Ngưỡng mộ văn hóa ứng xử của người Nhật

[vuitoichat]

So với nhiều dân tộc trên thế giới, Nhất Bản là đất nước có nhiều đặc điểm gần với Việt Nam, nhưng phong cách ứng xử của người Nhật nổi tiếng lịch sự, nhã nhặn và trách nhiệm trên thế giới. Để có được điều đó, trẻ em Nhật phải chịu rèn luyện rất nghiêm túc từ khi còn trứng nước.

Học làm người từ… trứng nước

Người Nhật nổi tiếng thế giới với những lễ nghi, quy tắc trong giao tiếp, ứng xử và những phẩm chất đẹp trong giao tiếp. Những lễ nghi quy tắc này không phải có trong ngày một, ngày hai, mà là kết quả của cả một quá trình rèn giũa, lưu truyền.
Từ khi mới 2, 3 tuổi, trẻ em Nhật đã dần “bắt quen” với việc giữ gìn đồ đạc sao cho trật tự, gọn gàng, ngăn nắp. Cha mẹ kiên nhẫn dạy các con cách thay quần áo, cách cất giữ đồ chơi sau khi chơi xong, ăn chào hỏi, cảm ơn… Ở trường mẫu giáo, trẻ được rèn luyện và buộc chấp hành những quy định như giữ trật tự lớp học, không tranh giành, gây gổ với bạn bè.

Người Nhật xếp hàng trong thảm hoạ

Chị Nguyễn Thị Thuy – một Việt kiều đang sống ở Tokyo Nhật Bản xác nhận: “Tuy còn nhỏ nhưng trẻ con Nhật Bản đã biết tự lập trong nhiều việc như ăn uống, đánh răng, mặc quần áo và thậm chí – tự lên xe buýt đi học. Nhiều em tuy nhỏ tuổi song đã biết cư xử trung thực, biết cảm ơn, xin lỗi phù hợp hoàn cảnh”..
Cả gia đình chị Thu gồm chồng và hai con sang Nhật sinh sống. Chị tâm sự, do tiếp xúc thường xuyên với lãnh đạo Nhật Bản, chị đi từ kinh ngạc chuyển sang ngưỡng mộ sang áp dụng cách giáo dục con cái của các bậc phụ huynh người Nhật.

“Họ sẵn sàng đẩy con ra ngoài trời cho tha hồ chạy nhảy, gợi ý cho con trồng cây để hiểu giá trị của hoa thơm, trái ngọt, kích thích trí não ưa khám phá của trẻ.. Trong bữa ăn, họ giảng giải cho con từ cách cầm cầm đôi đũa sao cho chuẩn, mời người ăn cùng sao cho lễ phép, cách ăn uống lịch sự, không bỏ thức ăn thừa. Mỗi gia đình người Nhật hầu như đều rất lưu lý những nguyên tắc này” – chị nói.

Người lớn thay đổi trước rồi mới giáo dục con trẻ

Trong vụ động đất sóng thần xảy ra năm 2011, người dân Nhật Bản đã khiến cả thế giới nghiêng mình khâm phục vì tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau của họ. Thảm họa kép đi qua, mất mát, tan hoang khắp chốn song không bạo loạn, cướp bóc, người Nhật vẫn tràn đầy tự tin, lạc quan và tự hào dân tộc.

“Cả một thảm họa tự nhiên xảy ra mà đất nước không “loạn” là vì cả xã hội người ai cũng thật thà, nghiêm túc và chăm chỉ, chẳng còn chỗ cho những kẻ gian dối, lười biếng.

Người Nhật xếp hàng trong thảm hoạ

Còn ở ta, khi đa số ở phía ngược lại thì một vài người không như vậy sẽ thậm chí sẽ trở nên lạc lõng, không hòa nhập và thậm chí bị gọi là “hâm”… Chỉ cần ghé vào một bến xe, nhà ga, hay phải xếp trong hàng dài dặc dặc chờ thanh toán trong siêu thị là thấy ngay sự rối ren, bon chen, ích kỉ!” – một độc giả VietNamNet nhìn nhận.
Xét về khía cạnh văn hóa, quả thực, hành xử của người Việt qua nhiều sự việc, hiện tượng đang cho thấy những lỗ hổng trầm trọng.

Chia sẻ về kỷ niệm đi thưởng hoa tại Hội hoa anh đào ở Kyoto – Nhật Bản, một độc giả so sánh: “Hàng vạn người trải thảm, ngồi ngắm hoa ăn uống, 9h sáng hôm sau họ ra về, bãi cỏ vẫn sạch tinh như chưa hề có cuộc vui của ngàn người vậy… Còn ở ta, không phân biệt giàu nghèo, cứ chùa chiền, lễ hội là có chen lấn, cãi chửi nhau chí chóe….”

Suy cho cùng, khi người lớn hành xử thiếu văn hóa, thì trẻ em sẽ bắt trước làm theo, và ngược lại. Để chặn đứng những thói hư tật xấu đang làm “mất mặt” người Việt trong mắt bạn bè quốc tế, thật sự cần nhận thức và sự thay đổi của những người lớn. Thay đổi trước, rồi mới đến giáo dục trẻ em trong gia đình, nhà trường… Đến lúc đó, những bài học về dạy trẻ của người Nhật mới thật sự có giá trị và người ta mới dám hi vọng về những thế hệ trẻ nối tiếp văn minh, lịch sự.

