Nỗi ám ảnh của người trẻ sau điều trị ung thư

[troopy]

Nhiều người trẻ thoát khỏi ung thư nhờ y học tiến bộ song lại phải đối mặt với nỗi bất an, lo bệnh có thể tái phát bất cứ lúc nào.

Ở tuổi 30, Minh Châu - nhân viên thiết kế đồ họa tại Đà Nẵng có cuộc sống khiến nhiều người ngưỡng mộ: làm việc tại nhà, thu nhập ổn định, có thời gian chăm sóc bản thân và tận hưởng cuộc sống. Thế nhưng, ẩn sau vẻ bình yên đó là cuộc chiến âm thầm mà ít ai biết đến.

Ba năm trước, trong một lần khám sức khỏe tổng quát theo yêu cầu của công ty, Châu bất ngờ khi bác sĩ thông báo có khối u ác tính ở tuyến giáp - căn bệnh mà trước đây Châu chỉ từng nghe nói đến chứ chưa bao giờ nghĩ sẽ xảy ra với mình.

Sau ca phẫu thuật và điều trị bằng i-ốt phóng xạ, kết quả kiểm tra cho thấy cơ thể Châu không còn tế bào ung thư. Dù vậy với cô, đó chưa bao giờ là dấu chấm hết.

Châu từng nghĩ sau điều trị, cuộc sống sẽ trở lại quỹ đạo cũ, rằng cô có thể tiếp tục công việc, tận hưởng những ngày bình thường như trước. Thực tế lại khác xa, cơ thể yếu đi, chỉ một việc nhỏ cũng khiến cô mệt lả. Tính khí trở nên thất thường, đôi khi chỉ vì chuyện vụn vặt mà bực dọc, cáu gắt. Đêm đến, Châu chịu đựng giấc ngủ chập chờn bởi những lo lắng không tên. Trong sâu thẳm, Châu luôn cảm thấy bất an, như thể có điều tồi tệ nào đó đang âm thầm chờ đợi phía trước.

Ba tháng một lần, Châu đều đặn đến bệnh viện tái khám. Kết quả xét nghiệm vẫn khả quan, bác sĩ nói không có gì bất thường, nhưng nỗi lo trong cô chưa bao giờ biến mất. Mỗi lần bước vào phòng siêu âm, tim Châu lại đập mạnh, sợ nghe thấy hai chữ “tái phát”.

Nỗi ám ảnh ấy dần trở thành một phần cuộc sống. Châu lo âu quá mức, mất ngủ triền miên, đầu óc luôn căng như dây đàn, không thể tập trung làm việc như trước. Những viên thuốc hỗ trợ tâm lý trở thành bạn đồng hành bất đắc dĩ suốt nhiều tháng sau đó.

“Thật ra, ung thư không chỉ cướp đi sức khỏe mà còn lấy mất cảm giác an toàn”, Châu nói. “Tôi sống từng ngày với một câu hỏi lơ lửng: Liệu ngày mai mình còn ổn không?”


Nhiều người trẻ thoát khỏi ung thư nhờ y học tiến bộ song lại phải đối mặt với nỗi bất an, lo bệnh có thể tái phát bất cứ lúc nào. (Ảnh minh họa)

Ở tuổi 32, Quốc Dũng - hướng dẫn viên du lịch quốc tế tại TP.HCM - luôn là người tràn đầy năng lượng, thích khám phá và không ngại thử thách. Những chuyến đi dài, những hành trình xuyên qua nhiều quốc gia khiến anh tin bản thân có thể vượt qua mọi giới hạn. Tuy nhiên, bốn năm trước, cuộc đời Dũng bất ngờ rẽ sang một hướng khác khi anh được chẩn đoán mắc ung thư hạch.

Sau gần một năm điều trị tích cực bằng hóa trị và xạ trị, Dũng vượt qua “cửa tử”. Các kết quả gần nhất cho thấy cơ thể không còn dấu hiệu của tế bào ung thư. Song với Dũng, chiến thắng đó không đồng nghĩa với việc mọi thứ trở lại như trước.

Dũng sụt gần 10kg, sức bền giảm rõ rệt. Anh thường xuyên đau đầu, chóng mặt và đặc biệt là rối loạn giấc ngủ. Tâm trạng thất thường, lúc lo âu cực độ, lúc lại rơi vào trạng thái chán nản không lý do. Đêm xuống, Dũng nằm trằn trọc hàng giờ, trong đầu chỉ quanh quẩn một nỗi sợ: “Nếu mai bệnh tái phát thì sao?”

