Những chàng trai bắt chước điệu nhảy của ông vua nhạc pop Michael Jackson để nhọc nhằn bán kẹo kéo mỗi đêm ở các quán nhậu.
Vừa kéo ghế chưa kịp ngồi, một ông khách ở quán 404 (436 Nguyễn Thị Thập, phường Tân Quy, quận 7, TP.HCM) cao hứng nói: “Nay vui thế này phải chi có thằng Mai-cồ kẹo kéo nhảy coi chơi!”. Trò giải trí ngắn hạn mua vui chốc lát cho những kẻ đã ngà ngà say ấy cũng chính là nghề mưu sinh của biết bao con người. Có mấy ai biết được đằng sau những bước nhảy vui nhộn, tiếng hát thênh thang, nụ cười toe toét là những cuộc đời nhọc nhằn, cơ cực, thấm đẫm mồ hôi, nước mắt.
Để kiếm chén cơm, người bán kẹo phải luôn nghĩ ra các chiêu trò mới để thay đổi khẩu vị cho thực khách. Trong đó, rộ lên phong trào nhảy điệu "Mai-cồ" của các nam thanh niên làm nghề này. Họ không những bắt chước điệu nhảy mà còn diện trang phục, xoắn tóc và có điệu bộ y hệt ông vua nhạc pop Mai-cồ (Michael Jackson). Vì thế, các đệ tử lưu linh đặt cho họ cái biệt danh gắn liền với nghề nghiệp: “Mai-cồ kẹo kéo”.
Sài Gòn hiện có khá đông thanh niên làm nghề kẹo kéo theo hình thức này, mỗi người có một địa phận riêng và theo đó họ cũng được gắn cái nickname Mai-cồ phía trước tên thật, như Mai-cồ Điền, Mai-cồ Nhã, Mai-cồ Bi (quận 7), Mai-cồ Tràm (quận Gò Vấp)…
Theo lời ông Trần Vương Long, một trong những tay “bầu” kẹo kéo làm nghề lâu năm và có tiếng ở Sài Gòn, điệu nhảy Mai-cồ này manh nha từ năm 2009. Và người khởi xướng nó, không ai khác chính là Mai-cồ Điền, “đệ tử” ruột của ông Long.
Mai-cồ Điền tên thật là Hồ Thanh Điền, 29 tuổi, quê ở xã Phú Bình, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang. Sinh ra trong một gia đình có 6 anh chị em, mà chẳng có bao nhiêu ruộng vườn, nên năm 15 tuổi Điền bỏ học lên TP.HCM với hy vọng có thể làm gì đó kiếm tiền, thay đổi cuộc đời. Sau hơn hai năm lăn lộn khắp các bến xe, ga tàu với đủ nghề: bán vé số, bán kem dạo… Điền bắt đầu thấy nguôi hy vọng.
"Mai-cồ" Điền đang biểu diễn những bước nhảy của ông hoàng nhạc Pop.
Cơ duyên đẩy đưa, một lần Điền gặp xe kẹo kéo đi hát, bèn xin hát thử một bài góp vui. Thấy Điền có chất giọng khỏe lại mê ca hát, hoàn cảnh cơ cực nhưng có chí làm ăn nên anh Phạm Hoàng Thắng (còn gọi là Hải, chủ xe kẹo kéo) bèn rủ Điền theo nghề. Khoái chí vì thỏa ước vọng được ca hát, Điền gật đầu cái rụp và gắn bó với nghề kẹo kéo cho đến nay. “Mê hát và hát sung vậy chứ lúc đầu vô nghề hát thấy ngán, vì chưa quen.
Mà kẹo kéo lúc ấy bán ngày, bán đêm mới có tiền (mỗi cây kẹo lúc ấy có giá 1.000 đồng, bán được 100.000 đồng thì Điền được 20.000 đồng), vừa hát, vừa chạy, một ngày có khi hát tới ba bốn chục bài, rồi còn phải học cách dựng thùng kẹo, không nó ngã lăn đùng ra, hư loa, hư máy thì khổ, rồi cách mời kẹo thế nào để người ta mua nữa” - Điền nhớ lại những ngày đầu theo nghề.
Sau khi anh Hải “giải nghệ”, Điền về với “bầu” Long. Trước đây, Điền hay hát những bản nhạc của Đàm Vĩnh Hưng. Năm 2009, khi vua nhạc pop Michael Jackson qua đời, báo đài đưa tin ồ ạt, Điền bắt đầu biết đến Michael Jackson và bước nhảy “đi bộ trên mặt trăng” độc đáo.
