Đổng Bình tử trận trong chiến dịch chinh phạt Phương Lạp, tại ải Độc Tùng, vì nóng lòng báo thù khi đang bị thương nặng, cuối cùng bị tướng giặc Trương Thao chém chết. Cái chết của ông mở đầu cho chuỗi tổn thất nặng nề của Lương Sơn Bạc sau chiêu an.
Đổng Bình là một trong những nhân vật vừa hào hoa vừa bi kịch nhất của Thủy Hử, tiêu biểu cho lớp võ tướng tài năng nhưng số phận ngắn ngủi trong tập thể 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Trong "bảng xếp hạng 108 vị anh hùng" do Tống Giang lập ra sau khi Lương Sơn quy tụ đủ lực lượng, Đổng Bình đứng thứ 15, được sao Thiên Lập Tinh chiếu mệnh, ngoại hiệu Song Thương Tướng. Ông không chỉ nổi bật bởi võ nghệ cao cường mà còn bởi cá tính mạnh mẽ, tự trọng cao và một cái chết sớm, mở đầu cho chuỗi tổn thất nặng nề của Lương Sơn sau khi được chiêu an.
Theo nguyên tác Thủy Hử, Đổng Bình quê ở quận Thượng Đảng, phủ Hà Đông, xuất thân là võ quan chính quy, giữ chức binh mã đô giám dưới quyền thái thú Đông Bình là Trình Vạn Lý. So với nhiều hảo hán Lương Sơn vốn xuất thân thảo khấu, lục lâm hay bị bức ép vào con đường phản loạn, Đổng Bình đại diện cho tầng lớp võ tướng có học, có địa vị trong hệ thống quan lại nhà Tống. Ông nổi tiếng thông minh, lanh lợi, tinh thông binh pháp, đặc biệt là khả năng sử dụng song thương. Khi ra trận, Đổng Bình thường cầm hai cây thương, sau lưng cắm hai lá cờ thêu câu đối “Anh hùng song thương tướng – Phong lưu vạn hộ hầu”, vừa thể hiện võ dũng, vừa thể hiện khí chất hào hoa. Ngoài võ nghệ, Đổng Bình còn tinh thông cầm kỳ thi họa, thổi sáo, đánh đàn, là mẫu võ tướng văn võ song toàn hiếm thấy trong Thủy Hử.

Nhân vật Đổng Bình trong phim Thuỷ Hử.
Bước ngoặt cuộc đời Đổng Bình gắn liền với chiến dịch đánh chiếm phủ Đông Bình của Tống Giang. Khi đó, Lương Sơn đang thiếu lương thảo, đồng thời Tống Giang và Lư Tuấn Nghĩa cũng muốn thông qua các chiến công lớn để khẳng định ai là người đủ tư cách đứng đầu Lương Sơn. Tống Giang dẫn quân đánh Đông Bình, trước tiên dùng lễ nghĩa dụ hàng. Chính Đổng Bình là người chủ trương cứng rắn, khuyên Trình Vạn Lý từ chối chiêu dụ, thể hiện rõ lòng trung thành với triều đình và thái độ đối địch với thảo khấu. Trong mắt Đổng Bình lúc này, Lương Sơn chỉ là một thế lực nổi loạn cần bị dẹp yên.
Tuy nhiên, chuỗi sự kiện sau đó đã đẩy Đổng Bình sang một hướng hoàn toàn khác. Việc Sử Tiến bị lộ thân phận nội ứng, Tống Giang buộc phải công thành cứu người, khiến chiến sự leo thang. Đổng Bình nhiều lần dẫn quân giao chiến ác liệt với quân Lương Sơn, thể hiện đúng phong thái một mãnh tướng thiện chiến. Nhưng trong một lần truy kích, ông bị Tống Giang dùng kế dẫn dụ, rơi vào mai phục và bị bắt sống. Đây là bước ngoặt quyết định. Tống Giang không giết mà đối đãi tử tế, đúng với phong cách “lấy nhân nghĩa thu phục nhân tâm”. Cùng lúc đó, mâu thuẫn âm ỉ giữa Đổng Bình và Trình Vạn Lý bộc lộ rõ. Đổng Bình nhiều lần muốn cưới con gái Trình Vạn Lý nhưng bị khước từ, vừa tổn thương tự ái, vừa sinh oán hận. Khi được Tống Giang trọng đãi, lại có cơ hội trả thù và khẳng định bản thân, Đổng Bình lựa chọn đầu hàng Lương Sơn.
