Đại án kit test Việt Á: Cán bộ CDC Bình Dương nói gì khi được miễn tội?

[june04]

Chiều 17.5, TAND cấp cao tại Hà Nội tuyên án đối với 11 bị cáo có đơn kháng cáo trong vụ đại án kit test Việt Á. Tòa chấp nhận kháng cáo của 6 bị cáo. Trong số này, ông Trần Thanh Phong (thời điểm bị khởi tố đang là Phó trưởng phòng Tài chính kế toán, Trung tâm kiểm soát bệnh tật - CDC - tỉnh Bình Dương) được miễn trách nhiệm hình sự.

Tháng 1, ông Phong bị TAND TP.Hà Nội tuyên phạt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, với cáo buộc vi phạm quy định đấu thầu, gây thiệt hại hơn 55 tỉ đồng cho ngân sách. Ông Phong kháng cáo, đề nghị được miễn trách nhiệm hình sự.

Trong 2 ngày xét xử trước đó, ban đầu đại diện viện kiểm sát đề nghị bác kháng cáo của ông Phong, nhưng sau khi nghe quan điểm bào chữa của bị cáo cũng như luật sư, kiểm sát viên thay đổi theo hướng đề nghị miễn trách nhiệm hình sự. Cuối cùng, hội đồng xét xử chấp nhận như đã nêu.

Một trong những lý do tòa miễn trách nhiệm hình sự cho ông Phong, đó là bị cáo tuy có sai phạm nhưng không có động cơ vụ lợi, không được hưởng lợi ích gì.

"Kháng cáo để chứng minh sự trong sạch"
Chia sẻ với báo chí ngay sau phiên tòa, cán bộ CDC tỉnh Bình Dương gửi lời cảm ơn tới hội đồng xét xử đã đưa ra một phán quyết công tâm, khách quan và nhân văn. Ông cũng cảm ơn sự đồng hành của luật sư bào chữa và những người ủng hộ mình trong suốt "quãng thời gian khó khăn" vừa qua.

Do hoàn cảnh riêng, ông Phong hầu tòa phúc thẩm chỉ có một mình, gia đình không có ai đi cùng. Ông cũng là người duy nhất trong số 11 bị cáo, dù được hưởng án treo nhưng vẫn kháng cáo.

Giải thích về việc vì sao được hưởng án treo nhưng vẫn kháng cáo, ông Phong nói "muốn chứng minh bản thân mình trong sạch".

"Tôi có sai phạm, tôi biết nhưng đó là vì mục đích chung của xã hội. Tôi phải cố gắng đi đến cùng, chứng minh sự trong sạch đó với các con", lời ông Phong.

Vẫn theo vị này, trong suốt thời gian chống dịch Covid-19, tỉnh Bình Dương có quán triệt cán bộ hạn chế gặp gỡ các đơn vị hỗ trợ chống dịch. Ông luôn thực hiện nghiêm việc này. Cũng vì thế, đến nay ông được miễn trách nhiệm hình sự.

Nhắc lại diễn biến phiên tòa, tại phiên sơ thẩm hồi tháng 1, ông Trần Thanh Phong từng được đại diện Viện KSND TP.Hà Nội đề nghị miễn trách nhiệm hình sự. Nhưng sau đó, tòa sơ thẩm tuyên ông 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Đến phiên phúc thẩm lần này, sau khi đại diện Viện KSND cấp cao tại Hà Nội thay đổi quan điểm, cùng với việc đánh giá toàn diện vụ án, hội đồng xét xử đã quyết định cho ông Phong được miễn trách nhiệm hình sự. Vì là phiên tòa phúc thẩm, bản án sẽ có hiệu lực ngay sau khi tòa tuyên.

Luật sư Nguyễn Thanh Long, người bào chữa cho ông Phong, cho biết đã tham gia vụ án ngay từ giai đoạn điều tra, sau đó là truy tố, xét xử sơ thẩm rồi phúc thẩm. Quá trình bào chữa, ông luôn động viên ông Phong phải có niềm tin rằng pháp luật luôn có sự khoan hồng, cân nhắc giữa công và tội, để đánh giá đúng bản chất sự việc.

Theo luật sư, thời điểm xảy ra vụ án, ông Phong đang đi chống dịch tại Trường quân sự tỉnh Bình Dương. Thực hiện phân công của ông Nguyễn Thành Danh, cựu Giám đốc CDC tỉnh Bình Dương, ông Phong quay về, phụ trách hầu hết công việc của phòng tài chính kế toán.

Luật sư này khẳng định, quá trình phối hợp với Công ty Việt Á để phòng, chống dịch Covid-19, ông Phong không hề vụ lợi.

"Tôi luôn tin trường hợp của ông Trần Thanh Phong, cũng như ông Nguyễn Thành Danh, sẽ được các cơ quan tiến hành tố tụng xem xét, đánh giá, bảo đảm quyền lợi", luật sư nói.

Miễn trách nhiệm hình sự là gì?
Ông Trần Thanh Phong là người thứ 2 được miễn trách nhiệm hình sự trong đại án kit test Việt Á. Người đầu tiên là ông Nguyễn Thành Danh, cựu Giám đốc CDC tỉnh Bình Dương.

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, Trưởng văn phòng luật sư Kết nối (Đoàn luật sư TP.Hà Nội), cho biết miễn trách nhiệm hình sự là một trong những nội dung thể hiện chính sách nhân đạo, khoan hồng của Nhà nước.

Biện pháp này được quy định và áp dụng trong một số trường hợp phạm tội nếu xét thấy không cần phải truy cứu trách nhiệm hình sự, không cần buộc người phạm tội phải chịu hình phạt mà vẫn đảm bảo được yêu cầu phòng và chống tội phạm, vẫn đảm bảo được yêu cầu giáo dục người phạm tội để họ trở thành người có ích cho xã hội.

Miễn trách nhiệm hình sự cho một người sẽ kéo theo hệ quả pháp lý là người đó không phải chịu hình phạt hoặc biện pháp tư pháp thay thế cho hình phạt và không được coi là có án tích. Cũng vì điều này, điều 29 bộ luật Hình sự năm 2015 quy định rất cụ thể các căn cứ để miễn trách nhiệm hình sự.

Cụ thể, người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự khi có quyết định đặc xá; hoặc khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do có sự thay đổi chính sách, pháp luật làm cho hành vi phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa.

Người phạm tội cũng có thể được miễn trách nhiệm hình sự do chuyển biến của tình hình mà người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa; hoặc người phạm tội mắc bệnh hiểm nghèo dẫn đến không còn khả năng gây nguy hiểm cho xã hội nữa; hoặc trước khi hành vi phạm tội bị phát giác đã tự thú, khai rõ sự việc…