Câu chuyện về người ngư dân Việt Nam liên tiếp bị cấm đánh bắt cá, tàu nghề bị Trung Quốc tịch thu đ̣i tiền chuộc, cướp biển tấn công và thậm chí bị bắt một cách vô lư bởi các nước trong khu vực như Brunei hay Indonesia.
RFA
Nhiều ngư dân neo thuyền không dám ra biển sợ bị cướp, sợ bị bắt.
Cuộc sống của những con người khốn khổ lặn lội giữa sóng gió để kiếm miếng ăn này gần như đơn độc giữa biển khơi đang là một vấn nạn chung cho đất nước vốn được tiếng là rừng vàng biển bạc. Mặc Lâm có bài viết về vần đề này sau đây
Ngư dân việt nam c̣n bị ức hiếp đến bao giờ
Tàu cá của ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắt đ̣i tiền chuộc không phải là một vấn đề mới, tuy nhiên mỗi lần xảy ra một vụ th́ khả năng gây nhức nhối cho người trong cuộc vẫn tươi chong như lần đầu tiên xảy ra.
Lư do dễ hiểu là tiền bạc công sức của ngư dân gắn liền với con tàu đă trôi theo ḍng nước, không phải do thiên tai mà do con người cướp đi. Hay chính xác hơn do chính quyền Trung Quốc dung dưỡng, bảo vệ và khuyến khích cho dân chúng hay nhân viên nhà nước dưới quyền thi hành theo một chính sách rất cụ thể: tứơc đoạt mọi phương tiện đánh bắt cá của ngư dân Việt Nam nhằm củng cố lập luận vùng biển đang tranh chấp thuộc quyền sở hữu của họ.
Tàu của ông Châu bị tàu kiểm ngư Trung Quốc mang số hiệu 309 đă tiếp cận và khống chế 8 ngư dân trên tàu, thu giữ tài sản, cùng hàng chục tấn cá trị giá trên 200 triệu đồng.
Ngư dân Việt Nam bị Trung Quốc bắt hồi năm 2009.Source lysonforum.
Vụ mới nhất xảy ra vào ngày 11 tháng 5 vừa qua. Trung Quốc tịch thu tài sản, hải sản trên tàu QNg-90016 TS của ông Phạm Hà, xă B́nh Châu đang hành nghề tại vùng biển quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Tàu của ông Châu bị tàu kiểm ngư Trung Quốc mang số hiệu 309 đă tiếp cận và khống chế 8 ngư dân trên tàu, thu giữ tài sản, cùng hàng chục tấn cá trị giá trên 200 triệu đồng. Cho đến ngày 23 tháng 5 vừa qua sau khi theo một tàu cá khác về đến đất liền ngư dân Phạm Hà đă báo lại vụ này cho chính quyền huyện B́nh Châu.
Không chỉ riêng tàu của ông Hà bị bắt và đ̣i tiền chuộc, trước đó ngày 9.5, tàu cá của ông Lê Hớn mang số hiệu QNg-66101TS thuộc xă An Hải, huyện Lư Sơn cũng cùng chung số phận. Khi bị bắt trên tàu có 14 ngư dân đang hành nghề tại vùng biển quần đảo Hoàng Sa. Chiêc tàu này bị Hải quân Trung Quốc thu giữ hơn 3 tấn cá, hơn 400 lít dầu, tất cả tài sản bị mất trị giá khoảng 160 triệu đồng.
Ông Tiêu Viết Thạnh trưởng công an xă B́nh Châu cho chúng tôi biết hoàn cảnh khó khăn của những chiếc tàu này khiến họ không thể báo cho chính quyền Việt Nam biết để can thiệp thẳng với Trung Quốc mà phải tự bỏ tiền ra chuộc tàu. Nếu nhà nước chính thức can thiệp th́ tàu của họ kể như mất trắng, ông Thạnh nói:
-Bây giờ mà họ đi Hoàng Sa th́ họ không muốn chính phủ ḿnh can thiệp v́ nếu ra Hoàng Sa mà bị bắt th́ Trung Quốc nó phạt, c̣n nếu mà nhờ chính phủ ḿnh can thiệp th́ nó tịch thu luôn.
Ô.Tiêu Viết Thạnh trưởng công an xă B́nh Châu
-Bây giờ mà họ đi Hoàng Sa th́ họ không muốn chính phủ ḿnh can thiệp v́ nếu ra Hoàng Sa mà bị bắt th́ Trung Quốc nó phạt, c̣n nếu mà nhờ chính phủ ḿnh can thiệp th́ nó tịch thu luôn. Cũng như ghe của ông Tiêu Viết Là trước đây. Nếu nhà nước can thiệp th́ không tốn đồng nào hết. Không tốn tiền nhưng cuối cùng th́ nó không cho mang ghe về. Cho nên bây giờ ḿnh ra ḿnh hỏi họ th́ họ không nói.
