,1 tỷ USD vào năm 2019.
Afghanistan, vốn bị phong tỏa tài chính và viện trợ kể từ khi Taliban tiếp quản, hiện đang trong tình trạng khủng hoảng tài chính nghiêm trọng.
"Trước khó khăn hiện nay, Taliban chắc chắn sẽ dựa vào việc buôn bán ma túy để kiếm nguồn tiền mặt dù nó đi ngược lại với chính sách cam kết của họ", tiến sĩ Pushpita Das, thành viên nghiên cứu và điều phối viên trung tâm (an ninh nội bộ) của Viện Nghiên cứu và Phân tích Quốc phòng Manohar Parrikar cho biết.
"Nhưng sự phát triển ở mức độ nào thì không thể dự đoán. Vì vậy, chúng ta cần luôn cảnh giác và tăng cường năng lực tình báo và đánh chặn trước", ông nói thêm.
Mối lo của Ấn Độ
Ma túy bất hợp pháp từ Afghanista được đưa vào Ấn Độ bằng đường biển hoặc đường bộ qua Pakistan và vào bang Punjab của Ấn Độ. Nguồn cung ma túy này sau đó được phân phối mua bán ở trong nước và Ấn Độ cũng là điểm đến cuối cùng cũng như điểm trung chuyển tới châu Âu và Bắc Mỹ.
Theo báo cáo năm 2018 của Ủy ban Kiểm soát Ma túy Quốc tế (INCB) năm 2018, các loại thuốc phiện được sản xuất bất hợp pháp, đặc biệt là heroin, từ Afghanistan được tuồn đến châu Âu và Bắc Mỹ, chủ yếu là Canada.
Số ma túy này được vận chuyển thông qua tuyến đường phía nam "thay thế" đi qua các quốc gia vùng Vịnh, trong đó Nam Á làm điểm trung chuyển trọng yếu. Các quan chức cho biết, các hoạt động mua bán ma túy trên tuyến đường biển cũng tăng lên trong thời gian gần đây.
Ông Dutt cho biết: "Từ năm 2017-2020, hầu hết các loại thuốc phiện ở Afghanistan được vận chuyển bằng đường bộ. Xu hướng đang thay đổi và các tuyến đường biển đang được các tên trùm ma túy lựa chọn nhiều hơn, nhất là khi chuyển số lượng lớn".
Ấn Độ, với số lượng lớn các cảng lớn và nhỏ, sân bay và đường biên giới quốc tế kéo dài hơn 3.000km với Pakistan, là nơi "dễ bị bọn buôn lậu ma túy có tổ chức xuyên quốc gia" lợi dụng.
Với tình hình bất ổn hiện nay ở Afghanistan,chuyên gia Dutt cho rằng, khả năng rất cao là việc sản xuất và buôn bán thuốc phiện Afghanistan sẽ tiếp tục và còn tăng cao hơn nữa dưới thời "chính phủ" mới của Afghanistan.
