USA Bước tiếp theo của ông Trump làm rúng động cả thế giới

[Gibbs]

Tối Chủ nhật, câu chuyện Greenland bỗng rẽ sang một khúc quanh kỳ lạ: Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã gửi một thông điệp “khác thường” tới Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, gắn tham vọng “thâu nạp” Greenland với nỗi ấm ức… chưa bao giờ chạm tay vào Nobel Hòa Bình.

Trong bức note ấy, Trump nói ông không còn cảm thấy bị ràng buộc “phải nghĩ thuần túy về Hòa Bình” nữa — dù “Hòa Bình vẫn sẽ là điều chủ đạo” — và từ đây, ông có thể nghĩ đến điều gì “tốt và đúng” cho nước Mỹ.

Một câu chữ như lưỡi dao: không tuyên chiến, nhưng cũng không còn kiêng nể.

“Không còn nghĩa vụ chỉ nghĩ về hòa bình” – Greenland được đặt lên bàn như điều kiện
Theo những chi tiết được các nhà ngoại giao chia sẻ lại, thông điệp gửi Oslo xuất phát từ việc Thủ tướng Na Uy phản đối kế hoạch Mỹ dùng thuế quan gây sức ép lên các đồng minh châu Âu, cho đến khi đạt thỏa thuận về Greenland.

Trump nhắc đến câu chuyện Nobel, nhắc đến NATO, và kết lại bằng một ý tưởng đã ám ảnh phương Tây suốt nhiều tuần: “thế giới không an toàn” nếu Mỹ không có “kiểm soát hoàn toàn” Greenland.

Greenland — vùng đất băng giá, thưa dân — bỗng bị kéo ra ánh đèn, thành một thứ “then chốt của trật tự mới”: vừa là biểu tượng quyền lực, vừa là bàn đạp chiến lược ở Bắc Cực.

Đan Mạch tăng quân: Greenland không chỉ là bản đồ, mà là thực địa
Trong lúc lời qua tiếng lại chưa kịp nguội, Copenhagen chọn cách trả lời bằng bước chân.

Các nguồn tin từ truyền thông Bắc Âu cho biết Đan Mạch sẽ tăng đáng kể quân số triển khai tới Greenland trong ngày 19/1, hướng tới khu vực Kangerlussuaq (tây nam đảo, nằm trong vòng Bắc Cực). Đáng chú ý, Tư lệnh Lục quân Đan Mạch – Thiếu tướng Peter Boysen được nói là sẽ đi cùng lực lượng tăng viện.

Đây là kiểu thông điệp không cần hoa mỹ: khi áp lực dồn lên chủ quyền, người ta dựng phòng tuyến bằng hiện diện.

EU họp khẩn và cân nhắc “trade bazooka”: từ kiềm chế sang sẵn sàng đáp trả
Phản ứng ở Brussels cũng không còn là những câu chữ xã giao.

EU vừa phát tín hiệu “ưu tiên đối thoại, tránh leo thang”, nhưng đồng thời nhấn mạnh: nếu bị áp đặt thuế quan, họ có công cụ và đã sẵn sàng bảo vệ lợi ích. Trong các phương án được cân nhắc, nổi bật là gói thuế trả đũa quy mô khoảng 93 tỷ euro, cùng khả năng kích hoạt Anti-Coercion Instrument — thứ được giới chức và truyền thông gọi nôm na là “trade bazooka”.

Song song đó, lãnh đạo EU thông báo sẽ có một cuộc họp đặc biệt của các nhà lãnh đạo, nhằm xử lý căng thẳng “quan hệ xuyên Đại Tây Dương” đang bị Greenland kéo căng đến mức nguy hiểm.

Đây là thời khắc lạ lùng: đồng minh không cãi nhau vì chiến tranh… mà vì một vùng băng.

Starmer: “Đánh thuế đồng minh là hoàn toàn sai” – và Greenland thuộc về người Greenland, Đan Mạch
Tại London, Thủ tướng Anh Keir Starmer nói thẳng: dùng thuế quan với đồng minh là “hoàn toàn sai”.

Ông nhấn mạnh một nguyên tắc mà châu Âu xem như đường ranh: tương lai Greenland thuộc về người Greenland và Vương quốc Đan Mạch, chứ không phải là món hàng đem ra đàm phán bằng áp lực kinh tế.

Starmer vẫn cố giữ cửa đối thoại với Washington, nhưng thông điệp đã rõ: không thể dùng thuế quan như cây gậy trong nội bộ liên minh.

Thị trường chao đảo, vàng lập đỉnh: chỉ một lời đe thuế quan cũng đủ làm thế giới “giật mình”
Căng thẳng không chỉ nằm ở hội nghị và tuyên bố.

Ngay khi lời đe dọa thuế quan lan rộng, thị trường phản ứng kiểu bản năng: cổ phiếu chùng xuống, và vàng bật lên mức cao kỷ lục như một nơi trú ẩn. Đó là dấu hiệu quen thuộc mỗi khi người ta ngửi thấy mùi “đụng độ thương mại” — thứ có thể làm tổn thương cả hai bờ Đại Tây Dương, dù bên nào cũng tuyên bố mình đang “bảo vệ lợi ích chính đáng”.

Trong thế giới của vốn và niềm tin, đôi khi chỉ một câu nói cũng đủ kéo nhiệt độ xuống vài độ.

“Board of Peace” ở Gaza: Putin được mời, Netanyahu cũng được mời – một sân khấu khác đang mở
Cùng lúc Greenland làm châu Âu nóng mặt, một vệt tin khác lại mở ra ở Trung Đông.

Điện Kremlin xác nhận Vladimir Putin đã nhận lời mời tham gia “Board of Peace” — ủy ban do Mỹ dẫn dắt, dự kiến giám sát giai đoạn tái thiết Gaza sau chiến tranh. Truyền thông Israel cũng đưa tin Thủ tướng Benjamin Netanyahu (hoặc đại diện do ông chỉ định) được mời tham gia cấu trúc này.

Không khí vì thế càng kỳ lạ: một bên là thuế quan đe đồng minh vì Greenland; bên kia là một “hội đồng hòa bình” mời cả Moscow lẫn Jerusalem vào bàn.

Và phía sau sân khấu, những cuộc gặp bên lề Davos được nhắc đến — nơi đặc phái viên kinh tế hàng đầu của Nga được cho là sẽ tiếp xúc phái đoàn Mỹ, trong lúc các kênh đàm phán khác vẫn lấp ló.

Một bức thư gắn Nobel với Greenland, một đòn thuế quan treo trên đầu đồng minh, một “trade bazooka” được đem ra bàn tính, và những chuyến quân tăng viện trong gió Bắc Cực.

Tất cả gom lại thành một câu hỏi gai góc: liên minh phương Tây sẽ chịu được mức áp lực nào trước khi rạn nứt trở thành vết nứt không thể trám?

Greenland vẫn nằm đó, trắng và lạnh.

Nhưng câu chuyện quanh nó thì đang nóng lên từng giờ.