Vì sao Nga và Ukraine giằng co kéo dài tại thành phố chiến lược Pokrovsk?

[Romano]

Ngày 3/11, Bộ Quốc phòng Liên bang Nga cho biết lực lượng nước này đang tiến sâu vào thành phố Pokrovsk ở miền Đông Ukraine, phá vỡ đội hình các đơn vị quân Ukraine bị mắc kẹt.Theo hãng tin Reuters, Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi, ước tính Nga có trên 100.000 binh sĩ tham chiến tại khu vực này và quân đội Ukraine đang nỗ lực phản công nhằm đẩy lùi lực lượng Nga và nhìn chung vẫn giữ được phòng tuyến.Pokrovsk là trung tâm đường bộ và đường sắt ở vùng Donetsk, miền Đông Ukraine, có dân số trước xung đột khoảng 60.000 người. Hầu hết dân cư đã sơ tán, toàn bộ trẻ em đã được di dời và chỉ còn rất ít dân thường.

Mỏ than luyện cốc duy nhất của Ukraine (dùng cho ngành công nghiệp thép từng phát triển mạnh) nằm cách Pokrovsk khoảng 10 km về phía Tây. Hồi tháng 1, tập đoàn thép Metinvest của Ukraine cho biết họ đã tạm dừng khai thác tại đây.

Thành phố nằm trên tuyến đường quan trọng mà quân đội Ukraine sử dụng để tiếp tế cho các tiền đồn khác đang bị tấn công. Trường đại học kỹ thuật lớn nhất và lâu đời nhất vùng Donetsk ở Pokrovsk hiện bị bỏ hoang và hư hại nặng do pháo kích.

Vì sao Nga muốn chiếm Pokrovsk?

Nga đặt mục tiêu kiểm soát toàn bộ vùng Donbass, bao gồm hai tỉnh Luhansk và Donetsk. Hiện Ukraine vẫn kiểm soát khoảng 10% khu vực này, tương đương 5.000 km vuông, chủ yếu ở phía Bắc Donetsk.

Nếu chiếm được Pokrovsk (truyền thông Nga gọi là “cánh cổng dẫn vào Donetsk”) cùng với Kostiantynivka ở phía Đông Bắc (nơi lực lượng Nga cũng đang tìm cách bao vây), Nga sẽ có bàn đạp để tiến về phía Bắc, hướng tới hai thành phố lớn cuối cùng còn do Ukraine kiểm soát ở Donetsk là Kramatorsk và Sloviansk.

Điều này cũng sẽ mang lại cho Nga thắng lợi lãnh thổ quan trọng nhất tại Ukraine kể từ sau khi chiếm được thành phố Avdiivka hồi đầu năm 2024.

Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng vùng Donbass hiện đã thuộc về Nga về mặt pháp lý. Ukraine và phần lớn các nước phương Tây bác bỏ việc Moskva sáp nhập lãnh thổ này.

Một số nhà phân tích quân sự phương Tây, như ông Rob Lee (thành viên cao cấp của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại tại Mỹ), nhận định việc chiếm Pokrovsk sẽ mang lại cho Nga một thắng lợi đáng kể, đặc biệt nếu đạt được trước cuối năm nay. Tuy nhiên, ông cho rằng dù có ý nghĩa chiến thuật, việc chiếm Pokrovsk vẫn chỉ là bước đầu, Nga sẽ còn phải đối mặt với nhiều thách thức để kiểm soát toàn bộ Donetsk, đặc biệt là hai pháo đài Kramatorsk và Sloviansk.

Vì sao chiến dịch kéo dài?

Nga đã tấn công Pokrovsk hơn một năm nay. Thay vì các cuộc tấn công trực diện như trong chiến dịch tại thành phố có quy mô tương tự là Bakhmut, quân đội Nga đang áp dụng chiến thuật gọng kìm, từng bước bao vây Pokrovsk và cắt đứt tuyến tiếp vận của Ukraine.

Lực lượng Nga liên tục quấy rối quân Ukraine bằng các đơn vị nhỏ và thiết bị bay không người lái nhằm gây rối hậu cần, trước khi tung thêm viện binh quy mô lớn.

Ukraine nói rằng đợt tấn công này khiến phía Nga phải chịu tổn thất lớn, trong khi Nga cho rằng chính Ukraine mới là bên có nguy cơ cạn kiệt nhân lực, còn các chiến thuật chậm hơn của Nga nhằm giảm thương vong.

Cuộc tấn công của quân Ukraine vào vùng Kursk của Nga hồi năm 2024 cũng khiến chiến dịch tấn công Pokrovsk của Nga bị chậm lại. Ukraine đã khẩn trương củng cố các vị trí phòng thủ trong thành phố này.

Ngày 3/11, Tổng thống Volodymyr Zelensky nói: “Giao tranh ác liệt đang diễn ra trong thành phố Pokrovsk và ở các hướng tiếp cận... Hậu cần rất khó khăn”.

Tổng tham mưu trưởng Nga Valery Gerasimov báo cáo với Tổng thống Putin rằng Nga đã chặn đứng một số lượng lớn binh sĩ Ukraine trong khu vực.

Theo dự án DeepState (một nhóm Ukraine chuyên lập bản đồ tiền tuyến dựa trên hình ảnh nguồn mở đã xác minh), lực lượng Nga đang tiến vào bên trong thành phố Pokrovsk, dù phần lớn khu vực vẫn ở tình trạng “xám”, tức là chưa thuộc quyền kiểm soát rõ ràng của bên nào.

Tối 3/11, quân đội Ukraine cho biết Nga chưa kiểm soát hoàn toàn bất kỳ quận nào của Pokrovsk và lực lượng Ukraine đã giành được một số tiến triển gần thị trấn Dobropillia trong cùng khu vực, nhằm buộc Moskva phải phân tán lực lượng khỏi Pokrovsk.