Hành động dẫn quân chiếm Đông Bình cho thấy sự quyết liệt và lạnh lùng của Đổng Bình. Ông không chỉ mở cửa thành cho quân Lương Sơn tiến vào mà còn giết cả nhà Trình Vạn Lý, cướp lấy người con gái từng bị từ chối gả cho mình. Chi tiết này khiến Đổng Bình trở thành nhân vật gây nhiều tranh cãi, vừa đáng thương vì bị dồn ép, vừa đáng trách vì hành vi tàn bạo. Dù vậy, không thể phủ nhận rằng từ thời điểm này, Đổng Bình thực sự dốc lòng vì Lương Sơn, coi đây là con đường duy nhất để thể hiện tài năng.
Sau khi gia nhập Lương Sơn, Đổng Bình nhanh chóng chứng tỏ giá trị. Trong trận đánh Đông Xương, ông góp công lớn khi đánh bại Trương Thanh, viên tướng ném đá lừng danh từng hạ liên tiếp mười lăm tướng Lương Sơn. Chiến công này giúp danh tiếng Đổng Bình vang dội, củng cố vị trí trong hàng ngũ hảo hán, và là một trong những lý do ông được xếp thứ 15 trong danh sách 108 vị anh anh hùng.
Khi Tống Giang chấp nhận chiêu an, Đổng Bình cũng đi theo con đường “phò Tống diệt phản”, tham gia các chiến dịch lớn của triều đình. Bi kịch của ông bắt đầu trong cuộc chinh phạt Phương Lạp, chiến dịch khốc liệt nhất và cũng là nơi chứng kiến sự suy tàn của Lương Sơn. Tại ải Độc Tùng, việc nhiều quân sĩ bị thương , khiến Đổng Bình nổi giận, nóng lòng báo thù. Bị hỏa pháo bắn trúng, cánh tay trái bỏng nặng, không thể cầm thương, ông vẫn không chịu nghỉ ngơi. Sự nóng vội, hiếu thắng và ý thức danh dự quá cao đã đẩy Đổng Bình vào chỗ chết.
Bất chấp lời can ngăn của Lư Tuấn Nghĩa, Đổng Bình cùng Trương Thanh lén ra thách chiến. Kết cục là Trương Thanh bị thương nặng, còn Đổng Bình dù múa song thương xông vào báo thù nhưng trong tình trạng thương tích chưa lành đã bị Trương Thao từ phía sau chém ngang, chết thảm tại trận. Đây được xem là cái chết đầu tiên trong hàng ngũ 108 anh hùng sau khi bảng xếp hạng chính thức được lập, mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn. Từ đây, Lương Sơn bắt đầu trả giá cho quyết định chiêu an bằng máu của những hảo hán tinh nhuệ nhất.
Cái chết của Đổng Bình không chỉ là tổn thất về một võ tướng giỏi song thương, mà còn là đòn giáng mạnh vào tinh thần quân Lương Sơn. Ông thuộc nhóm đầu lĩnh cao cấp, có kinh nghiệm trận mạc, từng chỉ huy binh mã, giữ vai trò trụ cột trong các chiến dịch lớn. Mất Đổng Bình, Lương Sơn suy giảm đáng kể sức mạnh kỵ binh và khả năng xung phong chính diện. Về mặt tinh thần, cái chết ấy như lời cảnh báo cho toàn bộ hảo hán rằng con đường “vì triều đình mà chinh chiến” không hề mang lại vinh quang, mà chỉ dẫn đến sự hao mòn và diệt vong.
Nhìn tổng thể, Đổng Bình là hình ảnh điển hình cho bi kịch của Thủy Hử. Ông có tài, có chí, từng trung thành với triều đình, rồi lại phản triều đình vì oán hận và hoàn cảnh. Khi đã theo Lương Sơn, ông dốc hết sức mình, nhưng cuối cùng vẫn chết thảm trên chiến trường vì sự nóng vội và vì lựa chọn đứng về phía quyền lực phong kiến. Việc Đổng Bình trở thành người đầu tiên tử trận trong hàng ngũ 108 anh hùng không phải ngẫu nhiên, mà là dụng ý của tác giả, mở ra hồi kết bi thương cho tập thể Lương Sơn Bạc, nơi những con người từng “thay trời hành đạo” lần lượt ngã xuống trong vô nghĩa.
Vietbf @ Sưu tầm