“Tôi không thể ngừng nghĩ đến việc bệnh có thể quay lại bất cứ lúc nào. Cảm giác bản thân là quả bom hẹn giờ, sống mà không dám vui, không dám lên kế hoạch cho tương lai", Dũng chia sẻ.

Anh từng cố gắng quay lại với công việc hướng dẫn viên, nhưng áp lực và sự mệt mỏi kéo dài khiến Dũng phải tạm dừng. Hiện anh sống cùng em gái trong một căn hộ nhỏ ở TP.HCM, dành thời gian thiền, đọc sách và điều trị tâm lý để ổn định lại tinh thần.

“Chữa khỏi ung thư không có nghĩa là kết thúc. Đó chỉ là giai đoạn đầu. Giai đoạn khó nhất là sống tiếp sau đó mà không để nỗi sợ nuốt chửng mình”, anh nói.

Theo thống kê của ngành y tế, hơn 300.000 người Việt Nam đang sống chung với bệnh ung thư, con số này vẫn tiếp tục tăng nhanh qua từng năm. Năm 2018, Việt Nam ghi nhận khoảng 165.000 ca mắc mới, đến năm 2020 con số này đã tăng lên 182.000 ca, với hơn 122.000 trường hợp tử vong.

Ba loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam hiện nay là ung thư phổi, gan và dạ dày - những căn bệnh có tỷ lệ tử vong cao và thường được phát hiện muộn.

Nếu trước đây ung thư được coi là bệnh ký của tuổi già, thì nay bệnh đang ngày càng trẻ hóa. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí BMJ Oncology cho thấy, trong vòng 30 năm qua, số ca mắc mới ở nhóm tuổi 15-40 tăng đến 79%.

Tại Việt Nam, tuy chưa có thống kê chính thức, nhưng các cơ sở y tế ghi nhận số lượng người trẻ mắc ung thư đang gia tăng rõ rệt. Không ít trường hợp phát hiện bệnh khi mới ngoài 20 tuổi - ở độ tuổi lẽ ra đang tràn đầy năng lượng và khát vọng sống.

Điều đáng mừng là cùng với sự tiến bộ của y học, các phương pháp điều trị ung thư ngày càng hiệu quả hơn, giúp tăng tỷ lệ sống và thậm chí nhiều bệnh nhân có thể khỏi bệnh hoàn toàn. Tuy nhiên, cuộc chiến với ung thư không chỉ kết thúc sau điều trị. Nhiều người trẻ, hành trình ấy mới chỉ bắt đầu, khi họ phải đối diện với hàng loạt hệ lụy về thể chất, tâm lý và cuộc sống hậu ung thư.

Theo bác sĩ Ngô Văn Tỵ, khoa Ung Bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, bệnh nhân ung thư trẻ tuổi thường chịu nhiều áp lực tâm lý nặng nề hơn so với người lớn tuổi. Họ không chỉ phải vượt qua nỗi đau thể xác mà còn vật lộn với nỗi sợ tái phát, những ám ảnh sau các đợt hóa trị và cả hậu quả của những can thiệp ngoại khoa có thể ảnh hưởng đến chất lượng sống lâu dài.

“Khác với người lớn tuổi - những người đã nghỉ hưu, ổn định tài chính và ít vướng bận về trách nhiệm gia đình – thì người trẻ phải gánh trên vai nhiều áp lực hơn. Họ lo lắng về sự nghiệp, tài chính, nuôi dạy con cái, chăm sóc cha mẹ già và các mối quan hệ cá nhân”, bác sĩ Tỵ nói.

Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, khuyên người trẻ sau điều trị cần giữ tinh thần tích cực, cân bằng giữa công việc và sức khỏe, ưu tiên dành thời gian cho gia đình và các hoạt động yêu thích.

Trong trường hợp căng thẳng kéo dài, người bệnh có thể tìm đến chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ bằng các liệu pháp như “chấp nhận và cam kết” – giúp buông bỏ nỗi sợ hãi và tập trung sống ở hiện tại.

“Sau biến cố bệnh tật, điều quan trọng nhất là người bệnh được cung cấp thông tin đúng, có định hướng rõ ràng và nhận được sự đồng hành. Từ đó, họ có thể phục hồi không chỉ về thể chất mà cả tinh thần, sống cuộc đời ý nghĩa hơn”, bác sĩ Nam nói.

VietBF@sưu tập