Đường giây của họ đâu ngoài Đà Nẵng, họ điện qua Trung quốc họ chung tiền vậy thôi. Bây giờ nếu yêu cầu nhà nước ḿnh can thiệp th́ nó cho về chứ không phải không, nhưng nó tịch thu tài sản, cho nên đến bây giờ anh nghe rồi đó nhưng mà hỏi th́ họ không nói, v́ họ không muốn nhờ nhà nước can thiệp.
Bên cạnh tàu bị Trung Quốc tịch thu đ̣i tiền chuộc th́ cướp biển tấn công đang là một ám ảnh đối với ngư dân vùng biển miền Trung. Chỉ trong tháng 5 này, 2 tàu cá của Quảng Ngăi bị tàu nước ngoài tấn công,
Bà Nguyễn Thị Bưởi (vợ thuyền trưởng Tiêu Viết Là) khóc lo lắng cho số phận của gia đ́nh nay đă mất hết tài sản. Source báo tin 247-ảnh Trí Tín
cướp tài sản là tàu QNg-90847 TS do ông Nguyễn Tấn Luận làm thuyền trưởng và tàu QNg-5129 TS do ông Trần Văn Dũng làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng đă bị cướp biển không rơ quốc tịch tấn công. Ngư dân Nguyễn Tấn Luận vừa trở về B́nh Châu vài ngày và cho chúng tôi biết:
Chỉ trong tháng 5 này, 2 tàu cá của Quảng Ngăi bị tàu nước ngoài tấn công, cướp tài sản là tàu QNg-90847 TS do ông Nguyễn Tấn Luận làm thuyền trưởng và tàu QNg-5129 TS do ông Trần Văn Dũng làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng đă bị cướp biển không rơ quốc tịch tấn công
-Nói chung th́ ra khơi đánh cá biển rộng sông dài ḿnh biết khu vực nào đâu? Tàu ḿnh đương hành tŕnh nó nhỏ hơn tàu ḿnh. Ḿnh thấy nó qua nó giả bộ xin dầu ḿnh không cho kịp, rồi ḿnh thấy nó lạ quá ḿnh lo ḿnh chạy th́ nó bắn theo đàng sau bắn tới.Nó bắn đạn ria th́ bị thương một thằng. Nói chung nó chạy qua mặt ḿnh nó chạy hơn ḿnh nó chạy tới mười mấy lư trong khi tàu ḿnh đi có mười lư thôi mà! Sau này nó bắn đạn lớn nên phải đầu hàng, nó qua nó khống chế anh em rồi nó cướp. Khi vô Mă Lai thấy anh em bị thương cảnh sát mới đưa anh em cấp cứu.
Tổng giá trị thiệt hại trên tàu th́ trên 600 triệu. Ḿnh đi một lần thất bại là một lần rút kinh nghiệm chớ. Chuyện biển giả th́ ḿnh cứ về tiếp tục ra khơi thôi chứ ḿnh sống nghề biển không mà. Gia đ́nh th́ một ḿnh ḿnh gánh nặng.
Không sợ sóng to gió lớn bằng Trung Quốc và cướp biển
Sóng to gió lớn không làm cho ngư dân lo sợ bằng sự sợ hăi Trung Quốc và cướp biển. Hai huyện đảo Lư Sơn và B́nh Châu những ngày qua lại sống trong hồi hộp lo âu nhưng không thể bỏ tàu bỏ biển. Cuộc sống họ dính liền với biển cả và nỗi cơ cực theo sau hàng ngày khiến họ rối bời.
Tàu của thuyền trưởng Nguyễn Chí Thạnh bị tịch thu và không có tiền để chuộc nhưng ông vẫn phải bám biển bằng tàu của người khác để mưu sinh. Vợ của ông Thạnh cho biết hoàn cảnh gia đ́nh sau lần bị cướp như sau:
-Cái đợt ấy ảnh bị Trung Quốc nó bắt rồi nó thu tàu luôn cho một chiếc về thôi. Bây giờ th́ mấy người có phần trên ghe họ rủ ḿnh đi. Hồi đó bỏ vô chung gần cả trăm triệu. Ư là mất tàu rồi bây giờ ḿnh cũng đâu có tiền chuộc đâu. Không có tiền chuộc nên họ lấy luôn. Bây giờ ḿnh cũng đi bạn với họ thôi chớ tiền bạc đâu nữa mà hùn, có bao nhiêu vốn liếng dồn vô hết rồi.
Hồi đó bỏ vô chung gần cả trăm triệu. Ư là mất tàu rồi bây giờ ḿnh cũng đâu có tiền chuộc đâu. Không có tiền chuộc nên họ lấy luôn. Bây giờ ḿnh cũng đi bạn với họ thôi chớ tiền bạc đâu nữa mà hùn, có bao nhiêu vốn liếng dồn vô hết rồi.