Minh Tâm

người trường sơn phải qua Nhật du học về sự tự trọng

“Sự trung thực đáng kính trọng của người Nhật”
Mới đây, cảnh sát ở Tokyo cho biết trong năm 2023, cư dân đã tự nguyện gửi vào đồn cảnh sát để nhờ tìm chủ của các món đồ bị để quên, rơi trên đường... tổng cộng cả năm qua đến có 29,1 triệu USD tiền mặt bị mất, đồ đạc được trả lại, tăng 20% so với năm 2022.
Cảnh sát cũng cho biết những thứ được gửi lại, nhờ thông báo tìm chủ nhân, thường được tìm thấy trên các phương tiện giao thông công cộng hoặc trong ví hoặc ví bị đánh rơi. Thậm chí có những tờ tiền không thể biết chủ nhân của nó là ai.
Tổng số đó tiền được gửi lại để tìm chủ nhân, là 12 triệu yên hay 79.291 USD mỗi ngày – được coi là mức tăng đáng kể so với kỷ lục trước đó là 3,99 tỷ yên được giao cho cảnh sát hoặc nhà điều hành giao thông công cộng vào năm 2022, và 3,84 tỷ yên được công bố vào năm 2019. .
Công bố số liệu thống kê về tài sản bị mất năm 2023, Cảnh sát Thủ đô Tokyo cho rằng số tiền mặt được trả lại tăng 10,3% và số đồ đạc được tìm thấy tăng gần 20% – tổng cộng 4.444.854 món đồ – là kết quả của việc có nhiều người đi lại và tham quan thành phố hơn sau đợt dịch bệnh, dỡ bỏ các hạn chế về coronavirus vào mùa xuân năm ngoái.
Số tiền mặt lớn nhất được tìm thấy là 16,8 triệu yên được phát hiện ở phường Shinjuku, cuối cùng đã được đoàn tụ với một chủ sở hữu với sự vui mừng. Trong số 4,4 tỷ yên được tìm thấy, khoảng 3,23 tỷ yên đã được trả lại.
Izumi Tsuji, giáo sư xã hội học tại Đại học Chuo ở Tokyo, nói về xu hướng không muốn lấy đồ của người khác, không muốn dùng tài sản của người khác đánh rơi: “Tôi không thể tưởng tượng được chuyện mình không đưa những thứ đó cho cảnh sát, và tôi chắc chắn rằng đại đa số người Nhật cũng cảm thấy như vậy”.
Ông nói với This Week in Asia: “Chúng tôi làm điều đó bởi vì chúng tôi biết đó là điều đúng đắn nên làm và không đưa sẽ bị coi là hành vi trộm cắp”. “Chúng ta cũng mong đợi người khác làm điều tương tự cho mình nếu chúng ta đánh mất thứ gì đó trên tàu hoặc xe buýt, vì vậy đó là vấn đề về lòng tin cũng như sự trung thực.”
Tsuji cho biết hầu hết người Nhật cũng không ngại ngủ trưa trên phương tiện giao thông công cộng, họ thường bỏ quên túi đựng máy tính, ví hoặc các vật có giá trị khác.
“Tôi không lo sợ khi đồ đạc của mình bị thất lạc,” ông nhún vai, cười nói. “Tôi có thể thư giãn vì tôi tin tưởng những người xung quanh mình và họ cũng tin tưởng tôi.”
Trong số những vật dụng phổ biến nhất được giao cho cảnh sát vào năm 2023 bao gồm giấy phép lái xe, thẻ đi phương tiện công cộng, quần áo và giày dép.
Theo luật pháp Nhật Bản, bất kỳ ai tìm thấy số tiền bị mất đều phải giao nộp cho cảnh sát nhưng sẽ được thưởng từ 5% đến 20% số tiền nếu chủ sở hữu nhận lại. Nếu sau ba tháng không nhận được tiền thì tổng số tiền hay món đồ đó sẽ được chuyển cho người tìm thấy. Nếu người tìm thấy không nhận được số tiền sau hai tháng nữa thì số tiền đó sẽ được chuyển đến chính quyền địa phương.
Vào năm 2023, chính phủ Tokyo được hưởng lợi với số tiền 825 triệu yên trong quỹ không có người nhận.
Tuy nhiên, sự trung thực không chỉ giới hạn ở thủ đô, mà hầu như ở cả nước Nhật. Có chuyện một người điều hành một cơ sở xử lý rác thải ở Aomori, miền bắc Nhật Bản đã nộp lại 10,99 triệu yên được tìm thấy trong đồ nội thất cũ đang bị hỏng. Chủ sở hữu ban đầu của số tiền giấu kín không được tìm thấy, cuối cùng số tiền cuối cùng đã được trả lại cho nhà máy xử lý rác thải do thành phố điều hành và được chi cho những mục đích chính đáng ở các thị trấn lân cận Shichinohe và Tohoku.
Trước đây, một đài truyền hình của Trung Quốc, có tên Joke TV, đã từng nghi ngờ về sự trung thực của người Nhật nên đã làm loạt show truyền hình ở nhiều thành phố để kiểm tra. Một cô gái cầm tờ 10.000 yên, tương đương khoảng 2 triệu đồng Việt Nam, đi trên phố và gặp ai cũng hỏi là có phải họ đánh rơi không. Và toàn bộ những người được camera giấu kín quay được, cho thấy họ đều từ chối, khẳng định không phải là của mình.