Bị bước nhảy đẹp hút hồn, Điền vô cùng thán phục và ngưỡng mộ Michael Jackson. Ý nghĩ tập nhảy cho giống với thần tượng lóe lên trong đầu Điền. “Em có biết tiếng Anh, tiếng Tây gì đâu, biết mỗi Beat it và bài số 66 (nhạc của Michael Jackson) lưu sẵn trong usb, bật lên là cứ theo điệu nhạc mà nhảy” - Điền chân thật chia sẻ.
Sau ba tháng mày mò, mòn hết cả chục đôi giày, Điền bắt đầu bước nhảy kẹo kéo. Điền bồi hồi nhớ lại: “Ngày đầu ra nhảy, em ngại và lo lắm. Không dám nghĩ nó sẽ thế nào. Hên là được mọi người ủng hộ nên em thấy thêm tự tin rồi quen dần. Vì nhảy trên đường nhựa, có khi nhảy trên đá lởm chởm nên mang giày si-đa, một đêm đi 4-5 điểm là banh đôi giày! Còn giày thể dục tốt hơn chút thì được khoảng 4-5 ngày” - Điền kể.
Hôm nào thời tiết đẹp, cứ tầm 6h30 đến 7h tối, trên con đường nham nhở, ngổn ngang ổ gà của xóm lao động nghèo, các đệ tử của ông Long với những thùng kẹo kéo trên chiếc xe máy cà tàng tỏa ra khắp địa bàn quận 7 bắt đầu một “đêm” mưu sinh. Đồ nghề của họ là một chiếc thùng bằng gỗ được sơn phết và đặt cẩn thận phía sau xe.
Dàn loa, máy phát, micro và ampli chỉnh âm đặt gọn ở phía trên thùng, phía dưới là la liệt kẹo kéo, kẹo cao su dạng thỏi, dạng vỉ. Làm nghề này những tưởng giản đơn, ấy vậy mà người bán cũng phải biết thức thời theo thị trường. Trước đây đa số họ chỉ bán kẹo kéo, một mẻ kẹo như vậy, nếu làm tốt có thể kéo được 600 cây, ít hơn thì khoảng 400 đến 500 cây rồi chia cho các đệ tử. Một cây kẹo bán ra với giá từ 3.000-5.000 đồng.
Tuy nhiên, bây giờ, người ta cũng không còn mặn mà với kẹo kéo, để đáp ứng được nhu cầu của khách, họ phải lấy thêm kẹo cao su để bán. “Kẹo cao su tiện lợi, lại thơm miệng nên được khách mua nhiều hơn”, Điền cho biết. “Bán được 500.000 đồng thì tụi em được chia lại 175.000 đồng, còn tiền xăng, tiền ăn ở đều do chủ lo” - Điền kể thêm.
"Cần câu cơm" của cánh bán kẹo kéo dạo
Mặc dù “xuất quân” từ tầm 19h nhưng theo Điền đấy chỉ là giờ khởi động. Còn “khung giờ vàng” là từ 21-23h, bởi vào thời điểm này các khách ăn uống theo gia đình đã bớt dần, đa phần là bạn bè hoặc tình nhân. Những vị khách này thường phóng khoáng và hay mua ủng hộ anh em.
Mỗi đêm như vậy, nếu thời tiết tốt, trung bình một người có thể chạy từ 4-5 điểm, vừa diễn vừa bán. Điểm ở đây là những quán nhậu vỉa hè, quán ăn về đêm, càng đông người càng tốt. Đang “diễn” mà mưa giữa chừng thì phải ráng, lấy áo mưa trùm máy móc để tránh chập điện, hư hỏng, còn mình ráng được tới đâu thì ráng. Còn hôm nào mưa suốt thì chỉ có nước nằm nhà trùm chăn và "rầu thúi ruột". Mấy bữa mưa tối mắt tối mũi, Điền tâm sự: “Mấy hôm nay mưa suốt, tụi em nằm nhà không hà, em đang bị viêm họng nữa”.
Tuy nhiên, không phải quán nhậu nào cũng cho họ hành nghề. Để được bán kẹo, họ phải năn nỉ ỉ ôi quản lý quán hoặc bảo vệ. Một số quán còn có tiền lệ không cho kẹo kéo hát nữa vì sợ làm phiền khách và gây mất trật tự.