Vợ của thuyền trưởng Thạnh
Bám biển là cách tận cùng hiểm nguy của ngư dân nhưng họ không thề bỏ mặc dù thu nhập của nó cũng bấp bênh như sóng gió, chị Thạnh kể về sinh kế của gia đ́nh:
-Đi một chuyến nếu trúng th́ ăn một tháng c̣n đi không được nữa th́ thâm! Ở nhà kiếm làm lụng thêm để kiếm sống chớ nhờ vào biển không th́ đâu có ăn. Ở Lư Sơn th́ cũng làm tỏi làm hành thêm mới có ăn chứ bây giờ mà chờ vào biển không thôi th́ đói luôn. Năm nó được năm nó mất chớ đâu có đủ ăn.
Do ít được bảo vệ một số tàu cá Việt Nam thường đi hai chiếc hầu bảo vệ cho nhau. Ảnh minh họa RFA
Những hiểm nguy này không thể không giải quyết nhưng giải quyết sao đây khi giữa biển khơi mênh mông con tàu cá nhỏ bé của ngư dân không một tất sắt trong tay? Có thể từ những bức xúc này mà ngư dân Đà Nẵng đă quyết tâm thành lập những đội dân quân biển. Tuy rất yếu ớt nếu so với tàu kiểm ngư hay Ngư chính của trung Quốc nhưng dù sao cũng là điểm tựa cho người đi biển trong lúc này.
Ông Chu Tiến Vĩnh, Tổng cục phó Tổng cục Thủy sản Việt Nam cho biết:
Cùng với tin tàu cá bị Brunei bắt th́ tin 20 ngư dân đi trên hai tàu cá QNg 96259-TS và QNg 96279-TS, cùng ở xă An Hải huyện đảo Lư Sơn, bị tạm giữ tại cảng Pamako Timixa Papua, Indonesia đă làm cho người dân làng cá An Hải hết sức phân vân bởi lư do mà Indonesia đưa ra là hai tàu cá này không đóng thuế cho họ.
-Hôm vừa rồi báo chí có đăng đây là những ngư dân tại Quảng Ngăi thành lập trung đội Dân quân tự vệ biển. Những người này là những người đầu tàu gương mẫu trong sản xuất và được chọn lựa và huấn luyện kỹ càng về tất cả những luật pháp trên biển. Thế nên rất an tâm, họ không có hành động ǵ gọi là manh động. Trong trường hợp bất khả kháng th́ mới hành động thôi, c̣n th́ không được manh động trong bất cứ trường hợp nào trong hoạt động khai thác nghề cá trên biển.
Ngư dân Việt không những phải đối phó với những hiểm nguy do Trung Quốc và cướp biển gây ra mà họ c̣n phải đương đầu với nhiều vấn đề khác nữa.
Ngư dân tỉnh Khánh Ḥa đang lo sợ trong các t́nh huống khác, đó là tàu nào muốn bắt cũng đựơc. Ngày 21-5, tàu cá PY 90260 TS do ông Đỗ Văn Phụng làm thuyền trưởng cùng 10 thuyền viên đang hành nghề câu cá ngừ đại dương ở vùng biển cách đảo An Bang, huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Ḥa 40 hải lư th́ bị hải quân Brunei bắt giữ.
Cùng với tin tàu cá bị Brunei bắt th́ tin 20 ngư dân đi trên hai tàu cá QNg 96259-TS và QNg 96279-TS, cùng ở xă An Hải huyện đảo Lư Sơn, bị tạm giữ tại cảng Pamako Timixa Papua, Indonesia đă làm cho người dân làng cá An Hải hết sức phân vân bởi lư do mà Indonesia đưa ra là hai tàu cá này không đóng thuế cho họ.
Hai tàu này đánh bắt cá ngừ đại dương theo hợp đồng khai thác thủy sản giữa Công ty cổ phần Đại Dương và Công ty PT Papua Fisheery Development của Indonesia. Khi vừa cập cảng cả 2 chiếc tàu và người bị cơ quan chức năng Indonesia giữ tại cảng với lư do không đóng thuế nhập khẩu 22.000USD cho mỗi chiếc.
Trong khi chờ đợi công ty làm việc với chính quyền Indonesia gia đ́nh của hai mươi con người này sẽ ra sao khi mỏi ṃn trông mong vào đồng tiền lao động của cha anh họ. Hết chuyện này tới chuyện khác, người ngư dân Việt Nam chưa bao giờ yên tâm hành nghề trên chính phần đất của quê hương ḿnh.
Mặc Lâm, biên tập viên RFA
Việt Nam không đủ sức bảo vệ ngư dân trên vùng biển chủ quyền