“Đáng ngại hơn, người ta không nói với mình là không cho bán mà lặng lẽ kêu công an. Làm nghề tụi em có hai cái ngại lớn nhất, một là ngại va chạm khách, hai là ngại gặp công an. Chuyện khách nhậu xỉn chửi mắng và mạt sát tụi em là chuyện cơm bữa” - Điền bộc bạch.
Anh Sơn, giữ xe quán 535, Huỳnh Tấn Phát, quận 7 cho biết thêm: “Nói đâu xa, hôm qua cũng có một nhóc kẹo kéo bán ở đây, có một thằng cha cầm micro của người ta hát hoài không trả, tới chừng thằng nhỏ xin lại để đi quán khác thì đập cái micro của người ta, còn toan đạp đổ xe, may mà có mấy anh em giữ xe ở đây ra can”.
Điền cũng đã nhiều lần bị công an “hốt”, có anh thương tình chỉ cảnh cáo, có người thì phạt chừng 150 đến 200.000 đồng cho sợ, nhưng cũng có người làm khó. Kể đến đây, Điền rùng mình nhớ lại khoảng thời gian cách đây 7-8 năm khi bị công an hốt một cách thê thảm.
Ông bà chủ phải chạy vạy mượn khắp xóm, gần 10 ngày mới có đủ 1,7 triệu đồng để chuộc thùng kẹo (lúc ấy vàng 2,5 triệu đồng một chỉ). Về đến nhà, hai thầy trò ngồi nhìn nhau mà nước mắt chảy ròng ròng. Lần khác thì bị công an giữ thùng 30 ngày, tiền phạt chỉ có 300.000 đồng nhưng cứ hẹn ông Long chạy lên chạy xuống bở hơi tai. “Thùng kẹo với cái xe là cần câu cơm của tụi em, giữ cả tháng trời thì tụi em biết lấy gì sống”.
Làm cái nghề sợ mếch lòng nhiều người này, theo ông Long, cùng với khả năng ca hát, đức tính đầu tiên của người bán kẹo kéo là phải biết nhẫn nhịn và biết “giao lưu”. Khách nói gì cũng phải "dạ dạ, vâng vâng", mời uống một hai ly bia cũng không được từ chối dù biết uống vào chịu không thấu. Thành ra hôm nào về đến nhà mà anh kẹo kéo nào còn tỉnh mới là chuyện lạ.
Những người lao động nghèo kiếm sống bằng nghề này cũng có những nguyên tắc hành nghề rất tình nghĩa. Mỗi khi đi bán hàng, Điền chạy quanh quanh, thấy quán nào đã có anh em bán rồi, dù thuộc hay không thuộc “phe” mình cũng chạy sang quán khác, như Điền chia sẻ: “Anh em cùng cảnh ngộ như nhau, giữa tụi em chưa hề có sự cạnh tranh kiểu đánh nhau hoặc cãi vã để giành địa bàn”.
Có hôm mấy anh em kẹo kéo hành nghề “tự do” từ Gò Vấp chạy sang quận 7 “đổi gió” một hai đêm, nhưng giá kẹo bán thấp hơn. Vậy là mấy anh em chủ động bắt liên lạc với nhau, thống nhất về giá để anh em bên này thuận buôn bán.
Mấy anh em giữ xe ở các quán đêm mà Điền được “cấp phép” hành nghề cũng rất quý và thương Điền. Vừa thấy bóng Điền, một cậu nhỏ giữ xe trạc hai mươi tuổi đã lên tiếng: “Anh Mai-cồ mấy nay bán đỡ không?”. Khi Điền nhảy say mê hoặc vào quán bán kẹo thì họ ngoài việc trông xe cho khách cũng liếc mắt, trông hộ luôn chiếc xe của Điền. Điền bảo nhiều khi gặp khách quấy phá, khó chịu thì cũng nhờ mấy anh em tiếp viên của quán cả.
Điền trầm ngâm nói về tương lai: “Em cũng chưa biết tính thế nào nữa vì làm gì cũng cần có tiền. Nếu có tiền, em sẽ đi học cái gì đó liên quan về nhạc… Thôi, tới đâu hay tới đó, miễn sao mình sống lương thiện là được”.
Theo Nông Thôn Ngày Nay
Đời các 'Mai-cồ' nhọc nhằn sống nhờ quán nhậu
